Η κουλτούρα της διαφωνίας

«Η πρώτη απόφαση που έλαβε το πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο το απόγευμα της 24ης Ιουλίου 1974 ήταν η κατάργηση του στρατοπέδου της Γυάρου, η απόλυση όλων των πολιτικών κρατουμένων, και η απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας σε όσους την είχαν στερηθεί μετά το 1967. Η διαφωνία από ποινικό αδίκημα γίνεται δικαίωμα και μάλιστα συνταγματικό, με το Σύνταγμα του 1975 που ακολούθησε. Στέκομαι ιδιαίτερα στο υπέρτατο σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία δικαίωμα της διαφωνίας, για να υπογραμμίσω πως δεν είναι ανάγκη να εκλαμβάνεται ως υποχρέωση διαφωνίας».

Το παραπάνω είναι απόσπασμα από το μήνυμα του Κώστα Τασούλα για την επέτειο της Μεταπολίτευσης και το επισημαίνω, επειδή θίγει το βασικό πρόβλημα της δημοκρατίας μας: Την κουλτούρα της διαφωνίας. Υποθέτω ότι είναι κάτι που μας το κληροδότησε η ίδια η Ιστορία μας. Από μια επανάσταση δεν δημιουργήθηκε το σύγχρονο ελληνικό κράτος; Και μέχρι να φθάσουμε στη Μεταπολίτευση, η ιστορική διαδρομή μας είναι διάστικτη από κινήματα, πραξικοπήματα, διχασμούς, εμφυλίους και τα συμπαρομαρτούντα. Ακόμη και το Οχι του 1940 εμμέσως ενισχύει την εξιδανίκευση της άρνησης.

Ομως τα 48 χρόνια δημοκρατίας, χωρίς παρενθέσεις και διαλείμματα, είναι ένα απειροελάχιστο χρονικό διάστημα για τα μέτρα του ιστορικού χρόνου, ώστε η κουλτούρα της διαφωνίας να ισορροπήσει τουλάχιστον με την κουλτούρα του διαλόγου και του συμβιβασμού. Είναι λοιπόν επόμενο, όσο και αν είναι δυσάρεστο, να μας κατατρύχει η κουλτούρα της διαφωνίας, η οποία στην πιο ακραία εκδοχή της παίρνει τη μορφή της δομικής αντιπολίτευσης, δηλαδή τού όχι σε όλα. Είναι μια στάση άγονη, που ακυρώνει το νόημα της δημοκρατίας, δηλαδή τη συνεννόηση για την εξεύρεση κοινής βάσης. Ισως στα 148 χρόνια από τη Μεταπολίτευση να έχουμε προοδεύσει. Τι κρίμα που κανένας από εμάς δεν θα είναι εδώ για να το δει! Ισως όμως να είναι καλύτερα έτσι, γιατί ποιος θα μας πλήρωνε τις συντάξεις;

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΥΡΙΖΑ

Πολύ σωστά ο Πρωθυπουργός ζήτησε από τον Πρόεδρο της Βουλής να συγκαλέσει, σήμερα κιόλας, την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας. Οχι ότι περιμένω να πάρουμε τις απαντήσεις που θα θέλαμε από την Επιτροπή. Ομως θα έχουμε τουλάχιστον την ευκαιρία, ελπίζω, να ακούσουμε από αρμοδίους και ειδικούς αυτά που δεν γνωρίζουμε για τις τεχνικές παραμέτρους του συγκεκριμένου «σπορ», ώστε να βάλουμε κι εμείς τις σκέψεις μας σε ρεαλιστικό πλαίσιο. Υπό την προϋπόθεση, εννοείται, ότι οι βουλευτές θα τους κάνουν τις σωστές ερωτήσεις.

Οτι το ΠΑΣΟΚ έχει πάρει την υπόθεση πολύ ζεστά το βλέπουμε και από την ανακοίνωση, με την οποία επιτίθεται στον βουλευτή Μπάμπη Παπαδημητρίου, για τη φράση από συνέντευξή του ότι «παρακολουθούμαστε από Ελληνες, Τούρκους, Ρώσους και λοιπούς». Αυτό που εννοούσε ο βουλευτής είναι αυτό που θα μπορούσαμε να πούμε παραφράζοντας τη γνωστότερη ρήση του Μπιλ Κλίντον: «It’s the technology, stupid»! Η σύγχρονη τεχνολογία διευκολύνει τις δυνατότητες παρακολούθησης. Και αν κάποιοι αυτό το γνωρίζουν καλύτερα είναι οι Ρώσοι, οι οποίοι ήδη από τις αρχές του αιώνα όχι μόνο αξιοποιούν τις δυνατότητες ηλεκτρονικών επιθέσεων (hacking), αλλά έχουν επιστρέψει στις παραδοσιακές μεθόδους φύλαξης μυστικών, δηλαδή χαρτί, γραφομηχανή και χρηματοκιβώτιο. Φαίνεται, όμως, ότι στο ΠΑΣΟΚ (ίσως για λόγους σεβασμού στην παράδοσή τους…) παραμένουν στον κόσμο του αλήστου μνήμης Δημήτρη Μαρούδα, που θα κατέρριπτε τους τηλεοπτικούς δορυφόρους.

Η εκτίμηση, πάντως, που επικρατεί μεταξύ κοινοβουλευτικών παραγόντων είναι ότι το ΠΑΣΟΚ θα ζητήσει τον Σεπτέμβριο εξεταστική επιτροπή για το ζήτημα. Κατά πάσα πιθανότητα, αντιλαμβάνονται την εξεταστική ως το όχημα που τους οδηγεί πιο κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ. Φαίνεται ότι το έχουν αποφασίσει να συμπλεύσουν με τον ΣΥΡΙΖΑ. Μάλλον βαυκαλίζονται με την ιδέα ότι, ως σοσιαλδημοκράτες οι ίδιοι, θα καταφέρουν να εκπολιτίσουν τους ριζοσπάστες του ΣΥΡΙΖΑ. Λάθος τους, αλλά δεν πειράζει. Οπως είπε και ο Τριστάν Τζαρά στο Μανιφέστο του Ντανταϊσμού: «Ας προσπαθήσουμε για μια φορά να μην κάνουμε το σωστό»…

ΝΑ ΤΗΝ Η ΒΑΣΙΛΩ!

Η σοβαρή αυτή υπόθεση περιλαμβάνει ευτυχώς και το απαραίτητο σε όλα τα δράματα κωμικό διάλειμμα, για το οποίο φρόντισε ο πρόεδρος Ιωάννης Βαρουφάκης. Τον παρακολουθούσαν και εκείνον τα σκοτεινά κέντρα το 2015, πετάχτηκε να μας πει. Μπορεί να γίνει γάμος και χαρά χωρίς τη Βασίλω; Ο Βαρουφάκης, όπως και η Βασίλω της παροιμίας, είναι ο τύπος που μπουκάρει στο πάρτι. Αυτός, σημειωτέον, που έχει παραδεχθεί ότι ηχογραφούσε (παρανόμως) το Eurogroup…