Non Paper

Το βήμα που (δεν) άλλαξε τον κόσμο

Ηταν σαν σήμερα, 20 Ιουλίου. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, πενήντα τρία για την ακρίβεια. Από το πρωί, επικρατούσε μια ένταση. Ημουν πολύ μικρή, δεν θυμάμαι λεπτομέρειες, μόνο την ανησυχία που είχα μήπως και το μεγάλο γεγονός της ημέρας επηρεάσει το πρόγραμμα των διακοπών. Βρισκόμασταν τότε οικογενειακώς στην Αμμόχωστο της Κύπρου (προ εισβολής υπενθυμίζω) ένα θέρετρο «ξένο» για μένα που, όμως, ο κοσμοπολιτισμός του, η πολλών χιλιομέτρων αμμουδιά του, τα πολυώροφα ξενοδοχεία του, ο παραλιακός δρόμος με τα πολύχρωμα μαγαζιά με είχαν συναρπάσει. Αυτά με ενδιέφεραν και όχι το «μέγα γεγονός» που ανήκε στη σφαίρα των ενήλικων. Και ήταν βέβαια η πολυαναμενόμενη προσγείωση του Απόλλων 11 στη Σελήνη. Ωστόσο, το βράδυ βρέθηκα κι εγώ, μαζί με τους μεγάλους, να βλέπω στην τηλεόραση τα πρώτα βήματα του ανθρώπου στο φεγγάρι. Και για να είμαι ειλικρινής, πιο συναρπαστική βρήκα τη γεύση του χοτ ντογκ που τότε δοκίμασα για πρώτη φορά (τώρα που το σκέφτομαι, ο συνδυασμός της live μετάδοσης της προσελήνωσης και του χοτ ντογκ με παραπέμπει στο σπίτι κάποιων Αμερικανών, φίλων των γονιών μου).

Μετά, τα χρόνια πέρασαν και τα γεγονότα πήραν και στη δική μου συνείδηση τις πραγματικές τους διαστάσεις. Στην προεφηβεία μου, σχεδίαζα διακοπές στο φεγγάρι και χάζευα σε ξένα περιοδικά πώς θα ζούμε σαν διαστημάνθρωποι στα σπίτια του μέλλοντος (του 2000 δηλαδή) όπου όλα θα γίνονται με το πάτημα ενός κουμπιού και, για ανεξήγητους λόγους, θα μιλούσαμε σαν ρομπότ (το τελευταίο μπορεί και να ήταν προσθήκη της φαντασίας μου). Η δε φράση του Αρμστρονγκ «Ενα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα μεγάλο άλμα για την ανθρωπότητα» ήταν η αγαπημένη μου και για το περιεχόμενό της αλλά και για το λεκτικό «παιχνίδι» με το βήμα και το άλμα.

Το βράδυ που ο άνθρωπος έκανε τα πρώτα του βήματα στη Σελήνη κι εγώ έτρωγα για πρώτη φορά χοτ ντογκ, ο Μπιλ Γκέιτς ήταν δεκατεσσάρων ετών, το ίδιο και ο Στιβ Τζομπς ενώ ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ θα γεννιόταν δεκαπέντε χρόνια αργότερα. Οι δε Τζον Μίτσελ και Μάρτιν Κούπερ μόλις είχαν συλλάβει την ιδέα του κινητού τηλεφώνου που πρωτοπαρουσίασαν το 1973 και ζύγιζε δύο κιλά. Γιατί αναφέρω όλους αυτούς; Διότι το μεγάλο άλμα της ανθρωπότητας που ευαγγελίστηκε ο Αρμστρονγκ έγινε αλλά όχι ως συνέχεια εκείνου του πρώτου βήματός του στο φεγγάρι το οποίο, επί της ουσίας, έμεινε μετέωρο. Μάλλον όμως εξαιτίας αυτού.

Από το τότε στο τώρα

Τα άλματα της ανθρωπότητας δεν ορίζονται από ένα μόνο γεγονός. Αλλά από πολλά, άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο σημαντικά, άλλα σε ζωντανή μετάδοση και άλλα «κρυμμένα» σε κάποιο εργαστήριο, άλλα εκρηκτικά και άλλα βραδυφλεγή. Ολα αυτά μαζί συγκροτούν μια εποχή. Κι εκείνη ήταν μια εποχή με πόρτες και παράθυρα ορθάνοιχτα στο μέλλον. Τα δεκατατράχρονα τότε Μπιλ και Στιβ θα είδαν σίγουρα σε ζωντανή μετάδοση τα πρώτα βήματα του Αρμστρονγκ στη Σελήνη. Και, Αμερικανόπουλα γαρ, μπορεί να πανηγύρισαν στους δρόμους με σημαιάκια στα χέρια. Ισως τότε (ταιριάζει η ηλικία) να άρχισαν να συλλαμβάνουν τις ιδέες για όλα αυτά που έφτιαξαν αργότερα. Το «μικρό βήμα για τον άνθρωπο» μπορεί να μην ήταν ακριβώς «ένα μεγάλο άλμα για την ανθρωπότητα», ήταν όμως σίγουρα μια κλωτσιά (με την καλή έννοια) που ώθησε αυτούς που έβλεπαν το μέλλον όχι ως υπόσχεση αλλά ως πρόκληση.

Πενήντα τρία χρόνια μετά από εκείνο το βράδυ, ουδείς ενδιαφέρεται να ταξιδέψει στο φεγγάρι. Η ανθρωπότητα έκανε άλματα αλλά όχι προς το Διάστημα. Και, εκ του αποτελέσματος, αποδείχθηκε ότι, ενώ, τότε, πιστεύαμε ότι το μέλλον θα ήταν η επικοινωνία με τους εξωγήινους, η μεγάλη μας ανάγκη ήταν η επικοινωνία μας επί της Γης, το παγκόσμιο χωριό στο οποίο ζούμε σήμερα με ό,τι καλό ή κακό αυτό συνεπάγεται.