H οικοδόμηση ανοικτής κοινωνίας στη Θράκη

Η Ελλάδα είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης έδειξε απέραντο σεβασμό στη θρησκευτική και φυλετική διαφορετικότητα, την ανεξιθρησκία και τη θρησκευτική ελευθερία εφαρμόζοντας μάλιστα έναντι της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη χαρακτηριστικές πολιτικές θετικής διάκρισης, όπως το 2008 που με απόφαση της κυβέρνησης Κ. Καραμανλή έσβησε όλα τα χρέη που όφειλαν οι διαχειριστικές επιτροπές των Βακουφίων προς το Ελληνικό Δημόσιο, ποσά που ξεπερνούσαν την ίδια την αξία της βακουφική περιουσίας.

Κορυφαίο παράδειγμα της ανοιχτής δημοκρατικής κοινωνίας-πρότυπο που οικοδόμησε η Ελληνική Δημοκρατία στη Θράκη είναι ο θεσμός του μουφτή. Η ελληνική πολιτεία, σεβόμενη την παράδοση των μουσουλμάνων ελλήνων πολιτών, έχει αποδεχθεί στη Θράκη την εφαρμογή του ισλαμικού κληρονομικού και οικογενειακού δικαίου εντός του αστικού θεσμικού πλαισίου υπό δύο προϋποθέσεις: α) να είναι ελεύθερη επιλογή του ίδιου του μουσουλμάνου να υπαχθεί σε αυτό το πεδίο παραδοσιακών κανόνων και β) να μην προσκρούουν οι αποφάσεις που παίρνονται στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο δικαιωμάτων του ανθρώπου, στο Σύνταγμα ή στους εθνικούς νόμους. Αυτός είναι ίσως και ο βασικός λόγος που ποτέ δεν κατάφερε η διεθνής τρομοκρατία και ο εξτρεμισμός να στρατολογήσουν ούτε ένα στέλεχος από την ενταγμένη και φιλήσυχη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.

Ο βασικός εγγυητής αυτής της αρμονικής συνύπαρξης είναι ο ίδιος ο μουφτής. Ο μουφτής είναι μεν πνευματικός ηγέτης των μουσουλμάνων της Θράκης, είναι όμως παράλληλα και Δημόσια Αρχή που διορίζεται μετά από εισήγηση της ίδιας της μειονότητας από την ελληνική πολιτεία και έχει τρεις αρμοδιότητες: 1. Είναι εφαρμοστής του ιερού νόμου του Κορανίου, δηλαδή δικαστής-καδής, που επιδιώκει παιδαγωγικά να τηρήσει τη θρησκευτική παράδοση εναρμονίζοντάς την όμως στο σύγχρονο ελληνοευρωπαϊκό περιβάλλον, π.χ. δεν επιτρέπει την πολυγαμία ή το γάμο ανηλίκων κ.λπ. 2. Είναι η εποπτεύουσα Αρχή της χρηστής και σύμφωνης με τους ιερούς ηθικούς κανόνες διαχείρισης της βακουφικής περιουσίας. 3. Είναι ο διοικητικός προϊστάμενος της μουφτείας και ο πνευματικός ηγέτης των ιμάμηδων που τους καθοδηγεί μέσα από την ερμηνεία των θρησκευτικών κανόνων.

Στην Ελλάδα, όπως και σε όλα σχεδόν τα μουσουλμανικά κράτη συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας, ο μουφτής ως δημόσιος λειτουργός διορίζεται από την πολιτεία μετά από πρόταση της ίδιας της μειονότητας. Αυτό είναι ένα σημείο αντιπαράθεσης με την Τουρκία, η οποία τα τελευταία χρόνια επιδιώκει την πάνδημη εκλογή του μουφτή, στοχεύοντας κόντρα και στην ισλαμική παράδοση να δημιουργήσει στη Θράκη έναν ελεγχόμενο πολιτικο-θρησκευτικό ηγέτη που θα χειραγωγεί τη μειονότητα με κριτήριο τα τουρκικά και όχι τα μειονοτικά συμφέροντα και τις σκοπιμότητες της πολιτικής της στην περιοχή. Στόχος της τουρκικής πολιτικής, όπως έχει διαφανεί από τις δημόσιες τοποθετήσεις της γείτονος, είναι η τουρκοποίηση όλων των πολιτισμικών υποομάδων της μειονότητας, εθνοτικών, γλωσσικών ή θρησκευτικών, π.χ. Πομάκων, Ρομά, παλαιομουσουλμάνων, Αλεβιτών, Μπεκτασί, Σουνιτών κ.λπ. με στόχο τη μετεξέλιξη της μειονότητας από «θρησκευτική – μουσουλμανική» κατά τη Λωζάννη (άρθρο 45) σε «εθνική – τουρκική» κατά τις επιδιώξεις της τουρκικής διπλωματίας που δεν διστάζει να ομιλεί και για εργαλειοποίηση των μουσουλμανικών πληθυσμών στα Βαλκάνια και την ΕΕ.

Ως εκ τούτου είναι όχι μόνο εθνικό αλλά και δημοκρατικό χρέος της Ελλάδας: α) να ενημερώνει τη διεθνή κοινότητα για τις βάναυσες παραβιάσεις της Συνθήκης της Λωζάννης από τουρκικής πλευράς έναντι της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη, την Ιμβρο και την Τένεδο, β) να αναδεικνύει συνεχώς και διεθνώς το μοντέλο ανοιχτής κοινωνίας στη Θράκη και την πολιτική θετικής διάκρισης που προωθεί, γ) να προστατεύει τις διαφορετικές ταυτότητες των μειονοτήτων εντός της μουσουλμανικής μειονότητας από την εργαλειοποίηση και από τις συνεχείς αφομοιωτικές απόπειρες του νεοοθωμανικού αναθεωρητισμού ή του εθνικιστικού παντουρκισμού.

Στόχος της Ελλάδας είναι να αναδειχθεί η διαπολιτισμικότητα σε συγκριτικό πλεονέκτημα και οι μειονότητες σε γέφυρες συνεργασίας και φιλίας με γειτονικούς λαούς. Μόνο αυτή η λογική οδηγεί σε ένα καλύτερο μέλλον που προστατεύει τις ίδιες τις μειονότητες, σταθεροποιεί την ειρήνη και δικαιώνει τη δύναμη της δημοκρατίας.

——-

Ο Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης είναι βουλευτής Ροδόπης της Νέας Δημοκρατίας