Δίνοντας τη μάχη του συγκεκριμένου

Η χώρα μας κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών πέρασε απανωτές κρίσεις, που δοκίμασαν τις αντοχές του πολιτικού μας συστήματος και απείλησαν σε μεγάλο βαθμό τη συνοχή του κοινωνικού ιστού. Από την οικονομική κρίση, στην πανδημία και από εκεί στην ενεργειακή ανασφάλεια και εν τέλει στο σημερινό απειλητικό κύμα ακρίβειας που ζούμε στην καθημερινότητά μας.

Ολες αυτές οι κρίσεις έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Εκαναν πιο επίκαιρες από ποτέ τις βασικές συστατικές αρχές ενός σύγχρονου και στιβαρού κοινωνικού κράτους. Δυστυχώς, όμως, οι σημερινές επιλογές της κυβέρνησης κάθε άλλο παρά εγγυώνται την προστασία και την οικοδόμηση ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους. Και για να εξηγούμαστε, παραθέτω τρία συγκεκριμένα παραδείγματα:

Κοινωνική κατοικία. Στον δημόσιο διάλογο μπήκε συνολικά το συγκεκριμένο θέμα μετά και τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ. Ζητούμενο όμως είναι να βρεθεί μια συνολική λύση που θα αποκλιμακώνει το κόστος σε ένα νέο ζευγάρι και έτσι θα αναστρέφει σε ένα ποσοστό και την τάση του δημογραφικού μας ζητήματος. Τι βλέπουμε μέχρι σήμερα όμως; Αγονες αντιπαραθέσεις και επικοινωνιακή και μόνο διαχείριση από την πλευρά της κυβέρνησης.

Παιδεία. Η νέα πρόταση νόμου του υπουργείου για τη λεγόμενη μεταρρύθμιση στα πανεπιστήμια δείχνει να δημιουργεί ένα ασφυκτικό καθεστώς λειτουργίας. Ολες οι πρωτοβουλίες εκπέμπουν συγκεντρωτισμό και κάθε άλλο παρά υπερασπίζονται τον δημόσιο, δημοκρατικό και αυτοδιοίκητο χαρακτήρα των ελληνικών πανεπιστημίων. Κατάληξη κι εδώ, επικοινωνιακή διαχείριση και αντιπαράθεση τύπου «βαριοπούλας».

Εργασιακές σχέσεις. Οι προκλήσεις της πανδημίας αλλάξανε το εργασιακό περιβάλλον. Τηλεργασία, νέα ωράρια, ευέλικτες σχέσεις εργασίας. Την ίδια στιγμή μειωμένος χρόνος για ιδιωτικότητα, καθώς τα σπίτια μας έγιναν και χώροι εργασίας. Οταν σε όλη την Ευρώπη πλέον γίνονται σοβαρές συζητήσεις για συνολική αναθεώρηση του εργασιακού πλαισίου, τετραήμερη εργασία, νέες συλλογικές συμβάσεις και γενναία αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, εμείς εδώ ανακαλύπτουμε μόλις σήμερα την ηλεκτρονική κάρτα εργασίας χωρίς καν να έχουμε διασφαλίσει με ελεγκτικούς μηχανισμούς την ορθή εφαρμογή της.

Και μια ευκαιρία: οι πολλαπλές κρίσεις, έστω και καθυστερημένα, αφύπνισαν την Ευρώπη, με τη θέσπιση του λεγόμενου Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ευκαιρία για την Ελλάδα ή μήπως όχι; Η κυβέρνηση χειρίζεται το Ταμείο Ανάκαμψης δίχως δημόσια διαβούλευση και συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Τα παραπάνω παραδείγματα που αναφέρθηκαν δεν αποτέλεσαν προτεραιότητα της κυβέρνησης κατά τον σχεδιασμό της κατεύθυνσης των πόρων του ευρωπαϊκού αυτού εργαλείου.

Την ίδια στιγμή, η δημοσιονομική επέκταση στην οποία προχώρησε η κυβέρνηση κατά την πανδημική κρίση είχε ως αποτέλεσμα να μην υπάρχει ο δημοσιονομικός χώρος για την ανακούφιση των πολιτών από την ενεργειακή ακρίβεια ή για ένα νέο πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων που θα εκκινήσει την πραγματική οικονομία, με δημοκρατικό σχεδιασμό στα έργα, παράγοντας ένα βελτιωμένο και βιώσιμο πλαίσιο υποδομών για μας και τις γενιές που έρχονται.

Συμπέρασμα; Είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία η επινόηση από την αρχή των βασικών αρχών του κοινωνικού κράτους και η θωράκισή τους. Με σχέδιο, πρόγραμμα και καθαρές προτάσεις. Δίνοντας τη μάχη του συγκεκριμένου απέναντι σε ό,τι μας γυρίζει πίσω.

Ο Νίκος Μήλης είναι μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