Αναζητώντας το χαμένο αντίο

Στην αρχή της εβδομάδας διασκέδαζα με δύο ολότελα αντιφατικά πράγματα που διάβαζα στον διεθνή Τύπο σχετικά με τον Ράφα Ναδάλ. Οι ίδιοι άνθρωποι που εξυμνούσαν το κατόρθωμά του να κερδίσει και φέτος στο Ρολάν Γκαρός, κατέθεταν τον προβληματισμό τους για το αν κάνει καλά που συνεχίζει! Αυτή η τρέλα να ακουστεί από το στόμα του Ναδάλ το περίφημο αντίο δεν ξεκίνησε μετά τον τελικό του γαλλικού Οpen: υπήρχε μέρες πριν. Οι Γάλλοι είχαν προαναγγείλει ότι θα πει το αντίο στο τένις σε περίπτωση νίκης στον τελικό – το έγραψαν ήδη μετά τη νίκη του στο ματς με τον Τζόκοβις. Οι Ισπανοί επίσης έγραφαν ότι η συγκυρία για ένα μεγαλοπρεπέστατο αντίο είναι ιδανική. Μόνο ο Τζον ΜακΕνρο, με τη σοφία των επτά κερδισμένων του Γκραν Σλαμ τουρνουά, προσπαθούσε να εξηγήσει πως όταν κερδίζεις τόσο εύκολα έναν τελικό στο Παρίσι είναι απίθανο να πεις «φεύγω». «Αν το κάνεις», είπε ο Αμερικανός που είναι σήμερα σχολιαστής, «είναι σαν να προδώσεις το άθλημα κι ο Ναδάλ αγαπάει πολύ το τένις για να το προδώσει». Ο «σούπερ Μακ» σωστά επισημαίνει πως είναι άλλο ο αποχαιρετισμός στα όπλα και άλλο η εγκατάλειψη.

Δεκατέσσερα

Ας θυμηθούμε μερικά από τα ρεκόρ του Ναδάλ. Πρώτα από όλα τα Γκραν Σλαμ τουρνουά που έχει κερδίσει είναι πλέον είκοσι δύο – δύο περισσότερα από αυτά που έχουν ο Φέντερερ και ο Τζόκοβιτς. Τα είκοσι δύο αυτά μεγάλα τουρνουά ο Ράφα τα έχει κερδίσει σε ένα διάστημα 17 ετών. Δεν είναι όμως το 22 ο μόνος αριθμός που εντυπωσιάζει. Υπάρχει ένας άλλος μαγικός αριθμός, το δεκατέσσερα. Ο Πιτ Σάμπρας είχε κλείσει την καριέρα του κερδίζοντας το 14ο Γκραν Σλαμ (το US Open του 2002). Ο Ισπανός 14 φορές έχει κερδίσει μόνο στο Ρολάν Γκαρός – δεν νομίζω ότι θα το κάνει ποτέ κανείς.

Κατακτητής

Από την περασμένη Κυριακή ο Ράφα είναι και ο γηραιότερος κατακτητής του γαλλικού τουρνουά. Ξεπέρασε το ρεκόρ που σημείωσε πριν από 50 χρόνια ένας άλλος Ισπανός, ο Αντρές Χιμένο, πρωταθλητής στο Παρίσι το 1972 σε ηλικία 34 ετών και 10 μηνών. Ο Ναδάλ το κέρδισε έχοντας κλείσει τα 36 του χρόνια – δυο μέρες μετά τα γενέθλιά του. Μόνο οι Κεν Ρόσγουελ και Ρότζερ Φέντερερ έχουν καταφέρει να κερδίσουν ένα Γκραν Σλαμ μεγαλύτεροι. Ο Αυστραλός είχε κερδίσει το Αυστραλιανό Οπεν του 1972 σε ηλικία 37 ετών και δύο μηνών, ενώ ο Ρότζερ Φέντερερ είχε κερδίσει το Αυστραλιανό Οπεν του 2018 ενώ ήταν 36 χρονών και μισό. Στο Παρίσι ο Ισπανός έχει κερδίσει 112 ματς σε 115. Οι ήττες παραμένουν τρεις (μία από τον Σόντερλινγκ και δύο από τον Τζόκοβιτς). Στους 14 τελικούς που έπαιξε εκεί δεν χρειάστηκε ποτέ να φτάσει στο πέμπτο σετ: κέρδισε επτά σε τρία σετ και επτά σε τέσσερα. Στον Ρουντ, στον τελικό της περασμένης Κυριακής, άφησε όλα κι όλα έξι γκέιμ, όπως στον Βαβρίνκα το 2017. Εχει χάσει από αυτόν χειρότερα κι από τους δυο ο Φέντερερ: στον τελικό του 2008 έχασε από τον Ισπανό με 6-1, 6-3, 6-0. Από έναν αθλητή που έχει να επιδείξει τέτοια κατορθώματα στα μεγάλα τουρνουά που όλος ο πλανήτης παρακολουθεί δεν περιμένεις να μπει αντίο: φοβάσαι να μην το πει. Η απουσία του θα είναι δυσαναπλήρωτη. Κι όμως όσο οι μέρες περνούσαν οι αναφορές και τα αφιερώματα δεν είχαν να κάνουν με τους άθλους, αλλά με το πότε θα αποχωρήσει.

