Υπερήφανος ως Ελληνας

Η παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο αμερικανικό Κογκρέσο ήταν μια ιστορική στιγμή. Και η ομιλία του ήταν το σημαντικό πολιτικό κείμενο ενός δυτικού δημοκράτη ηγέτη μιας μικρής αλλά δυναμικής ευρωπαϊκής χώρας, που μίλησε όχι ως ικέτης μιας μεγάλης δύναμης αλλά ως ισότιμος εταίρος της. Η στιγμή είναι ιστορική.

Η σύγκριση που αποπειράθηκαν να κάνουν κάποιοι με το πρόσφατο παρελθόν και, ιδίως, με την αμερικανική εικόνα του Αλέξη Τσίπρα, είτε με τον Τραμπ είτε με τον Κλίντον, είναι άτοπη, σαν να κλέβεις εκκλησία. Και χρησιμεύει απλώς για ανεκδοτολογικούς λόγους – διότι τι άλλο παρά ανέκδοτο είναι η παρουσία ενός πρωθυπουργού σε φόρουμ, επικεφαλής του οποίου είναι ένας πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, κι αυτός, αντί να έχει προετοιμάσει την παρουσία του εκεί και να έχει ένα δομημένο κείμενο, με βασικές θέσεις και ελληνικά επιχειρήματα, στη γλώσσα που κατέχει καλύτερα (δηλαδή τα ελληνικά) με έναν καλό μεταφραστή, πήγε και απαντούσε σε ερωτήσεις για τις οποίες δεν είχε ιδέα, λες και έδινε εξετάσεις για το Lower.

Ο έλληνας Πρωθυπουργός, αντίθετα, ήταν καλά προετοιμασμένος. Κάτι παραπάνω. Μιλούσε μετά λόγου γνώσεως, επειδή πιστεύει όλα όσα είπε. Και διότι, στην ουσία, μίλησε ως κήρυκας της δημοκρατικής, εξωστρεφούς Ελλάδας, αλλά και μιας ηθικής δημοκρατικής χώρας που αντιλαμβάνεται την πολιτική ως υπόθεση ιδεών και κανόνων. Είναι σπουδαίο να δείχνεις σήμερα ότι οι θέσεις σου είναι θέσεις αρχής, ότι οι διεκδικήσεις σου είναι συνυφασμένες με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, ότι η δύναμή σου είναι η ευρωπαϊκή ταυτότητα, η γνώση και η εξωστρέφεια.

Μια τέτοια ομιλία, στη συγκυρία της σύγκρουσης στην Ουκρανία, δεν απαιτούσε μισόλογα, ναι μεν αλλά και ίσες αποστάσεις. Μίλησε ως ηγέτης δυτικής χώρας, ένας ρόλος τον οποίο έχει εγκαίρως παρουσιάσει στο ελληνικό κοινοβούλιο, όταν δήλωνε ότι δεν ανήκουμε απλώς στη Δύση, είμαστε Δύση, ένα ενεργό και δυναμικό τμήμα της, γι’ αυτό βοηθάμε και ανθρωπιστικά αλλά και με οπλισμό την Ουκρανία, όπως επιβάλλουν οι αξίες μας. Στο πλαίσιο αυτό, έδειξε πού βρίσκονται τα μέτωπα, διαχώρισε ορθά τους ρώσους πολίτες από το καθεστώς του Πούτιν και στήριξε τη χώρα που υφίσταται την εισβολή, καταδικάζοντας τον αναθεωρητισμό μιας χώρας που επιδιώκει να επιβάλει τη θέλησή της, η οποία απορρέει απλώς από την ισχύ της. Η θέση του αυτή παραπέμπει στον τουρκικό αναθεωρητισμό, τον οποίο ο Μητσοτάκης παρουσίασε, φυσικά όχι εκλιπαρώντας τη μεγάλη δύναμη να τον τιθασεύσει αλλά δηλώνοντας ότι είναι προς το συμφέρον της παγκόσμιας κοινότητας να τιθασευτεί. Από τη μεριά της, άλλωστε, η ισχυρή Ελλάδα κάνει ό,τι χρειάζεται.

Προσωπικώς, με εντυπωσίασε η ειλικρίνεια της προσέγγισης του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Κυπριακό. Αναφέρθηκε σε μια λύση σύμφωνη με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, συμπληρώνοντας ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή λύση δύο κρατών, στέλνοντας το μήνυμα όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και στην ελληνοκυπριακή πλευρά, που την τελευταία εικοσαετία δύο φορές, το 2004 και το 2017, απεμπόλησε μια τέτοια λύση.

Σε γενικές γραμμές ήταν η ομιλία ενός ηγέτη. Σκέφτομαι ότι είμαστε τυχεροί: στην πιο δύσκολη παγκόσμια συγκυρία, με επαναλαμβανόμενες κρίσεις, διαθέτουμε πολιτική ηγεσία που κατανοεί τα ζητήματα του κόσμου και, κυρίως, αντιμετωπίζει αποτελεσματικά και δημοκρατικά τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης, καταφέρνοντας να διατηρήσει την κοινωνική συνοχή, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ισχύ και το διεθνές κύρος της Ελλάδας.

Η πρωτοκαθεδρία του πολιτισμού

Από την ομιλία του Πρωθυπουργού στο αμερικανικό Κογκρέσο, προσωπικά με συγκίνησε και η αναφορά στον αρχαίο κόσμο και στα επαναστατικά χρόνια αλλά, ιδιαίτερα, με συγκίνησε η αναφορά στους Ελληνες που εισέφεραν και εισφέρουν στον αμερικανικό πολιτισμό: στον Ελίας Καζάν, στον Τζον Κασσαβέτη, στον Τζορτζ Πελεκάνος, στον Τζέφρι Ευγενίδη, μέχρι τον Νίκολας Νεγρεπόντε, τον Αλμπέρ Μπουρλά και τον Γιάννη Αντετοκούνμπο.

Είναι σπουδαίο να ακούς από έναν πρωθυπουργό αναφορές σε καλλιτέχνες, συγγραφείς, επιστήμονες, αθλητές, είναι σπουδαίο ένας πολιτικός να κάνει ένα βήμα πίσω και να αναγνωρίζει την πρωτοκαθεδρία του πολιτισμού στις κοινωνίες μας.

Η ισχύς των πολιτικών, πολύ συχνά, τροφοδοτεί τον ναρκισσισμό τους. Πολύ συχνά, οι πολιτικοί (όχι μόνο οι ηγέτες, αλλά και πολιτικοί που κατέχουν πολύ μικρότερα πόστα, βουλευτές π.χ. ή νομάρχες) νομίζουν ότι ο κόσμος περιστρέφεται γύρω από τους εαυτούς τους και τις αποφάσεις τους. Οποιος ξέρει, όμως, κλίνει το κεφάλι στην απεικόνιση της αμερικανικής εποποιίας όπως την κατέγραψε ο Ελίας Καζάν, στον πειραματισμό του Τζον Κασσαβέτη με τον οποίο διείσδυσε στις ανθρώπινες σχέσεις, στη σκοτεινή πλευρά της Αμερικής που αναδεικνύει ο Τζορτζ Πελεκάνος, στη δεξιοτεχνία και στο θετικό παράδειγμα του μετανάστη που ανέβηκε στην κορυφή, Γιάννη Αντετοκούνμπο…

Περήφανος που ο έλληνας Πρωθυπουργός ξέρει.