Eκδίκηση

Η απεργία είναι ιερή, αποτελεί κατάκτηση του εργατικού κινήματος, δικαίωμα των εργαζομένων και πολλές φορές ύστατο καταφύγιό τους μπροστά στις αυθαιρεσίες της εργοδοσίας. Δύο παράμετροι μόνο πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Η μία είναι νομική: η προκήρυξη της απεργίας υπόκειται σε κάποιους περιορισμούς. Η άλλη είναι κοινωνική: στο στόχαστρο των απεργών είναι ο εργοδότης τους, όχι η κοινωνία.

Η πρώτη παράμετρος παραγνωρίζεται συχνά, είτε από ανάγκη είτε από σκοπιμότητα. Οι περισσότερες συζητήσεις γίνονταν όμως πάντα για τη δεύτερη. Η σχολή των «ρεαλιστών» επισημαίνει ότι οι απεργοί θέλουν να έχουν μαζί τους την κοινή γνώμη, άρα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα στο πλαίσιο του δυνατού για να μην την εξοργίζουν. Η σχολή των «σκληρών» αντιλέγει ότι ο μόνος τρόπος για να ικανοποιηθεί ένα «δύσκολο» αίτημα είναι να προκληθεί τόσο μεγάλη κοινωνική αναταραχή από τις κινητοποιήσεις, ώστε ο εργοδότης να αναγκαστεί να υποχωρήσει.

Πρέπει να αποτελεί όμως παγκόσμια πρωτοτυπία το να γίνεται μια απεργιακή κινητοποίηση με σημαντικό κοινωνικό κόστος για κάποια αιτήματα που έχουν ικανοποιηθεί! Το υπουργείο Πολιτισμού μπορεί πράγματι να περίμενε την τελευταία στιγμή για να εξετάσει το αίτημα των ηθοποιών και των εργαζομένων του Εθνικού Θεάτρου να αυξηθεί η αποζημίωση της εκτός έδρας εργασίας τους. Τελικά όμως ανταποκρίθηκε θετικά και κατηγορηματικά. Η Λίνα Μενδώνη δεσμεύτηκε γραπτώς να ικανοποιήσει το αίτημα, και μάλιστα με αναδρομική ισχύ.

Οποιοδήποτε σωματείο θα σταματούσε εκεί και θα γιόρταζε τη νίκη του. Στο κάτω-κάτω, ακόμη κι αν το υπουργείο υπαναχωρούσε από τα συμφωνημένα, η στάση εργασίας θα μπορούσε να γίνει κάποια άλλη στιγμή. Στην περίπτωση όμως της πρεμιέρας της Μήδειας στην Επίδαυρο, τα σωματεία φαίνεται πως δεν ήθελαν να διευθετήσουν απλώς μια εκκρεμότητα. Ηθελαν να ταπεινώσουν και να εκδικηθούν την υπουργό – και μέσω αυτής την κυβέρνηση. Εθεσαν έτσι όρους και προθεσμίες που δεν ήταν δυνατόν να τηρηθούν. Κι όταν το Εθνικό Θέατρο κατέφυγε στη δικαιοσύνη στο όνομα του δημοσίου συμφέροντος, μίλησαν για κωλυσιεργία και αυταρχισμό.

Γνώριζαν οι απεργοί, και τα κόμματα που τους στηρίζουν, ότι η ματαίωση της παράστασης θα προκαλούσε εκνευρισμό και ταλαιπωρία σε χιλιάδες θεατές; Φυσικά. «Ας πρόσεχαν», είπε κάποιος. «Ας τους είχαν ενημερώσει», πέταξε κάποιος άλλος. «Ετσι είναι οι απεργίες», είπε ένας τρίτος. Στην πραγματικότητα, ο παράγων αυτός δεν μπήκε ποτέ στην εξίσωση. Η σκέψη είναι απλή: όσοι από αυτούς είναι «δικοί μας» θα μας καταλάβουν, όσοι είναι «με τους άλλους» δεν μας απασχολούν.

H ανακοίνωση της τομεάρχη Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ είναι δυσοίωνη. Για τη Σία Αναγνωστοπούλου, το υπουργείο δεν φέρει την ευθύνη μόνο για τη ματαίωση (και όχι αναβολή) της συγκεκριμένης παράστασης, αλλά και για την απρόσκοπτη διεξαγωγή όλου του Φεστιβάλ. Tο κόμμα της ετοιμάζει λοιπόν κι άλλα χουνέρια. Κι οι εκλογές αργούν.