Και τότε ήρθε το 2015

Από την ακαδημαϊκή και επαγγελματική μου εμπειρία στα διεθνή οικονομικά, είχα μελετήσει δεκάδες οικονομικές κρίσεις διαφόρων χωρών, από τη Λατινική Αμερική μέχρι την Ασία, και από τις ΗΠΑ μέχρι το Ηνωμένο Βασίλειο. Είχαν μία κοινή συνισταμένη: ότι μετά από μία βίαιη και επώδυνη πτώση στην άβυσσο, κάποια στιγμή ερχόταν και η ανάκαμψη. Ενα, δύο, τρία, τέσσερα χρόνια και τέλος. Με βάση αυτή την εμπειρία το 2014 ζούσα με την πίστη ότι η χώρα μας είχε επιτέλους αφήσει πίσω της τις πιο δύσκολες στιγμές της κρίσης, και είχε ξεκινήσει εκ νέου η ανοδική πορεία. Ημασταν τόσο κοντά στο τέλος των Μνημονίων.

Και τότε ήρθε το 2015. Στο όνομα του αντιμνημονιακού αγώνα, η χώρα μας φορτώθηκε ένα τρίτο, αχρείαστο Μνημόνιο. Για μήνες πολλούς ως οικονομολόγος έβλεπα την επικείμενη σύγκρουση με το παγόβουνο και δεν μπορούσα να πιστέψω ότι αυτό συνέβαινε στη χώρα μου.

Ολοι όσοι ζήσαμε εκείνη την περίοδο έχουμε πολλές στιγμές χαραγμένες στη μνήμη μας. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τον διχασμό. Φίλος μου να χτυπάει τη γροθιά του στην τραπεζαρία υπέρ του Οχι. «Γερμανοτσολιάδες». «Προδότες». Τους δύο μήνες – Ιούνιο και Ιούλιο 2015 – που οδήγησαν στην καταστροφή. Στιγμές που νόμιζες ότι ο χρόνος είχε σταματήσει.

Αλλά και πρωτύτερα, τον Φεβρουάριο, με την επιπολαιότητα, τον ερασιτεχνισμό, και τον δήθεν τσαμπουκά της «περήφανης διαπραγμάτευσης». Την εικόνα από το τραπέζι με τη Μέρκελ και την ελληνική αποστολή που είχε ξεχάσει τους φακέλους της.

«Αγάπη σκότωσα την τρόικα». «Αγάπη έκλεισα τις τράπεζες». Ετσι χωρίς πρόγραμμα.

Ενας τσαμπουκάς που οδήγησε στον ενεχυριασμό ολόκληρης της ελληνικής δημόσιας περιουσίας για 99 χρόνια. Σε διαδοχικές, αχρείαστες, μειώσεις των συντάξεων με τον νόμο Κατρούγκαλου που ακόμα και σήμερα στοιχειώνει τους συνταξιούχους με την «προσωπική διαφορά». Στις απανωτές, αχρείαστες, αυξήσεις φόρων που γονάτισαν τη μεσαία τάξη και έπνιξαν την επιχειρηματική δημιουργικότητα στο όνομα των υπερπλεονασμάτων. Στην κατάρρευση, και πάλι, των τραπεζών και σε μια νέα γενιά κόκκινων δανείων που έσφιξαν τη θηλιά σε πολλές οικογένειες.

Οι ίδιοι – δήθεν περήφανοι – διαπραγματευτές, ακολουθούσαν έκτοτε κατά γράμμα τις εντολές των πιστωτών. Τον λογαριασμό βέβαια, τον πλήρωναν άλλοι. Για μία ακόμα φορά, οι πιο ευάλωτοι συμπολίτες μας. Και η χώρα μας έμεινε καθηλωμένη για μερικά ακόμη χρόνια ενώ στην παγκόσμια οικονομία γινόταν πάρτι.

Γιατί να σκαλίζουμε το παρελθόν;

Πρώτον, για να μην το επαναλάβουμε. Κάθε πολίτης πρέπει να ανησυχεί για  την πόρτα που άνοιξε η αξιωματική αντιπολίτευση σε μετεκλογική συνεργασία με τον Γιάνη Βαρουφάκη. Στην καλύτερη περίπτωση πρόκειται για αμοραλισμό. Στη χειρότερη για επανάληψη του παρελθόντος.

Δεύτερον, διότι οι σειρήνες του λαϊκισμού θα ηχούν για πάντα γλυκά στα αφτιά μας. Τότε ήταν το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης και το σκίσιμο του Μνημονίου με ένα άρθρο και έναν νόμο. Σήμερα εύκολες λύσεις σε δύσκολα προβλήματα ακούγονται συνεχώς στον δημόσιο διάλογο. Σε όλες τις περιπτώσεις τον λογαριασμό τον πληρώνουν – τελικά – οι ασθενέστεροι. Πραγματικός πατριωτισμός και περηφάνια είναι να εργαστούμε σκληρά για να οικοδομήσουμε μία χώρα αυτοδύναμη και δυνατή.

Τρίτον, διότι η χώρα μας άξιζε και αξίζει περισσότερα. Το 2015 μας έκανε όλους να συνειδητοποιήσουμε ότι το μέλλον της χώρας μας επαφίεται στον πατριωτισμό μας. Ολοι μας έχουμε ευθύνη και υποχρέωση να χτίσουμε τη χώρα μας όπως πιστεύουμε ότι πρέπει και μπορεί να είναι. Ενωμένοι, όχι διχασμένοι.

Τον πήχη πρέπει να τον θέτουμε ψηλά. Οχι στο 2015. Αλλά εκεί που θέλουμε και πρέπει να φτάσει η Ελλάδα. Μία χώρα σύγχρονη, που πατάει γερά στα  πόδια της και κάνει άλματα.

Ο Αλέξης Πατέλης είναι επικεφαλής στο Οικονομικό Γραφείο του Πρωθυπουργού