Δυτικά Βαλκάνια, Ελλάδα, Ευρώπη

Η Ελλάδα στηρίζει ενθέρμως, και με δημόσιες δηλώσεις του έλληνα Πρωθυπουργού, την επίσπευση των διαδικασιών για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση των υποψήφιων χωρών από τα δυτικά Βαλκάνια. «Πριν από 19 ακριβώς χρόνια, στη Σύνοδο Κορυφής της Θεσσαλονίκης, είχε ανοίξει ο δρόμος για την είσοδο των δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Δυστυχώς, από τότε, η πρόοδος η οποία έχει σημειωθεί, πρακτικά, είναι ελάχιστη. Και καταλαβαίνω απόλυτα γιατί στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων υπάρχει μία σχετική δυσπιστία γύρω από τις προθέσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης, πραγματικά, να εντάξει στην ευρωπαϊκή οικογένεια τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στη Σύνοδο της ΕΕ με τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων.

Η στήριξη αυτής της προοπτικής από την πλευρά της Ελλάδας είναι σημαντική – ιδίως όταν γίνεται λίγα χρόνια μετά την επίλυση της διαφωνίας για το όνομα με τη γειτονική χώρα, η οποία έγινε από την κυβέρνηση Τσίπρα. Κατά τη γνώμη μου, είναι η μοναδική άξια λόγου πολιτική επιλογή της κυβέρνησης Τσίπρα, τα αποτελέσματα της οποίας φαίνονται σήμερα. Αν δεν ήταν λυμένο το ζήτημα του ονόματος, η Ελλάδα θα ήταν αναγκασμένη να συμπεριφέρεται όπως η Βουλγαρία, θα παρεμπόδιζε δηλαδή την ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας ουσιαστικά για ένα τυπικό ζήτημα γοήτρου. Ευτυχώς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τότε δηλώσει ότι «το κράτος έχει συνέχεια» και σήμερα συμπεριφέρεται ακριβώς σαν να έχει όντως συνέχεια: είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος να έχουμε άριστες σχέσεις με τις γειτονικές χώρες και αυτές να είναι ενταγμένες στο σταθεροποιητικό περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Βεβαίως, ό,τι έχει λυθεί και διευκολύνει την εξωτερική πολιτική μας, τυπικά, στο εσωτερικό, παραμένει σε εκκρεμότητα. Η Συμφωνία των Πρεσπών ακόμα δεν έχει ψηφιστεί στη Βουλή – ο Μητσοτάκης αποφεύγει μια σύγκρουση του ρεαλισμού με τους ιδεοληπτικούς δεξιούς του κόμματός του, τους οπαδούς του Σαμαρά αλλά και τους οπαδούς του Κώστα Καραμανλή και των δογμάτων για την εξωτερική πολιτική του Πέτρου Μολυβιάτη.

Κατά τα άλλα, η εικόνα με τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων που προσδοκούν να ενταχθούν είναι η εξής: η Βόρεια Μακεδονία είναι υποψήφια για ένταξη από το 2005, το Μαυροβούνιο από το 2010 και η Αλβανία από το 2014. Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο, το οποίο δεν αναγνωρίζεται από πέντε χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δεν είναι ακόμη παρά «εν δυνάμει» υποψήφιες χώρες. Και η Σερβία, που είναι υποψήφια προς ένταξη από το 2012, πρέπει να πείσει για τη μεταρρυθμιστική της διάθεση και να αποδεχτεί υποχρεώσεις που προκύπτουν από την ευρωπαϊκή ταυτότητα. Τα γλυκά μάτια της σημερινής Σερβίας στα «ορθόδοξα» θέλγητρα του ρώσου προέδρου Πούτιν, ιδίως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, είναι ενδείξεις εξαιρετισμού, που δεν τον χρειάζεται η Ευρώπη στη σημερινή συγκυρία.

Αυτός ο εξαιρετισμός, που στη συγκεκριμένη περίοδο σε σχέση με τη Ρωσία του Πούτιν εκδηλώνεται ιδιαίτερα από την Ουγγαρία του Ορμπαν, απασχολεί ιδιαίτερα την Ενωση. Ο γερμανός καγκελάριος, Ολαφ Σολτς, αναφερόμενος στις επικείμενες διευρύνσεις της ΕΕ, είναι ξεκάθαρος: «Η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για την ένταξη και άλλων κρατών. Αυτό προϋποθέτει θεσμικές αλλαγές εντός της», είπε. Εξυπακούεται ότι πρώτη αλλαγή πρέπει να είναι η αντιμετώπιση μειοψηφικών στάσεων, η αναθεώρηση του δικαιώματος βέτο μιας χώρας σε κομβικές αποφάσεις για την πορεία της Ενωσης.

Ζήτω οι καταπατητές

Στο Κεράσοβο Πωγωνίου Ιωαννίνων υπάρχουν από το 1958 εγκεκριμένοι δημοτικοί δρόμοι. Μεταξύ αυτών ένας καταπατημένος εδώ και πολύ καιρό. Από το 2005, ένας πολίτης (τα στοιχεία του στη διάθεσή μας) ο οποίος διατηρεί στο εν λόγω χωριό την πατρική του οικία χωρίς όμως αυτή να είναι προσβάσιμη ούτε σε οχήματα ούτε σε ανθρώπους, με αίτησή του αρχικά προς τον τότε Δήμο Δελβινακίου Ιωαννίνων, αργότερα προς τον νυν Δήμο Πωγωνίου και ενώ η Υπηρεσία  Πολεοδομίας Ιωαννίνων έχει αποφανθεί ότι η διάνοιξη του δρόμου δεν θίγει ιδιοκτησίες αλλά μόνο παράνομες περιφράξεις, προσπάθησε να ανοίξει νομίμως τον καταπατημένο δρόμο. Ηθελε, με τους δικούς του, και ιδίως με τους ηλικιωμένους γονείς του να μπορούν να πηγαίνουν στο πατρικό τους για διακοπές.

Ματαιοπονούσε. Ολες οι δημοτικές αρχές οχυρώθηκαν πίσω από διάφορες δικαιολογίες για να μην μπλέξουν. Βολεύει και μια δικαστική εκκρεμότητα με τον καταπατητή, που δεν έχει τελεσιδικήσει. Το αποτέλεσμα: ένα ακόμα σπίτι σε μια παραμεθόριο περιοχή δεν θα ανοίξει φέτος το καλοκαίρι και οι ηλικιωμένοι ιδιοκτήτες του δεν θα μπορούν να πάνε στο χωριό τους, στο σπίτι τους. Μικρό, ελάχιστο – αλλά ενδεικτικό μιας αδιαφορίας που την παρατηρούμε συχνά, παντού. Αναρωτιέμαι, γιατί εκλέγονται οι δημοτικοί άρχοντες αν όχι για να λύνουν προβλήματα των δημοτών τους;