Ενοχος

Το σύνθημα του Brexit «Να ανακτήσουμε τον έλεγχο» ήταν εξαρχής ένα ψέμα. Ο Μπόρις Τζόνσον σε μία μακροσκελή καυχησιολογία που υπέγραψε την Κυριακή στη «Sunday Express» έγραψε πως «ανακτήσαμε τον έλεγχο των συνόρων μας». Ισως θα έπρεπε να είχε επισκεφθεί τον αυτοκινητόδρομο M20 στο Ντόβερ, όπου χιλιάδες φορτηγά παρέμεναν ακινητοποιημένα, και να επαναλάβει τον ισχυρισμό του στους οδηγούς τους.

Επί ΕΕ τα σύνορα της Βρετανίας ήταν ένα ζήτημα που η χώρα διαπραγματευόταν με τους γείτονές της. Επί Brexit τα σύνορα στο Ντόβερ ελέγχονται πλέον από τη Γαλλία – και δεν υπάρχει ούτε ένα πράγμα που να μπορεί να κάνει η Βρετανία για αυτό. Οταν εγκαταλείψαμε την ΕΕ, χάσαμε κάθε έλεγχο.

Η διέλευση ανθρώπων, αγαθών και υπηρεσιών από σύνορα είναι πάντα ένα ζήτημα αμοιβαίου οφέλους, διαπραγμάτευσης, δούναι και λαβείν. Η ευημερία των Βρετανικών Νήσων μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση είχε τις ρίζες της στο όλο και πιο ελεύθερο εμπόριο με τον έξω κόσμο. Η ένταξη στην ΕΕ κατέστησε τα προϊόντα της Βρετανίας ανταγωνιστικά, τις τράπεζές της πλούσιες και την αγορά εργασίας της ανοιχτή σε όλα τα ταλέντα. Αυτή η εποχή τερματίστηκε το 2019 με το σκληρό Brexit του Τζόνσον.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της ίδιας της βρετανικής κυβέρνησης, το Brexit θα μειώσει την ανάπτυξη της Βρετανίας έως και κατά 4%. Οι Τόρις μετασχηματίστηκαν από ένα κόμμα της ελεύθερης αγοράς σε κόμμα του προστατευτισμού, και αυτό θα κοστίσει ακριβά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι υποψήφιοι για την ηγεσία του κόμματος, που ξεστομίζουν το ένα ψευδο-θατσερικό κλισέ μετά το άλλο, δεν έχουν το θάρρος να το ομολογήσουν αυτό.

Παρακολουθώντας τηλεόραση το Σαββατοκύριακο, σαν να μπορούσα να δω τα συννεφάκια κειμένου να υψώνονται πάνω από το Ντόβερ: «Γιατί δεν είπε κανείς πως το Brexit σήμαινε αυτό;». Ποσοστό μεγαλύτερο από το 40% του βρετανικού εμπορίου ήταν με την Ευρώπη το 2017 και σε κάθε τομέα οι έλεγχοι έχουν αυξηθεί και η γραφειοκρατία ανθεί.

Δεν περνάει ούτε μέρα χωρίς ειδήσεις για ένα έντυπο 50 σελίδων το οποίο πρέπει να συμπληρωθεί για τη μεταφορά ενός και μόνο πιάνου. Οι βρετανοί επιστήμονες δεν μπορούν να συνεργαστούν με τους ευρωπαίους συναδέλφους τους. Το εμπόριο ευπαθών προϊόντων έχει μειωθεί δραματικά. Οι πολυδιαφημισμένες «συμφωνίες με τον υπόλοιπο κόσμο» είναι λιγοστές και αραιές και είναι αδύνατο να επανορθώσουν. Οι σχεδόν καθημερινές ειδήσεις περί χρόνιων ελλείψεων εργατικού δυναμικού συνδυάζονται με μία κάθετη μείωση του αριθμού των ευρωπαίων εργαζομένων στη Βρετανία.

Πολλά από αυτά μπορεί να αμβλυνθούν. Μία μελλοντική κυβέρνηση ίσως να καταφέρει να κάνει το Brexit λιγότερο τοξικό. Προς το παρόν, κάθε φορά που ο Τζόνσον καυχιέται περί ανάκτησης του ελέγχου, θα έπρεπε να αναβοσβήνει η εικόνα του πάνω από τον M20 με λεζάντα: «Αυτός φταίει».