Ποιος κερδίζει στον «παρατεταμένο πόλεμο»;

Το σενάριο που κυριαρχεί, σε Δύση και Ανατολή, στη Μόσχα και το Κίεβο, για την Ουκρανία είναι αυτό του «παρατεταμένου πολέμου» – ένας ακόμη όρος που αποδίδεται στον Μάο Τσετούνγκ. «Οφείλουμε να προετοιμαστούμε για το ενδεχόμενο να διαρκέσει χρόνια», δήλωσε πρόσφατα ο ΓΓ του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ – την ίδια στιγμή που ο Βλαντίμιρ Πούτιν και οι επιτελείς του διαμηνύουν σε όλους τους τόνους και προς κάθε κατεύθυνση ότι οι μάχες δεν θα τελειώσουν εάν δεν επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν θέσει.

Υπενθυμίζεται πως πριν από την 24η Φεβρουαρίου, οι περισσότεροι πίστευαν ότι αυτός ο πόλεμος δεν θα γίνει, ενώ μετά θεωρούσαν πως θα είναι σχετικά σύντομος. Ή, σε κάθε περίπτωση, ότι δεν θα ξεφεύγει από τον μέσο όρο της διάρκειας των πολεμικών συγκρούσεων μεταξύ κρατών που έχουν ξεσπάσει τους τελευταίους δύο αιώνες, δηλαδή από το 1815 ως σήμερα. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Economist, αυτή είναι κάτι παραπάνω από τρεις μήνες: Το 2003 οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους ανέτρεψαν το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ σε 20 ημέρες. Οσο για την πρόσφατη σύγκρουση μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, διήρκεσε 44 ημέρες.

Αυτή τη φορά, όμως, τα πράγματα μοιάζουν να εξελίσσονται διαφορετικά. Ετσι, το λογικό ερώτημα που τίθεται είναι ποιος διαθέτει το πλεονέκτημα σε ένα «παρατεταμένο πόλεμο» – και, ταυτόχρονα, ποιος θα αποδειχθεί ο αδύναμος κρίκος: Η Ρωσία, η Ουκρανία ή η Δύση;

Η αλήθεια είναι ότι στη σύγκριση Ρωσίας και Ουκρανίας, η πλάστιγγα γέρνει υπέρ της πρώτης, τόσο στα πεδία των μαχών όσο και στα μετόπισθεν και κυρίως την οικονομία. Κάτι που αποδεικνύεται από τα κέρδη που, αργά αλλά σταθερά, σημειώνουν οι επιτιθέμενοι στο Ντονμπάς, εξαναγκάζοντας τους αμυνόμενους σε υποχώρηση.

Το μέγεθος μετράει. Από τη μία, συγκεκριμένα, η ρωσική στρατιωτική μηχανή είναι ασύγκριτα πιο ισχυρή από την ουκρανική, ενώ η μορφή που έχει καταφέρει να δώσει στον πόλεμο – μια σύγκρουση μεταξύ πυροβολικού, πρωτίστως – ταιριάζει στη δομή της και της διασφαλίζει σημαντικά πλεονεκτήματα, σε μονάδες και πυρομαχικά. Από την άλλη, οι Ουκρανοί μοιάζουν να έχουν εξαντλήσει μεγάλο μέρος, αν όχι σχεδόν το σύνολο, των αποθεμάτων που διέθεταν από τη σοβιετική εποχή και βασίζονται ολοένα περισσότερο στα όπλα και τα πυρομαχικά που λαμβάνουν από τη Δύση. Για του λόγου το αληθές, ο Economist επικαλείται δήλωση την οποία έκανε στις 15 Ιουνίου ουκρανός στρατηγός, στην οποία αναφέρθηκε σε απώλεια 1.300 θωρακισμένων οχημάτων, 400 τανκς και 700 συστοιχιών πυροβολικού – ενώ οι βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών αναφέρουν ότι μεγάλο μέρος των καλύτερα εκπαιδευμένων και εμπειροπόλεμων μονάδων των Ουκρανών έχουν εξοντωθεί.

Αλλά δεν είναι μόνο αυτά. Ενα επιπλέον πρόβλημα είναι η έλλειψη εξοικείωσης των Ουκρανών με τα συγκεκριμένα συστήματα, που δεν μπορεί να ξεπεραστεί όσο γρήγορα απαιτεί ένα σχέδιο για αλλαγή των συσχετισμών. Διαπιστώνεται, επίσης, ότι τα οπλοστάσια των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ δεν είναι ανεξάντλητα – πολύ περισσότερο καθώς η Συμμαχία είχε πιθανότατα καταστρώσει τα σχέδιά της με βάση ένα διαφορετικό είδος πολέμου από αυτόν που εκτυλίσσεται σήμερα.

