H οργή ξεχειλίζει

Η οργή που επικρατεί στην ιρανική κοινωνία έχει αρχίσει και εκδηλώνεται πολύ έντονα. Πριν από λίγες ημέρες διαδηλωτές, οργισμένοι για την κατάρρευση κτιρίου στο Νοτιοδυτικό Ιράν που είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 31 άτομα, φώναξαν συνθήματα εναντίον του απεσταλμένου του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη της χώρας αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Αυτό προκάλεσε τη βίαιη καταστολή από τους αστυνομικούς που χτύπησαν διαδηλωτές και πέταξαν δακρυγόνα, σύμφωνα με διαδικτυακά βίντεο. Η διαμαρτυρία αμφισβήτησε ευθέως την απάντηση της ιρανικής κυβέρνησης στην καταστροφή πριν από μία εβδομάδα, καθώς εντείνεται η πίεση στην Ισλαμική Δημοκρατία για τις αυξανόμενες τιμές των τροφίμων και άλλα οικονομικά δεινά εν μέσω της αποκάλυψης της πυρηνικής συμφωνίας της με τις παγκόσμιες δυνάμεις.

Ενώ οι διαδηλώσεις μέχρι στιγμής φαίνεται να γίνονται αυθόρμητα και χωρίς οργάνωση, αραβικές φυλές στην περιοχή φάνηκε να προσχωρούν σε αυτές, αυξάνοντας τον κίνδυνο να ενταθούν οι αναταραχές. Ηδη οι εντάσεις μεταξύ της Τεχεράνης και της Δύσης έχουν αυξηθεί μετά την κατάσχεση δύο ελληνικών πετρελαιοφόρων από τους παραστρατιωτικούς Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν την Παρασκευή.

Ο αγιατολάχ Μοχσέν Χαϊνταρί Αλεκασίρ προσπάθησε να απευθυνθεί στους πενθούντες κοντά στον χώρο του δεκαώροφου κτιρίου Metropol στην πόλη Αμπαντάν, αλλά οι εκατοντάδες που συγκεντρώθηκαν εκεί τον αποδοκίμασαν και φώναξαν συνθήματα εναντίον του. Περικυκλωμένος από σωματοφύλακες, ο 60χρονος κληρικός προσπάθησε να απευθυνθεί στο πλήθος: «Αγαπητοί μου, παρακαλώ διατηρήστε την ψυχραιμία σας ως ένδειξη σεβασμού στην πόλη του Αμπαντάν, στους μάρτυρες και στα θύματα, ολόκληρο το ιρανικό έθνος θρηνεί απόψε». Το πλήθος απάντησε φωνάζοντας: «Αδιάντροπος!». Στη συνέχεια διακόπηκε η ζωντανή μετάδοση της εκδήλωσης από την κρατική τηλεόραση.

Οι διαδηλωτές φώναξαν αργότερα: «Θα σκοτώσω, θα σκοτώσω αυτόν που σκότωσε τον αδελφό μου!». Η καθημερινή εφημερίδα «Hamshahri» με έδρα την Τεχεράνη και το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφεραν ότι οι διαδηλωτές επιτέθηκαν στην πλατφόρμα όπου η κρατική τηλεόραση είχε τοποθετήσει την κάμερά της, διακόπτοντας την εκπομπή της. Η αστυνομία διέταξε το πλήθος να μη φωνάζει συνθήματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να διαλυθεί, χαρακτηρίζοντας τη συγκέντρωσή του παράνομη. Αργότερα, το βίντεο έδειξε αστυνομικούς να χτυπούν με κλομπ διαδηλωτές καθώς υψώνονταν σύννεφα δακρυγόνων. Τουλάχιστον ένας αξιωματικός πυροβόλησε, αν και δεν ήταν ξεκάθαρο εάν επρόκειτο για πραγματικά πυρά.

Τα ξένα τηλεοπτικά κανάλια στα ιρανικά περιέγραψαν δακρυγόνα και πολλούς πυροβολισμούς. Η ανεξάρτητη συλλογή ειδήσεων παραμένει εξαιρετικά δύσκολη στο Ιράν. Κατά τη διάρκεια των ταραχών, η κυβέρνηση διέκοψε τις επικοινωνίες μέσω Διαδικτύου και τηλεφώνου στις πληγείσες περιοχές, ενώ περιόρισε επίσης τις μετακινήσεις δημοσιογράφων στο εσωτερικό της χώρας. Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα περιγράφουν το Ιράν ως την τρίτη χειρότερη χώρα στον κόσμο για τους δημοσιογράφους – πίσω μόνο από τη Βόρεια Κορέα και την Ερυθραία.

Μετά την κατάρρευση του πύργου στο Αμπαντάν την περασμένη Δευτέρα, οι Αρχές αναγνώρισαν ότι ο ιδιοκτήτης του κτιρίου και οι διεφθαρμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι επέτρεψαν να συνεχιστεί η κατασκευή παρά τις ανησυχίες για κακή ποιότητα υλικών και σχεδιασμών. Οι Αρχές συνέλαβαν 13 άτομα στο πλαίσιο έρευνας για την καταστροφή, συμπεριλαμβανομένου του δημάρχου της πόλης. Η κατάρρευση έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια παρόμοιων κτιρίων στη χώρα και υπογραμμίζει μια συνεχιζόμενη κρίση στα ιρανικά κατασκευαστικά έργα.

Στην Τεχεράνη, το τμήμα επειγόντων περιστατικών της πόλης προειδοποίησε ότι 129 πολυώροφα κτίρια στην πρωτεύουσα παραμένουν επισφαλή με βάση μια έρευνα το 2017. Το Αμπαντάν έχει βιώσει και παλαιότερα καταστροφές. Το 1978 μια σκόπιμη πυρπόληση στο Cinema Rex – λίγα τετράγωνα μακριά από το κτίριο που κατέρρευσε πρόσφατα – είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους εκατοντάδες άτομα. Ο θυμός για την πυρκαγιά προκάλεσε αναταραχή στις πλούσιες σε πετρέλαιο περιοχές του Ιράν και βοήθησε στο ξέσπασμα της Ισλαμικής Επανάστασης που ανέτρεψε τον σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί. Το Αμπαντάν, στην πλούσια σε πετρέλαιο επαρχία Χουζεστάν του Ιράν, φιλοξενεί την αραβική μειονότητα της χώρας, τα μέλη της οποίας εδώ και καιρό παραπονιούνται ότι τα αντιμετωπίζουν ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Αραβες αυτονομιστές στην περιοχή έχουν εξαπολύσει επιθέσεις σε αγωγούς και δυνάμεις ασφαλείας στο παρελθόν. Τα βίντεο και η εφημερίδα «Hamshahri» σημείωσαν ότι δύο φυλές εισήλθαν στην πόλη για να υποστηρίξουν τις διαδηλώσεις. Γεγονός που ανησυχεί ιδιαίτερα την κυβέρνηση της Τεχεράνης.