Χρειάζονται λύσεις για την εξαγωγή τροφίμων από την Ουκρανία

Να ενισχυθούν οι διά ξηράς διάδρομοι μεταφοράς σιτηρών από την Ουκρανία προς τις διεθνείς αγορές και να μην εξαρτάται η παγκόσμια τροφοδοσία μόνο από τη Μαύρη Θάλασσα προτείνει ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Μολδαβίας Νίκου Ποπέσκου στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ». Ο μολδαβός πολιτικός, ο οποίος είναι επιπλέον αρμόδιος για την εξωτερική πολιτική της χώρας του, στην οποία χορηγήθηκε από τους «27» μαζί με την Ουκρανία το καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ, μιλάει για τον πόλεμο, την ευρωπαϊκή προοπτική, τις σχέσεις Ελλάδας – Μολδαβίας.

Η χώρα σας συνορεύει με την Ουκρανία, βρίσκεται δίπλα στο μέτωπο του πολέμου. Πόσο ανησυχείτε;

Ο πόλεμος μας ανησυχεί πολύ. Με όλες τις επιπτώσεις που προκαλεί στην ενέργεια, στην οικονομία, στις εισαγωγές και στις εξαγωγές, στις εξελίξεις στην πρώτη γραμμή, στις μάχες που διεξάγονται πιο κοντά στη Μολδαβία, στους πρόσφυγες. Ολες οι αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου μάς απασχολούν. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε τις εξελίξεις, αλλά ως χώρα πρέπει να προετοιμαστούμε για να αντιμετωπίσουμε όλο το φάσμα των απειλών και σεναρίων. Ταυτόχρονα προσπαθούμε να προωθήσουμε και να διπλασιάσουμε τις μεταρρυθμίσεις. Λάβαμε το καθεστώς υποψήφιας χώρας στην ΕΕ, απόφαση που συνδέεται με ορισμένες συστάσεις. Τους τελευταίους μήνες κάναμε βελτιώσεις σε ορισμένους τομείς, στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ακολουθούσαμε τις συστάσεις κατά του ξεπλύματος χρήματος, όπου υπάρχει αξιολόγηση ότι η Μολδαβία πέρασε από τον χαρακτηρισμό «μερικής συμμόρφωσης» στη «συμμόρφωση σε μεγάλο βαθμό». Διορίσαμε τον πρώην ομοσπονδιακό εισαγγελέα των ΗΠΑ στη θέση του επικεφαλής της Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς. Ο πόλεμος είναι εκεί, μας επηρεάζει με πολλούς τρόπους. Αυξάνει τον βαθμό ανασφάλειας για όλες τις χώρες και πολύ περισσότερο για τη Μολδαβία, αλλά ταυτόχρονα κάνουμε ό,τι πρέπει για να γίνει η Μολδαβία μια δημοκρατική, λειτουργική χώρα και δυνητικά πιο ευημερούσα. Ταυτόχρονα, κάνουμε προσπάθειες σε συνεργασία με την Ουκρανία και τη Ρουμανία να ανοίξουμε διαδρόμους αλληλεγγύης, ώστε να διευκολύνουμε τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία.

Γίνονται προσπάθειες για να απεγκλωβιστούν τα ουκρανικά σιτηρά. Πώς βλέπετε να προχωρά η δύσκολη αυτή υπόθεση;

Είναι δύσκολο να βρεθεί μια βραχυπρόθεσμη λύση. Εμείς προσπαθούμε να διευκολύνουμε την εξαγωγή σιτηρών διά ξηράς από την Ουκρανία στη Μολδαβία και στη συνέχεια στη Ρουμανία. Η αίσθησή μας είναι ότι η διεθνής κοινότητα έχει δίκιο να επικεντρωθεί στην εξεύρεση βραχυπρόθεσμων λύσεων για τη διευκόλυνση των εξαγωγών τροφίμων από την Ουκρανία φέτος, δεδομένου ότι πολλές χώρες και άνθρωποι εξαρτώνται από το ουκρανικά σιτηρά. Ταυτόχρονα, είναι εξίσου σημαντικό να εστιάσουμε σε εναλλακτικά σχέδια για το μέλλον. Διότι εκτιμούμε ότι οι κίνδυνοι για την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα και στην Ανατολική Ευρώπη θα συνεχίσουν να υπάρχουν για μερικά χρόνια. Ως εκ τούτου, είναι εξίσου σημαντικό να ξεκινήσει η ανάπτυξη πολύ μεγαλύτερης ικανότητας μεταφοράς σιτηρών διά ξηράς από την Ουκρανία προς τις διεθνείς αγορές και να μην εξαρτάται μόνο από τη δυνατότητα πρόσβασης στη Μαύρη Θάλασσα μέσω της ναυσιπλοΐας. Δεδομένου ότι έχουν πραγματοποιηθεί εξαιρετικά αρνητικά σενάρια πρόσφατα με τη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία, με τη διακοπή του φυσικού αερίου, με τη ναρκοθέτηση της Μαύρης Θάλασσας είναι συνετό να ξεκινήσουν επενδύσεις σε υποδομές, σε σιδηροδρόμους, τερματικούς σταθμούς, δρόμους και τελωνεία, ώστε το ζήτημα της ασφάλειας του εφοδιασμού να γίνει λιγότερο προβληματικό τα επόμενα χρόνια. Η απάντηση στην επισιτιστική ασφάλεια βρίσκεται στις βραχυπρόθεσμες προσπάθειες για την απεμπλοκή της Οδησσού φέτος, αλλά και στις μεσοπρόθεσμες προσπάθειες να υπάρξει η δυνατότητα πολλαπλών διαδρόμων για την εξαγωγή των σιτηρών.

Πώς εκτιμάτε τις συζητήσεις γύρω από το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος; Υπάρχει από τη μια η άποψη ότι θα πρέπει να τελειώσει σύντομα και από την άλλη ότι θα πρέπει να συνεχιστεί μέχρι να κερδίσει η Ουκρανία.

Ο πραγματικός κόσμος είναι πάντα ένας συνδυασμός τού τι θέλουν οι χώρες και τι μπορούν να επιτύχουν ρεαλιστικά. Φυσικά δεν ξέρουμε πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος και η Μολδαβία συνεχίζει να αναγνωρίζει και να βοηθά ώστε η ουκρανική εδαφική ακεραιότητα όπως ορίζεται από τα διεθνή αναγνωρισμένα σύνορα να αναγνωρίζεται, αλλά και να εφαρμόζεται de facto. Η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας θα πρέπει να αναγνωριστεί de jure, αλλά επίσης ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή η Ουκρανία θα έχει τον πλήρη έλεγχο όλης της διεθνώς αναγνωρισμένης επικράτειάς της. Ακριβώς όπως ελπίζουμε ότι η Μολδαβία μια μέρα θα έχει τον έλεγχο όλης της διεθνώς αναγνωρισμένης επικράτειάς της, η οποία περιλαμβάνει την περιοχή της Υπερδνειστερίας. Πάντα λέγαμε ότι η Κριμαία είναι Ουκρανία, η Ανατολική Ουκρανία και η περιοχή Ντονμπάς ανήκει στην Ουκρανία. Ταυτόχρονα γνωρίζουμε ότι ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει ακόμη. Θα μπορούσε να συνεχιστεί για αρκετό καιρό και όπως είπαν ο πρόεδρος Ζελένσκι και οι ουκρανικές Αρχές όλοι οι πόλεμοι πρέπει να τελειώνουν με διαπραγματευτική λύση. Υποστηρίζουμε σθεναρά τις προσπάθειες της Ουκρανίας να υπερασπιστεί το έδαφός της και να επιτύχει μια λύση σε αυτή τη σύγκρουση που θα είναι δίκαιη και θα σέβεται το διεθνές δίκαιο και την ουκρανική εδαφική ακεραιότητα.

Πώς κρίνετε τον ρόλο της Τουρκίας σε αυτόν τον πόλεμο;

Παρακολουθούμε πολύ στενά τι κάνουν οι διεθνείς παίκτες στην περιοχή, πώς τοποθετούνται σε σχέση με τον πόλεμο. Ταυτόχρονα, δεν είμαστε σε θέση να σχολιάσουμε τις σχέσεις δύο κοντινών στη Μολδαβία χωρών, της Ουκρανίας και της Τουρκίας. Εχουμε πολύ καλές σχέσεις με την Τουρκία, συνεργασία σε πολλούς τομείς. Ταυτόχρονα έχουμε εξαιρετικές σχέσεις με την Ελλάδα. Ο κ. Δένδιας ήταν στη Μολδαβία το περασμένο φθινόπωρο, είμαστε ισχυροί υποστηρικτές της εδαφικής ακεραιότητας της Κύπρου, συναντήθηκα με τον κύπριο υπουργό Εξωτερικών στη Νέα Υόρκη. Ο πρωθυπουργός μας και η πρόεδρός μας ήταν στη Θεσσαλονίκη πριν από μερικές εβδομάδες για να συμμετάσχουν τη Σύνοδο Κορυφής για τη συνεργασία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, και βρίσκονται σε τακτική επαφή με τον Πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη.