Η αποτροπή τετελεσμένων

Η εκτός ορίων ανθελληνική ρητορική του Ερντογάν απευθύνεται στους εξής παραλήπτες ταυτόχρονα: 1. στην τουρκική κοινή γνώμη, με απροκάλυπτο σκοπό να την προετοιμάσει ψυχολογικά για μια επικείμενη σύγκρουση για την Ελλάδα, 2. στην ελληνική κοινή γνώμη, με σκοπό να την εκφοβίσει (εμφανώς χωρίς αποτέλεσμα) και 3. στην παγκόσμια κοινή γνώμη και στους διεθνείς θεσμούς, με σκοπό να προβάλει την (πραγματικά εξωφρενική, αλλά, σύμφωνα με τον Γκέμπελς, όσο πιο μεγάλο είναι το ψεύδος τόσο περισσότεροι το πιστεύουν) θεωρία ότι η Ελλάδα παραβιάζει τα δίκαια της Τουρκίας και τις διεθνείς συνθήκες. Οπότε η αδικούμενη Τουρκία προτίθεται να τα υπερασπιστεί ενόπλως σε μια «ανθρωπιστική επιχείρηση» (δίκην Αττίλα 1974).

Αυτά αναπαράγονται από μεγάλα τουρκικά ΜΜΕ, που εισηγούνται προσφυγή στη διεθνή Δικαιοσύνη κατά της Ελλάδας για την αποστρατιωτικοποίηση των νήσων του Αιγαίου και τις παραβιάσεις του τουρκικού εναέριου χώρου, ου μην αλλά και προβάλλουν την απαίτηση αποζημιώσεων για τη Μικρασιατική Εκστρατεία (απλά ασύλληπτο), εγκαλούν την ελληνική κυβέρνηση διότι παρακωλύει την Τουρκία από το να προμηθευθεί τα F-16, καταγγέλλουν την Ελλάδα διότι «λοκάρει» τα τουρκικά F-16 με ρωσικά συστήματα S-300 και αναφέρονται σε νησιά και βραχονησίδες υπό, υποτίθεται, παράνομη ελληνική κατοχή. Αυτά δεν έχουν νομικό έρεισμα, αποσκοπούν ξεκάθαρα σε δημιουργία κλίματος στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της Τουρκίας.

Αυτά σε επίπεδο ρητορικής. Σε επίπεδο πραγματικότητος, το ερώτημα των περισσότερων αναλυτών δεν είναι πλέον εάν, αλλά πότε και υπό ποιες συνθήκες ο Ερντογάν θα κινηθεί εναντίον της Ελλάδας. Παρά ταύτα, υπάρχει ένας (και μόνον ένας) παράγων που μπορεί να αποτρέψει μια ελληνοτουρκική σύγκρουση: οι ΗΠΑ. Εκεί επικρατεί μια αμφιθυμία, διότι μια σημαντική μερίδα της αμερικανικής στρατιωτικής και διπλωματικής γραφειοκρατίας εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η Τουρκία πρέπει πάση θυσία να παραμείνει σύμμαχος της Δύσης. Και φαίνεται ότι αυτή η μερίδα δεν έχει ακόμα αποδεχθεί ότι η Τουρκία ακολουθεί τον δικό της, αντιδυτικό δρόμο. Πέραν αυτού, τον Νοέμβριο θα διεξαχθούν στις ΗΠΑ υπό συνθήκες ακραίας πόλωσης οι ενδιάμεσες εκλογές και τυχόν αποδυνάμωση του εν ενεργεία προέδρου θα σημάνει και πολιτική αστάθεια.

Ολα αυτά σημαίνουν ότι είναι περισσότερο πιθανόν μια αμερικανική παρέμβαση σε μια ελληνοτουρκική κρίση να εκδηλωθεί εκ των υστέρων παρά προληπτικά. Το σενάριο της αποτροπής (π.χ. με την αποστολή του Εκτου Στόλου σε διαρκές αγκυροβόλιο στο Αιγαίο ή με την ενεργοποίηση ηλεκτρονικού «τείχους» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας) ώστε να καταστεί αδύνατη μια τουρκική κίνηση δεν είναι το πιο πιθανό. Περισσότερο πιθανό μοιάζει το σενάριο μιας εκ των υστέρων αμερικανικής παρέμβασης με πυροσβεστικό χαρακτήρα, ενώ ήδη οι δύο χώρες θα έχουν οδηγηθεί στα άκρα. Σε αυτό το δεύτερο σενάριο είναι πάρα πολύ σημαντικό η Τουρκία να έχει δεχθεί ισχυρή αποτροπή, ώστε να μη δημιουργήσει τετελεσμένα επί του πεδίου (π.χ. καταλαμβάνοντας νησίδες κ.λπ.).

Επομένως, χωρίς να παραλειφθούν οι απαραίτητες διπλωματικές αντιδράσεις σε μια τουρκική επιθετική ενέργεια, είναι εξαιρετικά σημαντικό η ελληνική πλευρά να κινηθεί άμεσα, αποφασιστικά και καταιγιστικά επί του πεδίου, εξουδετερώνοντας από την πρώτη στιγμή τον τουρκικό επιθετικό εξοπλισμό, πριν προλάβουν καν οι τουρκικές δυνάμεις να επιτύχουν έστω και μικρά εδαφικά κέρδη. Για να μη βρεθούμε, σε κάποια τράπεζα διαπραγματεύσεων, στη δυσάρεστη θέση να ζητούμε να μας αποδοθούν διά της διπλωματίας όσα χάσαμε στο πεδίο της μάχης. Οπως κάνουμε τα τελευταία 48 χρόνια με τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, χωρίς φυσικά αποτέλεσμα.