Ταυτόχρονα, η ουκρανική οικονομία βρίσκεται στα πρόθυρα της πλήρους κατάρρευσης, με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για απώλεια στο ΑΕΠ που φέτος μπορεί να φτάσει μέχρι και στο 50%. Τα έξοδα όμως τρέχουν – από τη συντήρηση του στρατού μέχρι τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων και την πρόνοια για τις υποδομές και τα εκατομμύρια των εκτοπισμένων – με αποτέλεσμα το έλλειμμα να υπολογίζεται σε περίπου 5 δισ. δολάρια μηνιαίως.

Από την άλλη, σοβαρά προβλήματα αντιμετωπίζουν αναμφίβολα και οι Ρώσοι. Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές είναι πολύ μεγάλες (και πάντως, σίγουρα πολύ μεγαλύτερες από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί), ενώ με δεδομένη και την επιμονή του Πούτιν να μη στέλνει κληρωτούς στο μέτωπο, τα κενά έχουν αρχίσει να γίνονται αισθητά. Επίσης, ο «πόνος» που νιώθει η οικονομία και η κοινωνία από τις κυρώσεις γίνεται ολοένα πιο αισθητός, ενώ η επιβολή καθεστώτος «πολεμικής οικονομίας» που αποφάσισε η Δούμα, με δυνατότητα επίταξης επιχειρήσεων και συνεχούς εργασίας χωρίς ρεπό και άδειες, θα καταστήσει την εικόνα πιο ζοφερή.

Παρ’ όλα αυτά, η ισχύς και το βάθος της ρωσικής οικονομίας σε σύγκριση με την ουκρανική της διασφαλίζουν μεγαλύτερα περιθώρια. Ειδικά καθώς, όπως διαπιστώνει ο Economist, «οι σύμμαχοι της Ουκρανίας είναι πιθανό να μην βλέπουν τα πράγματα άσπρο – μαύρο, με αποτέλεσμα ο Πούτιν να θεωρεί πως είναι πιο εύκολο να αποθαρρύνει αυτούς παρά τους Ουκρανούς», οι οποίοι μάχονται για την πατρίδα τους.

Ολα αυτά, βεβαίως, είναι θεωρίες και εκτιμήσεις. Ο πόλεμος, κάθε πόλεμος, έχει τους δικούς του νόμους, που συχνά μπορεί να αποδειχθούν αντισυμβατικοί. Αφήστε που μπορεί τελικά να μην υπάρξει νικητής…

Σύνοδος G20
Δύση vs Λαβρόφ στο Μπαλί
Τι θα γίνει σήμερα και αύριο στο Μπαλί, όπου διεξάγεται η σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών της G20; Πώς θα αντιδράσουν οι εκπρόσωποι των κρατών της Δύσης και της G7 όταν θα βρεθούν δια ζώσης απέναντι στον Σεργκέι Λαβρόφ, για πρώτη φορά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία; Θα επαναληφθεί ό,τι έγινε στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών του γκρουπ, τον Απρίλιο στην Ουάσιγκτον, όταν οι αντιπροσωπείες Βρετανίας, Καναδά και ΗΠΑ αποχώρησαν όταν εμφανίστηκε στην οθόνη ο ρώσος ομόλογός τους; Ή πρέπει να περιμένουμε κάτι διαφορετικό;
Σε κάθε περίπτωση, δεν θα πρόκειται για μια «κλασική σύνοδο» ή για «business as usual», όπως προειδοποιούσε χθες ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας, Κρίστιαν Βάγκνερ, προειδοποιώντας για ενδεχόμενες αναταράξεις ή ακόμη και για παραβίαση του διπλωματικού και πολιτικού «σαβουάρ βιβρ». Μαζί του συμφώνησε και ο Αντονι Μπλίνκεν ο οποίος, αν και προγραμματίζει διμερή συνάντηση με τον κινέζο ομόλογό του, έχει ξεκαθαρίσει πως δεν προτίθεται να συνομιλήσει με τον Λαβρόφ.
Φαίνεται δε ότι οι Δυτικοί έχουν αποφασίσει να αλλάξουν τη στάση τους και να δώσουν τη μάχη δημοσίως. «Εάν δεν εμφανιστούν και τότε οι Ρώσοι έχουν ελεύθερο πεδίο απέναντι σε μερικές πραγματικά κρίσιμες χώρες, όπως είναι η Ινδονησία, η Ινδία και άλλες, τότε θα εκθέσουν τα επιχειρήματά τους χωρίς αντίλογο», εξήγησε ο πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και νυν στέλεχος του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS).
Αλλωστε, γνωρίζουν ότι όσα συμβούν σήμερα και αύριο στην πρωτεύουσα της Ινδονησίας θα καθορίσουν, σε μεγάλο βαθμό, το εάν ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραβρεθεί δια ζώσης στη σύνοδο κορυφής του ερχόμενου Νοεμβρίου.