Σοβαρότητα στα εθνικά θέματα

Στην πρόσφατη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών, ο Πρωθυπουργός ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Αλέξη Τσίπρα να επιδιωχθεί ενότητα του πολιτικού κόσμου απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις και απειλές. Η  θετική αυτή εξέλιξη έχει μεγαλύτερη σημασία, αν λάβει κανείς υπόψη του ότι στην προηγούμενη συζήτηση αρχηγών στη Βουλή, είχε ανεπίτρεπτα κατηγορήσει  τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ότι «ο πατριωτισμός γι’ αυτόν αποτελεί άγνωστη λέξη». Αυτή η επαμφοτερίζουσα στάση δικαιολογεί την κριτική που του απευθύνουμε ότι συνεχίζει να παίζει εν ου παικτοίς και στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής. Στο ίδιο πλαίσιο, ενώ έγκαιρα καταδικάσαμε  κάθε προσπάθεια εμπλοκής της Τουρκίας στα εσωτερικά της χώρας μας, προειδοποιήσαμε ταυτόχρονα τη Νέα Δημοκρατία, να μην καταστήσει τον τούρκο Πρόεδρο παράγοντα της εσωτερικής πολιτικής, αξιοποιώντας μικροκομματικά προς όφελός της τις απαράδεκτες δηλώσεις του.

Η έμφαση στην επικοινωνία και όχι στην ουσία, αποτελεί άλλωστε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ΙΧ εξωτερικής πολιτικής του Κυρ. Μητσοτάκη, ο οποίος συχνά ενεργεί εν αγνοία τόσο του υπουργείου Εξωτερικών όσο και του υπουργείου Αμυνας. Ομως η κατασκευή εικονικών πραγματικοτήτων, όπως το αφήγημα της τάχα απομόνωσης της Τουρκίας, λόγω των μεγάλων επιτυχιών του Μωυσή Πρωθυπουργού, δυστυχώς γι’ αυτόν διαψεύδεται συνεχώς από τα αμείλικτα γεγονότα. Η τελευταία εκκωφαντική διάψευση έλαβε χώρα στην πρόσφατη Διάσκεψη του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη, όπου η παραβατική Τουρκία πήρε την πλήρη στήριξη της Δύσης. Τα αποτελέσματα της Συνόδου θεωρήθηκαν από την κυβέρνηση θετικά, ενώ ακόμη και ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου μίλησε για σοβαρή αρνητική εξέλιξη.

Η επιλογή του Κυρ. Μητσοτάκη να επαναφέρει στην εξωτερική μας πολιτική το μετεμφυλιακό δόγμα ότι η Ελλάδα αποτελεί προκεχωρημένο φυλάκιο της Δύσης, σε συνδυασμό με τη λογική του «πιστού και δεδομένου» όχι μόνον δεν φέρνει θετικά αποτελέσματα σε ό,τι αφορά τα Ελληνοτουρκικά, αλλά αποστερεί τη χώρα μας από τη δυνατότητα να διαδραματίσει τον ρόλο πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή που παραδοσιακά επεδίωκε. Και αυτό όταν το κεντρικό διακύβευμα πλέον στην  Ευρώπη είναι εάν θα  μπορέσει η Ευρωπαϊκή Ενωση να αποτελέσει έναν αυτόνομο πόλο στη διεθνή σκηνή, με στρατηγική αυτονομία έναντι των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Μόνον έτσι θα αποφευχθεί ένας νέος ψυχρός πόλεμος, με χειρότερα μάλιστα χαρακτηριστικά από τον προηγούμενο, μια που δεν υφίστανται οι δικλίδες ασφαλείας και οι δίαυλοι επικοινωνίας του προηγούμενου.

Η Ελλάδα θα πρέπει να επιστρέψει στην πολυδιάστατη και διεκδικητική εξωτερική πολιτική της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.  Να εργαστεί και με τις ΗΠΑ και μέσω της ΕΕ, αλλά και σε διμερές επίπεδο, για να δεσμευτεί η Τουρκία σε έναν διάλογο ύφεσης, με απώτερο σκοπό την προσφυγή στη Χάγη για υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ, αλλά και – σε συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία – για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ, χωρίς εγγυήσεις και κατοχικά στρατεύματα. Οι παγκόσμιες εξελίξεις και προκλήσεις αν μη τι άλλο επιτάσσουν μια συγκροτημένη εθνική στρατηγική στα Ελληνοτουρκικά με αρχή, μέση και τέλος, κόκκινες γραμμές, αλλά και αποφασιστικότητα για έντιμες λύσεις.

Ο Γιώργος Κατρούγκαλος είναι καθηγητής Δημοσίου Δικαίου, τομεάρχης Εξωτερικών ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