Εργοστάσιο

Στην κορύφωση της ελληνικής κρίσης, την προηγούμενη δεκαετία, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε ζητήσει την (προσωρινή έλεγε, αλλά οι Ελληνες ξέρουμε ότι ουδέν μονιμώτερον του προσωρινού) έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ. Το επιβεβαίωσε και ο ίδιος στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» του προηγούμενου Σαββάτου.

Το επιβεβαίωσε, προχθές το βράδυ, παρουσιάζοντας το νέο βιβλίο του «Εκδοχές πολέμου 2009 – 2022» και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Ο Σόιμπλε ήταν επίμονος. Κατά την αφήγηση του Βενιζέλου, το ζήτησε όχι μία, όχι δύο, αλλά τρεις φορές.

Ο Βενιζέλος περιέγραψε μια εφιαλτική εποχή για υπεύθυνους πολιτικούς, που έπρεπε να διαχειριστούν την τύχη μιας χρεοκοπημένης χώρας, να πάρουν δύσκολες αποφάσεις που πρωτίστως θα είχαν αντίκτυπο στο εισόδημα και στην καθημερινότητα των πολιτών. Οι συνέπειες, μοιραία, θα ήταν οδυνηρές για το δικό τους πολιτικό μέλλον, αφού στη συνείδηση των πολιτών τέτοιοι πολιτικοί συνυφαίνονται με την προσωπική δυστυχία τους.

Αυτοί που επωφελούνται σε τέτοιες κρίσεις είναι οι λαϊκιστές. Στην περίπτωση του Βενιζέλου, επωφελήθηκαν ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ, που υπόσχονταν την ευτυχία: Παροχές, συντήρηση του επιπέδου ζωής, πρόοδο – κι όλα αυτά επειδή ο Τσίπρας, με μια απλή κίνηση, υποσχόταν να σχίσει τα Μνημόνια «με έναν νόμο και ένα άρθρο». Πολύ αργότερα κατανόησε ότι δεν αρκούσε ο αριστερός βολονταρισμός για να κάνει πολιτική – αν και ακόμα, όταν τον ζορίζουν, κλαίγεται: Θέλαμε να κάνουμε πολλά, αλλά δεν μας άφηνε η τρόικα.

Αλλά γιατί, ενώ περάσαμε τόσα, κι ενώ μπήκαμε κάπως βιαστικά σε μια νέα κανονικότητα, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να ξεχάσουμε την κρίση – όχι μόνο τις ευθύνες συγκεκριμένων πολιτικών για την παράτασή της και την όξυνσή της, αλλά ακόμα και τη σκέψη για ό,τι περάσαμε; Και βέβαια, τη σύνεση στη διαχείριση του μέλλοντος…

Ο Βενιζέλος λέει ότι αυτό συμβαίνει επειδή «κανείς δεν θέλει να έχει το βάρος της δημοσιονομικής επίγνωσης». Κι όμως, η δημοσιονομική επίγνωση είναι δείκτης της δημοκρατίας. Αυτό σημαίνει συνετή διαχείριση της χώρας, κόντρα στον λαϊκισμό που την αρνείται, που δεν την υπολογίζει στις υποσχέσεις του.

Θέλει πολλή δύναμη για έναν πολιτικό να επιλέξει την εξυπηρέτηση της πραγματικότητας όπως την καθορίζει η «δημοσιονομική επίγνωση», εις βάρος της προσωπικής του καριέρας. Ο Βενιζέλος, εκ των υστέρων, έξω από το κεντρικό προσκήνιο, εξηγεί ότι, στη συγκυρία, αυτός και ο Αντώνης Σαμαράς (οι «Σαμαροβενιζέλοι») κινήθηκαν ως διαχειριστές ενός εργοστασίου παραγωγής πολιτικού κόστους.

Από την άλλη, μπορούσε ένας υπεύθυνος πολιτικός με συναίσθηση της σοβαρότητας στην οποία βρισκόταν η χώρα να περιφρονήσει τα σκληρά δεδομένα; Αν έχει συναίσθηση της ευθύνης του, ποτέ – όσο μεγάλο κι αν είναι το πολιτικό κόστος.

Αλλά, βεβαίως, όσο φθείρονται όσοι πολιτεύονται υπεύθυνα, τόσο κερδίζουν έδαφος οι ανεύθυνοι – οι «ουάου», σύμφωνα με έναν χαρακτηρισμό που ακούστηκε σε αυτή την εκδήλωση. Εχουμε υποχρέωση να αποδομούμε τις ευκολίες και, πιθανόν, τις ελκυστικές υποσχέσεις αυτών των «ουάου».