Εκλογές με σκηνικό Ειδικού Δικαστηρίου;

Η έκδοση παραπεμπτικού βουλεύματος για τον πρώην υπουργό Νίκο Παππά έχει ιδιαίτερο θεσμικό και πολιτικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τον νόμο, το βούλευμα είναι αμετάκλητο και επιδίδεται μέσα σε δέκα ημέρες στους κατηγορούμενους και τον Πρόεδρο της Βουλής. Ο Πρόεδρος της Βουλής στη συνέχεια θα μεριμνήσει για την κλήρωση των μελών του Ειδικού Δικαστηρίου, η οποία θα γίνει σε δημόσια συνεδρίαση της Βουλής. Η κλήρωση υποθέτουμε ότι θα γίνει στις αρχές Ιουλίου, μετά δηλαδή την αφυπηρέτηση των δικαστών που καταλαμβάνονται από το όριο ηλικίας. Στην κληρωτίδα θα τεθούν μόνο οι ανώτατοι δικαστικοί που προήχθησαν στον βαθμό που κατέχουν πριν από την υποβολή πρότασης για άσκηση δίωξης, δηλαδή πριν από τις 9 Μαρτίου 2021. (Για τον πρώην υπουργό Δ. Παπαγγελόπουλο η πρόταση δίωξης, η οποία εκκρεμεί στο συμβούλιο, υποβλήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2019). Αμέσως μετά, ο πρόεδρος του Ειδικού Δικαστηρίου ορίζει τη δικάσιμο σε διάστημα από 40 έως 60 ημέρες, δηλαδή περί τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Η υπόθεση θα αποκτήσει και μείζον πολιτικό ενδιαφέρον διότι, σε αντίθεση με άλλες υποθέσεις που μας απασχόλησαν την προηγούμενη δεκαετία, ο κ. Παππάς είναι ενεργό πολιτικό στέλεχος της μείζονος αντιπολίτευσης, η δε υπόθεση σχετίζεται με ζήτημα που είχε έντονα απασχολήσει την πολιτική και θεσμική ζωή, τον διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες. Το ενδιαφέρον γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν συνεκτιμηθεί η φιλολογία για το ενδεχόμενο πρόωρης διάλυσης της Βουλής το φθινόπωρο. Ωστόσο, εδώ τα πράγματα περιπλέκονται. Σύμφωνα με τον νόμο, τυχόν διάλυση της Βουλής αναστέλλει την έναρξη ή την πρόοδο της δίκης μέχρι τη συγκρότηση της νέας Βουλής. Η λογική του νόμου είναι ότι πρέπει να υπάρχει συγκροτημένη Βουλή, διότι αυτή διατηρεί πάντοτε τη συνταγματική αρμοδιότητα ανάκλησης της απόφασης δίωξης ή αναστολής της διαδικασίας.

Γιατί αυτό ενδιαφέρει; Ο κατηγορούμενος έχει τεκμήριο αθωότητας έως την έκδοση της απόφασης. Ομως, η ανόθευτη εκδήλωση της λαϊκής βούλησης θέλει προηγούμενη εκκαθάριση τέτοιων ποινικών εκκρεμοτήτων των πολιτικών αντιπάλων. Εκλογές με σκηνικό Ειδικού Δικαστηρίου σε αναστολή θα προκαλέσουν σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση.

Υ.Γ. Με την ευκαιρία, τίθεται το ερώτημα της κατάργησης διάταξης του νόμου περί ευθύνης υπουργών, κατά την οποία το αξιόποινο πράξεων των υπουργών εξαλείφεται αν η Βουλή δεν έχει ασκήσει δίωξη έως το πέρας της δεύτερης τακτικής συνόδου της επόμενης του αδικήματος βουλευτικής περιόδου. Με την αναθεώρηση του Συντάγματος καταργήθηκε η προθεσμία διώξεως. Επομένως, πρέπει να καταργηθεί ρητά η διάταξη του νόμου περί εξάλειψης του αξιοποίνου, πράγμα το οποίο, από όσο μπορέσαμε να ελέγξουμε, δεν έχει συμβεί. Θα ήταν κρίμα να δοθεί τροφή σε ερμηνείες που θα αποδυνάμωναν τη βούληση του αναθεωρητικού νομοθέτη, τουλάχιστον για περιπτώσεις που έως τον χρόνο της αναθεώρησης (28 Νοεμβρίου 2019) δεν είχε εκπνεύσει η προθεσμία δίωξης.

Ο Νίκος Παπασπύρου είναι επίκουρος καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ.