Φαιοκόκκινο α λα γαλλικά

Ο Μακρόν κατάφερε να μη χάσει, προχθές, στις βουλευτικές εκλογές της Γαλλίας. Αλλά η νίκη του δεν του εξασφαλίζει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Το αντίθετο. Η επόμενη θητεία του είναι υπονομευμένη εξαρχής από τις εξελίξεις.

Το κόμμα του Μακρόν, το δημοκρατικό Κέντρο, κέρδισε 245 από τις 577 έδρες. Δεν φτάνουν για να κυβερνήσει. Αναμενόταν να προσφύγει στο γκολικό ρεπουμπλικανικό κόμμα, στους παραδοσιακά συντηρητικούς, και να ζητήσει τη στήριξή τους. Αλλά, όπως αναμενόταν, οι συντηρητικοί αρνούνται να συνεργαστούν με την προεδρική πλειοψηφία και να χρεωθούν τη φθορά μιας δύσκολης διακυβέρνησης σε μια δύσκολη συγκυρία.

Οι δυσκολίες φάνηκαν από την πρώτη μέρα. Ο Μελανσόν, που ήλπιζε σε καλύτερο αποτέλεσμα, αποφάσισε αμέσως να ροκανίσει το κύρος και την αξιοπιστία του γάλλου προέδρου υπονομεύοντας τις δυνατότητές του να ασκήσει πολιτική. Ηδη κατέθεσε μομφή κατά της γαλλίδας πρωθυπουργού Ελιζαμπέτ Μπορν. Στόχος του, η αποδόμηση της κυβέρνησης, της προεδρίας, γενικώς του συστήματος. Η κατεδάφιση του «παλιού», η νίκη επί του «ακραίου», δηλαδή του μεταρρυθμιστικού Κέντρου, και τελικά η υπονόμευση της Ευρώπης, της Γαλλίας δηλαδή, ως παράγοντα διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Προφανώς, ο πρόεδρος Μακρόν θα αντιδράσει. Θα επιδιώξει κάποιες μεμονωμένες συμμαχίες, θα υπερασπιστεί τον μεταρρυθμιστικό δρόμο, θα συνεχίσει να πλασάρει τον ηγετικό ρόλο του στην Ευρωπαϊκή Ενωση και, ιδίως, στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την αντιμετώπιση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Αλλά ακριβώς αυτό θα τον τοποθετεί συνεχώς στο επίκεντρο της διαλυτικής στάσης απέναντί του και από την ακροαριστερή συμμαχία και από την Ακροδεξιά της Λεπέν.

Με μια λέξη, δηλαδή, η Γαλλία του Μακρόν αναμένεται να ζήσει κλίμα ημερών δεκαετίας του 2010 στην Ελλάδα. Η συνταγή είναι παραπλήσια. Μια κατεδαφιστική κριτική της Ευρώπης, στην οποία αποδίδονται διάφορα κακά, από δεξιά κι αριστερά. Το γαλλικό παρόν συγκρούεται με το ευρωπαϊκό μέλλον και, στη δεδομένη συγκυρία, η κριτική και η αμφισβήτηση έρχονται υπονομευτικά κατά της στήριξης της Ουκρανίας. Με σύνθημα τον μπααθικό και καλά δοκιμασμένο στο παρελθόν εθνοκεντρισμό: πρώτα η Γαλλία.

