Σε ποιον πλανήτη ζει η Ευρώπη;

Τελικά, δεν ξυπνάει με τίποτα. Τρεις μήνες μετά, είναι πια σαφές ότι ούτε ο πόλεμος στάθηκε ικανός να βγάλει την Ευρώπη από το τέλμα. Μα σε ποιον πλανήτη ζει; Πριν από λίγες εβδομάδες, τα συγχαρητήρια έπεφταν βροχή μετά τη νίκη Μακρόν στη Γαλλία. Εκφράζοντας ανακούφιση και, υποτίθεται, ελπίδα. Στην ΕΕ είδαν τον Μακρόν περίπου ως σωτήρα μιας Ευρώπης που όμως δεν δείχνει να θέλει να σωθεί. Τα λόγια περίσσεψαν. Αλλά με τα λόγια δουλειά δεν γίνεται. Πρέπει να γίνει και κάτι πραγματικό γι’ αυτή την έρμη την Ευρώπη και το μέλλον της, αν έχει. Ενόψει των νέων εκλογών, οι μεγάλες γερμανικές εφημερίδες διαπιστώνουν πλέον εν χορώ ότι τα νούμερα δείχνουν ξεκάθαρα πόσο πολύ έχουν απομακρυνθεί οι γάλλοι πολίτες από την Ευρώπη. Τα αληθινά αίτια της αντιευρωπαϊκής δυναμικής, ότι η ΕΕ έχει απομακρυνθεί εκείνη από τους πολίτες και ότι παραμένει εντελώς αδρανής σε έναν κόσμο ακραίων και βίαιων μεταβολών, ούτε τους περνάνε απ’ το μυαλό. Ενα παράδειγμα τα λέει όλα: Πόσο κράτησε η «συζήτηση» για την ανάγκη κοινής άμυνας;…

Η Γαλλία είναι μήτρα της σύγχρονης Δημοκρατίας, μα και της ιστορικής μεταπολεμικής ευρωπαϊκής ενοποίησης. Είναι επίσης η πιο βαθιά προσηλωμένη χώρα στις πραγματικές κοινές αξίες. Και όχι στην «αξιοποίησή» τους προς αμιγώς δικό της εθνικό όφελος. Ομως, κάθε φορά που η Γαλλία επιχειρεί να προχωρήσει στην εμβάθυνση της Ενωσης και στη δημιουργία μιας πραγματικά κοινής Ευρώπης, έρχεται αντιμέτωπη με κάθετη άρνηση, ιδίως του Βερολίνου. Που ακυρώνει εν τη γενέσει της κάθε προσπάθεια να επιτευχθεί. Αυτό έχει γίνει λ.χ. με το ζήτημα του κοινού υπουργού Οικονομικών, με τον κοινό στρατό, με πραγματική κοινή εξωτερική πολιτική, με την οργάνωση κοινής ασφάλειας εξωτερικών συνόρων. Οπως και με τις πρωτοβουλίες της Γαλλίας για τον εκσυγχρονισμό των κριτηρίων του Μάαστριχτ και τις μεταβολές στο Σύμφωνο Σταθερότητας. Τα παραδείγματα δεν έχουν τέλος: Δεν υπάρχει μεγάλο ζήτημα για το οποίο να υπάρχει πραγματική βούληση για γνήσια και όχι τύποις Ενωση. Το πρόβλημα έχει γίνει βουνό που χωρίζει την Ευρώπη από το όραμα του κοινού μέλλοντος.

Ο Μακρόν καλείται τώρα απ’ όλους να πάρει την Ευρώπη και να την ανεβάσει στο βουνό του ακίνητου και ανίκητου τίποτα. Αλλά μόνο στα λόγια: Μετά τη νέα ορκωμοσία του, πήγε στον Σολτς. Και ζήτησε ριζική αναθεώρηση των Συνθηκών. Ελαβε ως απάντηση ένα ξερό «όχι»: Ο γερμανός καγκελάριος δεν το κρίνει απαραίτητο. Ετσι όμως δεν μπορούν να ανασχεθούν τα φυγόκεντρα από την Ευρώπη ρεύματα που αναπτύσσονται σε πολλές χώρες. Ούτε και ο ρωσικός εφιάλτης. Που πλέον, η ναζιστικού τύπου εισβολή στην Ουκρανία, έχει δείξει τους πραγματικούς του στόχους και τις αδίστακτες μεθόδους της Μόσχας.

Τα παχιά λόγια όχι απλώς δεν θα βοηθήσουν άλλο την Ευρώπη αλλά, αντιθέτως, θα την κοιμίσουν περισσότερο. Αν θέλει να γλιτώσει από την εσωτερική διάλυση και από τις εξωτερικές απειλές, πρέπει να υπερβεί τις παραλυτικές της ανεπάρκειες. Να εξελιχθεί. Βαθιά και ριζικά. Ομως δεν το κάνει. Και ο Μακρόν δείχνει να το βλέπει πια και να προετοιμάζεται: Αυτό δείχνει η πρότασή του για τον «Ευρωπαϊκό Πολιτικό Χώρο» με τη Βρετανία (που θα… καταστρεφόταν από το BREXIT…) πάλι εντός. Και, αύριο, ίσως μία προσέγγιση με τον AUKUS. Και σίγουρα το δείχνει η ολική επαναφορά του ΝΑΤΟ. Στο οποίο τώρα, δικαίως, και πάλι όλοι ελπίζουν.