Για τις γυναίκες, το να βρουν χρόνο είναι το πρώτο εμπόδιο

Αρχισα να τρέχω για να εντυπωσιάσω τη νευρολόγο μου. Κατέβασα μια εφαρμογή που θα με επευφημούσε για την πρόοδό μου ανά εβδομάδα, φόρεσα ένα τισέρτ και μια φόρμα και βγήκα έξω. Και μάλιστα με κάποιο αξιολάτρευτο τρόπο συνέχισα να το κάνω μέρα παρά μέρα, ακόμα και αφού το είχα πει στη νευρολόγο μου, δύο φορές, ακόμα και αφού ολοκλήρωσα το πρόγραμμα της εφαρμογής.

Δεν υπήρξα ποτέ τύπος της γυμναστικής. Απεχθάνομαι τη γιόγκα, τη βρίσκω φρικτή. Μου λείπει η απαιτούμενη ανταγωνιστικότητα για να παίξω ένα ομαδικό άθλημα και η ιδέα να πάω «γυμναστήριο», ένα μέρος τόσο αισθητικά ετοιμοθάνατο, τόσο βαρύ από το βάρος της ματαιοδοξίας και των τύψεων των άλλων, με απωθεί. Ωστόσο, νωρίτερα φέτος, όταν η νευρολόγος μου μού πρότεινε να κάνω κάποιες «αλλαγές στον τρόπο ζωής μου» προτού αρχίσει να μου δίνει βαριά φάρμακα για τις ημικρανίες μου, αποφάσισα να δώσω στο τρέξιμο μια ευκαιρία – ήταν η λιγότερο κακή επιλογή από το… μενού.

Το αίσθημα δυσφορίας

Αλλά δεν ήταν τόσο απλό. Την περασμένη εβδομάδα, διάβασα πως έρευνα έδειξε ότι σχεδόν οι μισές Βρετανίδες δεν έκαναν «καμία έντονη άσκηση» τον περασμένο χρόνο. Ο τίτλος με ενόχλησε. Ηταν το ίδιο αίσθημα δυσφορίας που θυμόμουν όταν, σε εκείνους τους μήνες του λυκόφωτος της πρώιμης γονεϊκότητας, διάβασα στις εφημερίδες μια μελέτη για τον θηλασμό που έλεγε ότι όσο περισσότερο θηλάζει ένα μωρό, τόσο πιο επιτυχημένο και έξυπνο γίνεται. Αν και η μελέτη ήταν σημαντική, ο τρόπος με τον οποίο αναφέρθηκε έκανε πολλές από τις συνομήλικές μου νέες μητέρες να νιώσουν ντροπή και ενοχή. Δεν ήταν ότι δεν είχαν δοκιμάσει να θηλάσουν το παιδί τους, ήταν ότι δεν είχε έρθει γάλα ή ότι έπρεπε να επιστρέψουν στη δουλειά μετά από έξι εβδομάδες ή ότι ο κόσμος έξω ήταν αφιλόξενος για μια γυναίκα, σε ένα παγκάκι, με την αριστερή της θηλή να στάζει.

Το ρολόι έχει λιώσει

Αυτή η μελέτη για την άσκηση μου ξύπνησε μια γνώριμη ενοχή. Ολοι γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους οι γυναίκες ασκούνται – για υγεία, για καλή φυσική κατάσταση, για να χάσουν λίγα κιλά πριν από εκείνο τον γάμο που έχουν να πάνε. Αλλά οι λόγοι για τους οποίους οι γυναίκες ΔΕΝ ασκούνται σπάνια συζητούνται. Για να γίνει αυτό απαιτείται μια σκυθρωπή ανάλυση παραγόντων, η αφήγηση των οποίων γίνεται πιο ήσυχη και θλιβερή όσο προχωρά η λίστα. Γιατί οι μισές γυναίκες δεν ασκούνται; Γιατί χρειάζεται χρόνος, χρόνος για τον εαυτό σου, χρόνος που, αν έχουν παιδιά, πολλές θα πρέπει να πληρώσουν για να τον αποκτήσουν. Στη Βρετανία το μέσο κόστος για έναν ιδιωτικό βρεφονηπιακό σταθμό σήμερα είναι σχεδόν 8.500 ευρώ ετησίως ή και περισσότερο σε περιοχές όπως το Λονδίνο. Τα δύο τρίτα των γονέων ξοδεύουν περισσότερα για τους λογαριασμούς της παιδικής τους μέριμνας παρά για το δάνειο του σπιτιού ή το ενοίκιό τους. Εκτός ωραρίου γραφείου, οι γυναίκες εκτελούν κατά μέσο όρο 60% περισσότερη «μη αμειβόμενη εργασία» από τους άνδρες, όπως η φροντίδα παιδιών ή ηλικιωμένων γονέων, η καθαριότητα του σπιτιού και το μαγείρεμα. Ο χρόνος τους δεν είναι δικός τους – το ρολόι έχει λιώσει.