Βαρίδια

Είναι πραγματικά ακατανόητη η στάση που έχουμε απέναντι στους αθλητές όταν μεγαλώνουν. Από τη μια τους ενθαρρύνουμε να ξεπεράσουν τα όριά τους και να μας καταπλήξουν, συντρίβοντας μπροστά στα μάτια μας με ένα ακόμα κατόρθωμά τους τον  ανίκητο χρόνο και από την άλλη δεν κάνουμε άλλο από το να συζητάμε για το πότε θα μας αποχαιρετήσουν. Στα ομαδικά σπορ πρέπει να πω ότι το πράγμα είναι ακόμα χειρότερο. Θρύλοι των σπορ σχεδόν υποχρεώθηκαν να κρεμάσουν τα παπούτσια τους και αντιμετωπίστηκαν από ένα σημείο κι έπειτα ως αληθινά «βαρίδια» από οπαδούς που κατά τα άλλα τους λάτρεψαν. Στον Πάολο Μαλντίνι οι οργανωμένοι οπαδοί της Μίλαν έστειλαν κάποτε επιστολή καλώντας τον να σταματήσει το ποδόσφαιρο. Στον Φραντσέσκο Τότι ο προπονητής Σπαλέτι έκανε γυμνάσια όταν τον είχε στη Ρόμα οδηγώντας τον στο αντίο. Ο Νίκος Γκάλης εγκατέλειψε το μπάσκετ βουβά γιατί ένιωσε ότι δεν υπήρχε στον Παναθηναϊκό σεβασμός στο όνομά του γιατί μεγάλωσε. Ακόμα και ο Βασίλης Σπανούλης, για το αντίο του οποίου έγιναν του κόσμου οι γιορτές, έπρεπε διαρκώς να κλείνει τα αφτιά του σε επικριτικά σχόλια που είχαν να κάνουν με το ότι ανέβαλλε το αντίο του. Κι αν ωστόσο στα ομαδικά σπορ, πίσω από την γκρίνια για τους βετεράνους υπάρχει συχνά η ανάγκη των οπαδών να δουν κάτι καινούργιο, η ίδια στάση για όσους διακρίνονται στα ατομικά σπορ δεν έχει νόημα: ο Ναδάλ ή ο Φέντερερ δεν στερούν καμία θέση από νεότερους και δεν δυσκολεύουν κανέναν προπονητή με την παράταση της καριέρας τους. Κι όμως η συζήτηση για το αντίο τους όταν αρχίσει δεν σταματά. Και γίνεται ανυπόφορη.

Θαύματα

Γιατί αγωνιούμε τόσο για ένα αντίο αντί να χαιρόμαστε κατορθώματα που μοιάζουν με θαύματα; Δεν υπάρχει μια εξήγηση που να καλύπτει τους πάντες. Αλλοι αγωνιούν για το αντίο του μεγάλου αθλητή γιατί δεν  θέλουν να δουν τη φθορά του. Αλλοι θέλουν να δουν απλά την πορεία του να ολοκληρώνεται. Αλλοι αγαπάνε τους επιλόγους σε σημείο που να τους προβλέπουν. Αλλοι απλά έχουν βαρεθεί να βλέπουν τρομερούς παίκτες να κερδίζουν συνεχώς – συμβαίνει ακόμα κι αυτό. Κυρίως όμως πίσω από αυτή την αγωνία κρύβεται λίγος άγιος φθόνος: κάθε αποχαιρετισμός είναι απόδειξη πως ο τεράστιος αθλητής είναι τελικά άνθρωπος με αδυναμίες – ένας από μας. Οσο κι αν αγαπάμε τα θαύματα, ποτέ δεν ξεχνάμε πως δεν είναι δικά μας. Δικό μας αντίθετα είναι πάντα το χειροκρότημα του τέλους. Φεύγοντας ο αθλητής γίνεται σαν εμάς – χειροκροτώντας το αντίο του τον καταδικάζουμε να επιστρέψει στον κόσμο μας.

Πόνος

Ο Ναδάλ είπε στην τελευταία του συνέντευξη πως θα κατεβεί να ξαναπαίξει μόνο αν σταματήσει να τον πονάει το πληγωμένο πόδι του, αυτό στο οποίο έκανε ενέσεις στο Παρίσι. Αν τον ξαναδούμε σε γήπεδο θα είναι γιατί έχει σταματήσει να πονάει. Για αυτό θα ‘πρεπε να τον χειροκροτήσουμε: για τη δύναμή του να ξεπερνά τους πόνους του. Κι όχι γιατί κάποια στιγμή θα πει «φεύγω».