Παρά τις διαφορές, τόσο η Ακροδεξιά όσο και ο ακροαριστερός ριζοσπαστικός συνασπισμός προσδιορίζονται κυρίως από την αντίθεσή τους στον Μακρόν. Και οι μεταρρυθμίσεις που έχει εξαγγείλει, ουσιαστικά κινήσεις εξορθολογισμού μιας κοινωνίας και μιας οικονομίας που έχουν μείνει πίσω, αντιμετωπίζονται με έχθρα, ενώ η ευρωπαϊκή ιδέα είναι πολύ συχνά λόγος πολιτισμικής σύγκρουσης κι από τα δύο μέτωπα. Τηρουμένων των αναλογιών, ο Μακρόν θα έλθει αντιμέτωπος με έναν αντισυστημικό αντιευρωπαϊσμό ανάλογο αυτού που ζήσαμε εμείς: το φαιοκόκκινο μέτωπο ήδη εκφράζεται συμπληρωματικά. Η αντίθεση στον Μακρόν και στην Ευρώπη είναι μεγαλύτερης σημασίας αυτή τη στιγμή από τις μεγάλες διαφορές Αριστεράς και Ακροδεξιάς σε ζητήματα όπως οι μετανάστες. Κοινοβουλευτικά, η αντίθεση αυτή αναμένεται να εκφραστεί με διάφορους τρόπους.

Σε αυτή την καμπή, ο Μακρόν θα διασωθεί αν καταφέρει να επανεπινοήσει τον ρόλο του. Τα πολιτικά περιθώρια που έχει δεν είναι πολλά. Θα προσπαθήσει να φτιάξει μια κυβέρνηση μειοψηφίας και να συγκροτήσει συμμαχίες, προκειμένου να προχωρήσει μεταρρυθμίσεις μετ’ εμποδίων. Θα έχει όμως πάντα στον νου του την πιθανότητα η κοινοβουλευτική πίεση να μεταφερθεί, από τον επόμενο χειμώνα, στον δρόμο, από ένα ετερόκλητο κίνημα που θα έχει στο στόχαστρο τις επιπτώσεις στην οικονομία από την παράταση της εκκρεμότητας στην Ουκρανία.

Δύσκολα ζητήματα για τη γαλλική δημοκρατία αλλά και για την Ευρώπη.

Η τάξη του λόγου

Ο Αλέξης Τσίπρας, ακόμα μια φορά, αντιμετώπισε συνθηματολογικά τις εξελίξεις στη Γαλλία. Κατ’ αυτόν, ηττήθηκε η νεοφιλελεύθερη πολιτική του Μακρόν – και η ελπίδα είναι η ισχυρή ενίσχυση της Αριστεράς.

Ως συνήθως, πρόκειται για δηλώσεις εκτός πραγματικότητος. Πρώτον, επειδή κανένας νεοφιλελευθερισμός δεν ηττήθηκε, κι όσο για την Αριστερά του παλιού του φίλου Μελανσόν (ο οποίος έχει εκφραστεί με πολύ άγριο τρόπο για τη διακυβέρνηση Τσίπρα μετά την κωλοτούμπα του 2015) προφανώς και απέτυχε στον στόχο της να κατακτήσει την πρωτιά και την πρωθυπουργία. Αντίθετα, ενισχυμένη βγήκε η Ακροδεξιά, που ναι μεν έχει επίσης αντισυστημική/αντιευρωπαϊκή ταυτότητα, ναι μεν πιθανόν κάποιοι βουλευτές της να εκλέχτηκαν οργανωμένα είτε «συναισθηματικά» από δυνάμεις της Αριστεράς.

Στο νέο τοπίο, ο Τσίπρας δηλώνει ότι κίνδυνος είναι «η Ακροδεξιά και η αποχή». Ποιον κοροϊδεύει άραγε, ο άνθρωπος που συμμάχησε άνευ όρων με τον Καμμένο και το κόμμα του, που ανέχτηκε τη συνωμοσιολογία του, τις ομοφοβικές κορόνες του, τη χυδαιότητα των παρεμβάσεών του («στα τέσσερα εσείς, στα τέσσερα») μόνο για την εξουσία – και στη συνέχεια ενέταξε τα περισσότερα στελέχη του στον ΣΥΡΙΖΑ, φροντίζοντας για την άφεση των αμαρτιών τους χάρη στο φωτοστέφανο της αριστερής αγιοσύνης που τους απένειμε. Αλλά τι συζητώ. Ο άνθρωπος έχει πάρει διαζύγιο από την τάξη του λόγου.