Το κόκκινο Πανεπιστήμιο

Χαρούμενος για την εξέλιξη στο μέτωπο της Novartis, ο Αλέξης Τσίπρας πήρε τα πάνω του και, ακόμα μια φορά, επετέθη στην κυβέρνηση για τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση στα πανεπιστήμια. Φυσικά, δεν τον ενοχλεί το νταραβέρι που και ο κυοφορούμενος νόμος περιλαμβάνει για την εκλογή διοικήσεων στα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Αντίθετα, τον ενοχλεί οτιδήποτε πάει να γίνει προκειμένου τα πανεπιστήμια να φύγουν από τη μιζέρια, προκειμένου να συνδεθούν με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Προκειμένου, σε τελική ανάλυση, να αποδίδουν στην κοινωνία μέρος της επένδυσης που έχει γίνει γι’ αυτά.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αδιαφορεί για την πραγματική δουλειά του Πανεπιστημίου. Γοητευμένος από την ίδια τη φλυαρία του, όταν μιλάει δεν αναφέρεται σε χώρο εκπαίδευσης αλλά σε κάτι άλλο. Σε χώρο που μοιάζει πιο πολύ με κομματική οργάνωση ή, έστω, σε χώρο που μοιάζει με τη Βουλή. Γι’ αυτό διατείνεται ότι ο νέος νόμος έχει στόχο το δημόσιο πανεπιστήμιο το οποίο επιδιώκει να το πλήξει διά της καταργήσεως «των δημοκρατικών του δομών» και διά της μεταλλάξεως «του ακαδημαϊκού και αντιπροσωπευτικού Πανεπιστημίου σε ένα Πανεπιστήμιο που προσομοιάζει σε ιδιωτική εταιρεία». Πιάσ’ το αβγό και κούρευ’ το.

Τι θα πει δημοκρατικές δομές στο Πανεπιστήμιο ή στο σχολείο; Τίποτα. Το σχολείο προϋποθέτει μια ιεραρχία και την πειθαρχία που προκύπτει εξ αυτής, επειδή στόχος του είναι η εξειδίκευση σε επιστημονικούς τομείς – και η εξειδίκευση έχει να κάνει και με την παραγωγή, άρα και με το επάγγελμα σε λίγα χρόνια των φοιτητών. Η βασική δουλειά του Πανεπιστημίου είναι η γνώση, που σημαίνει και καταναγκασμός. Για να μάθεις πρέπει να παρακολουθείς μαθήματα, να συμμετέχεις σε εργαστήρια, να πραγματοποιείς εργασίες, να λαμβάνεις μέρος σε σεμινάρια, να διαβάζεις βιβλία, να δίνεις εξετάσεις, να περνάς τα μαθήματα…

Οι «δημοκρατικές δομές» του Πανεπιστημίου είναι χρήσιμες ακριβώς για να διευκολύνουν την πρωτοκαθεδρία της γνώσης. Προφανώς, οι φοιτητές στα πανεπιστήμιά τους είναι και πολίτες, οι περισσότεροι για πρώτη φορά μακριά από το οικογενειακό περιβάλλον τους, κι έχει σημασία να βρίσκονται σε ένα περιβάλλον ελευθερίας και σεβασμού της ατομικότητας καθεμιάς και καθενός. Προφανώς και, ως πολίτες, χρειάζεται να μπορούν να διεκδικούν δικαιώματα – αλλά δουλειά τους δεν είναι η όποια διεκδίκηση, είναι η γνώση.

Αντίθετα, η σημερινή Αριστερά σχεδόν στο σύνολό της, αδιαφορεί για τη γνώση και τη σχέση της με την πραγματική ζωή – γι’ αυτό άλλωστε δεν θεωρούν προϋπόθεση της εισαγωγής σε πανεπιστήμιο συγκεκριμένες μαθησιακές προϋποθέσεις και διεκδικούν εισαγωγή όπως να ‘ναι. Επιπλέον, ο Τσίπρας δίνει αξία μόνο στους φοιτητές που συμμετέχουν στην οργανωμένη ζωή των πολιτικών νεολαιών και των παρατάξεων. Αλλά ο φοιτητής πρωτίστως πηγαίνει σε μια σχολή για να μάθει μια επιστήμη, δεν είναι εκκολαπτόμενος πολιτικός. Ασε που και ως εκκολαπτόμενος πολιτικός να δεις το Πανεπιστήμιο, γνωρίζεις καλά ότι η δημοκρατία του είναι στα μέτρα του συνδικαλισμού. Αλλ’ η συμμετοχή στον συνδικαλισμό είναι ελάχιστη, δεν εκφράζει την πλειονότητα των φοιτητών, που απλώς ανέχονται τις κομματικές διαμάχες και τις καταμετρήσεις τους.

Το αποτέλεσμα; Με μια πλαστή εκδοχή της δημοκρατίας, η Αριστερά κρατά όμηρο το Πανεπιστήμιο, υποβαθμίζει τις σπουδές και τα πτυχία και ωθεί όσους μπορούν, τους οικονομικά ισχυρούς και όσους έχουν πολύ καλή επίδοση, στο εξωτερικό, για σπουδές και δουλειά. Η αθωότητα και η αφέλεια των διακηρύξεων του Αλέξη Τσίπρα κρύβει πολύ ψέμα, πολλή παρέλκυση – και για το Πανεπιστήμιο. «Κόκκινο Πανεπιστήμιο είναι αυτό που καίγεται» έλεγε ένα παλιό σύνθημα. Εχει ήδη καεί.

Η αξιοζήλευτη Ευρώπη

Η φωτογραφία που δημοσιεύεται πιο πάνω είναι από ένα χωριό της Ουκρανίας πριν από την εισβολή της Ρωσίας. Μια γυναίκα έχει απλώσει σε μια λαϊκή τα προϊόντα της ημέρας. Δεν υπάρχει μαζική παραγωγή, όλα τα προϊόντα τα μετράει κανείς ένα ένα. Περίμενε να τα πουλήσει για να μπορέσει, με τα ελάχιστα έσοδα, να καλύψει κάποιες άλλες ανάγκες. Hταν και αυτό ο σιτοβολώνας της Ευρώπης. Μια χώρα φτωχών ανθρώπων οι οποίοι κουράστηκαν από την προσκόλλησή τους στη Ρωσία, κουράστηκαν να ζουν υποταγμένοι. Εχοντας ανακαλύψει τη δημοκρατία, έστρεψαν την ελπίδα τους για μια καλύτερη ζωή στην Ευρώπη – στις κοινωνίες της της αφθονίας. Πίστεψαν ότι θα μπορούσαν ανενόχλητοι να προχωρήσουν. Αλλά δεν συμφωνούσε ο Πούτιν.

Η φωτογραφία, και πολλές ακόμα από ένα ταξίδι στην ουκρανική ενδοχώρα πριν την εισβολή μιας διεισδυτικής και επίμονης φωτογράφου, της Ντίνας Κουμπούλη (παρουσιάστηκε στην γκαλερί Αγκάθι-Καρτάλος της Κυψέλης), δείχνει αυτή την ανάγκη των απλών ανθρώπων. Δεν είναι γεωπολιτική ανάγκη, δεν είναι στρατόπεδα, μπλοκ δυνάμεων, ιδεολογίες. Τίποτα απ’ αυτά. Είναι η επιλογή ενός λαού να στρατευτεί, πολύ απλά, με την πρόοδο και την ελευθερία. Είμαι αισιόδοξος για την έκβαση αυτού του πολέμου επειδή κάνεις τα πάντα, δίνεις τα πάντα για την πρόοδο και την ελευθερία.

Η χθεσινή μέρα, με τις δεκάδες πυρκαγιές, ήταν πολύ φοβάμαι μια πρόγευση των συνθηκών που επικρατούν πλέον τα καλοκαίρια στην Ελλάδα λόγω της κλιματικής αλλαγής. Σε τέτοιες συνθήκες, ο επαγγελματισμός και η αυταπάρνηση των αρμοδίων συχνά δεν επαρκεί. Είναι σημαντικό ότι έχει γίνει προετοιμασία αντιμετώπισης, ότι στην Ελλάδα έχουν βρεθεί και ευρωπαίοι πυροσβέστες, ότι το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, και ο Χρήστος Στυλιανίδης, είναι σε επιφυλακή. Υπάρχει και ένα μήνυμα: πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τις νέες συνθήκες, μακάρι να το κατανοήσουν και τα πολιτικά κόμματα.