Μια συγκεκριμένη ιδέα για την Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πραγματικής καταιγίδας αλλαγών που αμφισβητεί την τάξη που καθιερώθηκε από το 1945, τις διπλωματικές και οικονομικές βεβαιότητες, το δίκαιο και τους ίδιους τους διεθνείς θεσμούς. Ο πόλεμος στην Ουκρανία προστίθεται στην ανακατανομή των οικονομικών και δημογραφικών σχέσεων ισχύος στον κόσμο. Εμφανίζονται νέες τάσεις που καταδεικνύουν ότι ένα σημαντικό μέρος των εθνών του πλανήτη, στην Αφρική και στην Ασία, χρειάζονται κάτι διαφορετικό από την παραδοσιακή δυτική δημοκρατική κυριαρχία. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντική η αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Η Ευρώπη δεν μπορεί να δεχτεί ότι τα σύνορα της γειτονιάς της τροποποιούνται για άλλη μια φορά με τη βία, σε πείσμα των δικαιωμάτων των λαών και με τόσο πολλές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πίσω από αυτή τη μάχη βρίσκεται πράγματι αυτή της δημοκρατίας και του νόμου ενάντια στις δικτατορίες, αυτή μιας διεθνούς κοινωνίας οργανωμένης ενάντια στο τετελεσμένο γεγονός και την ωμή βία. Ας σκεφτούμε τα διδάγματα που θα αντλήσουμε από την έκβαση αυτής της σύγκρουσης στο περιβάλλον μας, ειδικά στη Νότια Μεσόγειο! Ως εκ τούτου, οι Ευρωπαίοι πρέπει να επιδείξουν ολοένα μεγαλύτερη αλληλεγγύη, περισσότερη αποτελεσματικότητα και μεγαλύτερη αποφασιστικότητα σε αυτό που δεν είναι πλέον απλώς μια κρίση, αλλά μια ανατροπή στο διεθνές τοπίο.

Από την κρίση δημόσιου χρέους, από την οποία έχει υποφέρει τόσο η Ελλάδα, έμαθε η Ευρωπαϊκή Ενωση. Δεν επανέλαβε τα λάθη της και μπροστά στην Covid ήξερε πώς να ενεργεί μαζί προς όφελος των πιο πληγέντων. Τελικά, ενώνοντας τις οικονομικές της δυνατότητες, έσπασε τα ταμπού και έδειξε αλληλεγγύη μεταξύ των μελών της. Αυτή είναι μια σημαντική εξέλιξη και μια μέθοδος που θα πρέπει να ξέρουμε πώς να ανανεώσουμε.

Πράγματι, η Ευρώπη πρέπει να είναι αποτελεσματική και γρήγορη στις αποφάσεις της. Χρησιμοποιήθηκε για την αναζωογόνηση της οικονομίας ή για να επιβάλει κυρώσεις στη ρωσική επιθετικότητα. 750 δισεκατομμύρια ευρώ για να ξεπεραστεί η πανδημία, 6 σειρές κυρώσεων και περισσότεροι από χίλιοι ενδιαφερόμενοι άνθρωποι και οντότητες, δείχνουν την επιθυμία να δράσουν αποτελεσματικά και να σταθμίσουν χωρίς να διακινδυνεύσουν την κλιμάκωση.

Πρέπει τώρα να κάνει το ίδιο σε οικονομικά θέματα και να είναι πιο τολμηρή όσον αφορά τον κοινό δανεισμό, την ανανέωση της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής. Μόλις παρέτεινε την αναστολή των παλαιών κανόνων που ενσάρκωναν έναν φιλελευθερισμό της εντολής που δεν είναι πλέον τρέχων στον κόσμο. Η οικονομία δεν είναι ηθική, είναι ρεαλισμός και μια οικονομική πολιτική είναι πάνω από όλα αποτελεσματικότητα. Περαιτέρω αναθεωρήσεις θα πρέπει να τεθούν στο τραπέζι των ευρωπαϊκών φορέων χάραξης πολιτικής για το περιβάλλον, τη γεωργία και τη βιομηχανία.

Οι Ευρωπαίοι πρέπει πράγματι να δείξουν αποφασισμένοι και πρόθυμοι να σταθμίσουν τα στρατιωτικά και διπλωματικά δεδομένα. Αυτό είναι το όλο νόημα της πρότασης για την οικοδόμηση μιας πιο κυρίαρχης Ευρώπης, η οποία αποφασίζει μόνη της σεβόμενη τις συμμαχίες της. Είναι πλέον σαφές ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι το πιο αποτελεσματικό οικονομικό και χρηματοοικονομικό εργαλείο στην ευρωπαϊκή ήπειρο και ότι το ΝΑΤΟ παραμένει προς το παρόν η πιο αποτελεσματική Συμμαχία από στρατιωτική άποψη. Αυτή η συμπληρωματικότητα θα πρέπει να ωθήσει τους Ευρωπαίους να αυξήσουν τις αμυντικές τους προσπάθειες και να ενισχύσουν τις κυριαρχικές τους ικανότητες σε όλους τους τομείς.

Είναι λοιπόν μια νέα ιδέα της Ευρώπης που σταδιακά επιβάλλεται υπό την πίεση των περιστάσεων. Πιο ενωμένη, πιο αποτελεσματική, πιο αποφασιστική, πρέπει να μάθει να ενισχύει τους δεσμούς μεταξύ των μελών της, όποια μέθοδο κι αν επιλεγεί. Οταν ο Εμανουέλ Μακρόν υπενθυμίζει ότι η Γαλλία, με μια ειδική διμερή συμφωνία, βρίσκεται στο πλευρό της Ελλάδας μπροστά στις απαράδεκτες απαιτήσεις του Τούρκου γείτονά της, είναι επίσης ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε.

Ο Ζαν-Ντομινίκ Ζουλιανί είναι πρόεδρος του Ιδρύματος «Robert Schuman»