Οι άλλοι παράγοντες

Και από εκείνες που είναι σε θέση να αφαιρέσουν τα 150 λεπτά άσκησης την εβδομάδα, που προτείνει το Εθνικό Σύστημα Υγείας, από το πρόγραμμά τους, ορισμένες συνεχίζουν να παλεύουν με την κακή εικόνα του σώματος, πράγμα που σημαίνει ότι αισθάνονται ανήσυχες και ευάλωτες να βγουν στον κόσμο π.χ. με κολάν. Μια πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Women in Sport» έδειξε ότι ένας σημαντικός αριθμός κοριτσιών αποχωρούν από τον αθλητισμό στα τέλη της εφηβείας τους λόγω «ανησυχιών για την αυτοπεποίθηση, τις ικανότητες και την εικόνα του σώματός τους». Αλλες αισθάνονται «ανασφαλείς όταν ασκούνται σε εξωτερικούς χώρους» – έρευνα του περιοδικού «Runner’s World» διαπίστωσε ότι το 60% των γυναικών που ρωτήθηκαν είπε ότι είχε παρενοχληθεί όταν έτρεχε. Το 11% μάλιστα ανέφερε πως λόγω της παρενόχλησης είχε σταματήσει να τρέχει εντελώς. Και αυτό πριν καν αρχίσουμε να μιλάμε για τα (βρετανικά) γυμναστήρια – το κόστος τους, ο εκφοβισμός που υπάρχει εκεί, ο τρόπος που μυρίζουν, σαν κάποιος να έχει ψεκάσει με σπρέι σώματος για ένα τρομερό έγκλημα. Μετά από ένα λεπτό, μου φάνηκε ότι ο αρχικός τίτλος του δημοσιεύματος που είχα διαβάσει ήταν λάθος: δεν είναι πιο αξιοσημείωτο ότι οι μισές Βρετανίδες πράγματι ασκήθηκαν τον περασμένο χρόνο;

Το ζόρι και η ελευθερία

Επειτα από επτά μήνες τακτικό τρέξιμο, ακόμα δεν με ενθουσιάζει. Οι άνθρωποι μου λένε για την ταχύτητα, την ηρεμία που τους προσφέρει, τον τρόπο που τους κάνει να αισθάνονται ενθουσιώδεις, ανεβασμένοι. Για μένα, εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό ένα ζόρι, με μικρές στιγμές προσωπικής υπερηφάνειας. Αλλά εκτός από τον αντίκτυπο που είχε στις ημικρανίες μου που μειώθηκαν, το κύριο όφελος αυτής της τακτικής ενασχόλησής μου με το τρέξιμο ήταν η ελευθερία που νιώθω. Κάθε φορά που σφίγγω τα κορδόνια από τα αθλητικά μου παπούτσια και φεύγω από το σπίτι μου, θαυμάζω το γεγονός ότι μπόρεσα και δημιούργησα αυτόν τον λίγο χρόνο αποκλειστικά για μένα, ότι αυτό το κομμάτι του κόσμου – του μονοπατιού, του ρυακιού, του πάρκου, του δάσους – είναι δικό μου και προς το παρόν υπάρχει αποκλειστικά για μένα.

Είναι το όνειρο καθεμιάς από μας: να μπορείς να τρέξεις αρκετά γρήγορα ώστε να ξεφύγεις από όλα – τη δουλειά σου, τις ευθύνες σου, τις αγωνίες σου, το σώμα σου, τις ειδήσεις και τους τίτλους τους, τον εαυτό σου. Για μισή ώρα τουλάχιστον. Μέχρι να βγει η επόμενη έρευνα. Ο,τι έρθει πρώτο.

H Εβα Γουάιζμαν είναι αρθρογράφος του περιοδικού «Observer», ειδική σε θέματα υγείας, ευεξίας και lifestyle