Γιατί επιμένει στο βέτο του ο Ερντογάν;

Μετά τον αρχικό δισταγμό σχετικά με τη σοβαρότητα των αντιρρήσεων της Τουρκίας, ο πρόεδρος της χώρας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επανέλαβε την απειλή του να ασκήσει βέτο για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Εθεσε και αιτήματα ώστε οι δύο χώρες να σταματήσουν την υποτιθέμενη υποστήριξή τους στο Κουρδικό Εργατικό Κόμμα, το οποίο η Τουρκία θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση, και να άρουν την απαγόρευση εξαγωγών όπλων προς τη χώρα του.

Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η παρέμβαση του Ερντογάν θα μπορούσε να μπερδέψει το ΝΑΤΟ για μήνες. Τώρα είναι καθήκον των διπλωματών της συμμαχίας να αποδείξουν τη σοβαρότητα του Ερντογάν και το τίμημα που θα έπρεπε να πληρωθεί για να υποχωρήσει και να αποτραπεί μια πλήρης κρίση του ΝΑΤΟ.

Η σκανδιναβική πολιτική τάξη αρχικά εμφανίστηκε δύσπιστη σχετικά με τη σοβαρότητα της απειλής του Ερντογάν. Αλλά αυτή η εκτίμηση αλλάζει. Ο Τζόναθαν Εγιαλ, αναπληρωτής διευθυντής του thinktank Rusi, σχολιάζει ότι ο Ερντογάν «ζει στα άκρα και λειτουργεί στο χείλος του γκρεμού». Και προσθέτει:  «Πολλές από τις απαιτήσεις του για το PKK είναι μέρος μιας γνώριμης τουρκικής επωδού. Αλλά έχει εσωτερικούς λόγους για να αντισταθεί στην Αμερική. Η οικονομία έχει καταρρεύσει και η δημοτικότητά του παραμένει σε χαμηλά επίπεδα».

Με τον πληθωρισμό στο 66,9% και τις εκλογές το επόμενο καλοκαίρι, τον ωφελεί να κινητοποιήσει την ψήφο των εθνικιστών. Αλλά θα ήθελε να φέρει πίσω και 33 μέλη του ΡΚΚ και του κινήματος Γκιουλέν, που βρίσκονται σε Φινλανδία και Σουηδία. Σκανδιναβοί διπλωμάτες λένε ότι αυτή η λίστα παρουσιάστηκε για τελευταία φορά το 2017 και δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων τα τελευταία χρόνια.

Η Τουρκία, πάντως, λέει ότι το 2019 υποστηρικτές του PKK πραγματοποίησαν διαμαρτυρία σε εμπορικό κέντρο για να υποστηρίξουν τον φυλακισμένο ηγέτη Αμπντουλάχ Οτζαλάν και οι σουηδικές δυνάμεις ασφαλείας δεν έκαναν τίποτα για να τους εμποδίσουν να υψώσουν  τη σημαία της οργάνωσης.

Ο Εγιάλ θεωρεί ότι θα ήταν δύσκολο για τις σκανδιναβικές χώρες να υποκύψουν σε αυτές τις καταγγελίες. «Δεν είναι δυνατό για καμία χώρα να αλλάξει την εσωτερική της νομοθεσία για την ελευθερία του συνέρχεσθαι», σχολιάζει. «Η Σουηδία ειδικότερα, έχει μια ενεργή κουρδική κοινότητα με πολιτική υποστήριξη. Αυτό το επεισόδιο θυμίζει το 2009 όταν ο Ερντογάν είπε ότι δεν θα επέτρεπε στον Aντερς Ράσμουσεν να διοριστεί γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, εκτός εάν η Δανία κλείσει έναν κουρδικό τηλεοπτικό σταθμό. Ο Ράσμουσεν διορίστηκε, αλλά έναn χρόνο αργότερα ο τηλεοπτικός σταθμός έκλεισε».

Κάποια παρόμοια καθυστερημένη συμφωνία θα μπορούσε να γίνει στα παρασκήνια. Καμία χώρα δεν μπορεί να διαλύσει τα εσωτερικά της συστήματα ασύλου και η Σουηδία λέει ότι δεν διαθέτει ανεξάρτητους καταλόγους τρομοκρατών διαφορετικούς από αυτούς που καταρτίζονται σε επίπεδο ΕΕ.

Στόχος του Ερντογάν είναι και η Ουάσιγκτον. Η αγορά από την Τουρκία το 2017 του ρωσικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας S-400 μετέτρεψε τη χώρα σε παρία στις ΗΠΑ και οδήγησε στην έξοδο της Aγκυρας από το πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35. Οι πρόσφατες φήμες, τις οποίες διέψευσε η Μόσχα, ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να επισκεφθεί την Aγκυρα στο εγγύς μέλλον, ήταν πιθανότατα άλλο ένα μήνυμα από την Aγκυρα ότι έχει χαρτιά να παίξει. Αλλά είναι ακριβώς αυτό το διπλό παιχνίδι που αφήνει τόσα άλλα κράτη του ΝΑΤΟ απογοητευμένα με την ακραία συμπεριφορά του Ερντογάν.