Νέο ιατρικό… μυστήριο {LF}με την ευλογιά {LF}των πιθήκων

Σε αυξημένη επαγρύπνηση βρίσκονται οι υγειονομικοί φορείς ανά τον κόσμο, καθώς εξαπλώνεται στον παγκόσμιο χάρτη – Βρετανία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Σουηδία, ΗΠΑ και Καναδά – η ευλογιά των πιθήκων. Σε ετοιμότητα βρίσκονται εν τω μεταξύ και τα νοσοκομεία της χώρας μας, σε περίπτωση που εμφανιστεί κρούσμα  στην Ελλάδα μετά από σχετικές οδηγίες. Και παρότι αριθμητικά τα κρούσματα παραμένουν λίγα, ένα νέο ιατρικό… μυστήριο (μετά τις ανεξήγητες – ακόμη – ηπατίτιδες στα παιδιά) προκαλεί προβληματισμό και ερωτήματα. Εντούτοις, οι ειδικοί καταλαγιάζουν τις ανησυχίες για ξέσπασμα νέας πανδημίας, καθώς ο γνώριμος αυτός ιός, αν και φαίνεται να έχει αλλάξει συμπεριφορά, συνεχίζει να μεταδίδεται με χαμηλές ταχύτητες. Πιο συγκεκριμένα, εκτός από την επαφή με μολυσμένο ζώο (π.χ. τρωκτικό), η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι πιθανή.

Μπορεί, ειδικότερα, να προκληθεί μέσω σωματικών υγρών – π.χ. επαφή με τις χαρακτηριστικές φουσκάλες που προκαλεί – ή εάν κάποιος έρθει πολύ κοντά στο πρόσωπο του άλλου ώστε να εισπνεύσει μεγάλες ποσότητες αερομεταφερόμενων σταγονιδίων. Είναι σημαντικό, όμως, να υπογραμμιστεί, σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), πως τα σταγονίδια αυτά δεν μπορούν να ταξιδέψουν πάνω-κάτω περισσότερο από ένα μέτρο. Επίσης, τα χρησιμοποιημένα σεντόνια, πετσέτες κ.ο.κ. πιθανόν να αποτελούν πηγή μόλυνσης.

Υπό τα δεδομένα αυτά, όπως σημειώνει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας της LSE Ηλίας Μόσιαλος, «η διασπορά από άνθρωπο σε άνθρωπο δεν είναι μεγάλη. Επομένως, η ευλογιά των πιθήκων δεν θα προκαλέσει νέα πανδημία». Συγκρίνοντας δε τον ιό που σήμανε νέο υγειονομικό συναγερμό με τον SARS-CoV-2, δίνει έμφαση στις διαφορές: «Το μεγάλο πρόβλημα που έχουμε με την τωρινή πανδημία είναι η πολύ εύκολη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο και το γεγονός ότι έχουμε μεγάλο αριθμό ασυμπτωματικών που μεταδίδουν. Αυτά δεν ισχύουν για την ευλογιά των πιθήκων».

Κρούσματα. Σε κάθε περίπτωση, ήδη στη Βρετανία έχουν εντοπιστεί εννέα περιστατικά, με αποτέλεσμα η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας (UKHSA) να εκφράζει ανησυχίες για σιωπηρή διασπορά του υπαίτιου ιού στην κοινότητα. Παράλληλα, την Τετάρτη το βράδυ ο Καναδάς ανέφερε 13 ύποπτα κρούσματα, ενώ ένα ακόμη ανιχνεύθηκε στις ΗΠΑ. Αντίστοιχα, Ισπανία και Πορτογαλία έχουν αναφέρει περισσότερα από 40 ύποπτα και επιβεβαιωμένα κρούσματα. Μόλις χθες οι γιατροί του νοσοκομείου λοιμωδών νοσημάτων της Ρώμηςδιέγνωσαν το πρώτο κρούσμα ευλογιάς των πιθήκων στην Ιταλία. Πρόκειται για έναν νεαρό άνδρα, ο οποίος επέστρεψε πρόσφατα στη χώρα, αφού έκανε διακοπές στιςΚαναρίους Νήσους, με την κατάσταση της υγείας του να μην εμπνέει ανησυχία. Κρούσμα έχει ανιχνευθεί και στη Σουηδία.

Πολλά από τα περιστατικά (όχι, όμως, όλα) σε Βρετανία και Ισπανία έχουν παρατηρηθεί σε ομοφυλόφιλους ή αμφιφυλόφιλους άνδρες. Και παρότι δεν έχει εξακριβωθεί ο τρόπος μετάδοσης, η Susan Hopkins, επικεφαλής ιατρικός σύμβουλος του UKHSA, δήλωσε πρόσφατα πως «συνιστάμε στους ομοφυλόφιλους και τους αμφιφυλόφιλους άνδρες να έχουν τον νου τους για κάθε ασυνήθιστο εξάνθημα η δερματική βλάβη που θα παρουσιάσουν».

Επιδημιολογικά σημεία. Εν τω μεταξύ, ο επίκουρος καθηγητής Επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης, σε ανάρτησή του στο Facebook, υπογραμμίζει τρία «επιδημιολογικά ενδιαφέροντα σημεία». Πρώτον, «τα στοιχεία συγκλίνουν στην παρατεταμένη μετάδοση μεταξύ ανθρώπων και όχι ανθρώπων από μολυσμένα ζώα (όπως βλέπαμε στον παρελθόν)». Δεύτερον, «πρώτη φορά στα ιστορικά βλέπουμε εξάπλωση σε περισσότερες από μία ευρωπαϊκές χώρες» και, τρίτον, «τα κρούσματα δεν έχουν όλα μεταξύ τους άμεση σχέση, συνεπώς σίγουρα υπάρχουν αδιάγνωστοι (ασυμπτωματικοί;) φορείς της νόσου».

Με βάση τα παραπάνω, ο ειδικός εκτιμά πως υπάρχει η πιθανότητα να έχει αλλάξει συμπεριφορά ο ιός, ως αποτέλεσμα και της μειωμένης ανοσίας από το εμβόλιο της ευλογιάς. Και παρότι τονίζει πως δεν υπάρχει άμεσα λόγος ανησυχίας, σπεύδει να προσθέσει πως «τα στοιχεία δείχνουν ανάγκη για αυξημένη επαγρύπνηση».