Διολισθαίνουμε…

Τις τελευταίες εβδομάδες έχει γίνει αισθητός στην ελληνική οικονομία ένας νέος κίνδυνος. Τον πληρώνουμε ήδη στα περισσότερα εισαγόμενα προϊόντα, στα πρατήρια των καυσίμων, στο υγροποιημένο φυσικό αέριο και σε άλλα βασικά προϊόντα, που εισάγουμε αφειδώς. Είναι χαρακτηριστικό ότι τη στιγμή που οι διεθνείς τιμές της ενέργειας συνεχίζουν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, αλλά σχεδόν έχουν σταθεροποιηθεί σε αυτά, στην εγχώρια αγορά συνεχίζουν να αυξάνονται οι τιμές, αυτή τη φορά από άλλη αιτία.

Η «αμείλικτη» ισχύς του δολαρίου έχει κάνει την εμφάνισή της ως παγκόσμιο καταφύγιο, οδηγώντας σε διολίσθηση το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Ενισχύεται βίαια το δολάριο, λόγω των κινήσεων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ που αυξάνει τα βασικά της επιτόκια προκειμένου να αντιμετωπίσει το ρεκόρ 40 ετών που καταγράφει στον πληθωρισμό, και την πληρώνει η Ευρωπαϊκή Ενωση. Το ευρώ υποχωρεί σταθερά τον τελευταίο χρόνο από το σχεδόν 1,22 ανά δολάριο, σε επίπεδα πιο κάτω και από το χαμηλό του 1,0640 του Μαρτίου του 2020, όταν η πανδημία COVID-19 χτύπησε για πρώτη φορά. Μια πιθανότητα πλήρους ισοτιμίας (1 ευρώ = 1 δολάριο) αργότερα εντός του έτους δεν αποτελεί πλέον κίνδυνο μικρών πιθανοτήτων.

Το γνωστό και ως «αγκυροβόλιο» του κοινού ευρωπαϊκού εγχειρήματος, βάλλεται από τις παγκόσμιες οικονομικές μετατοπίσεις. Πριν καν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρει τη λύση στην εξαιρετικά δυσεπίλυτη εξίσωση της εξουδετέρωσης του αυξανόμενου εισαγόμενου πληθωρισμού και του κινδύνου μιας νέας ύφεσης, η νομισματική κρίση εμπιστοσύνης χτυπάει την πόρτα της, περιορίζοντας τις διαθέσιμες λύσεις.

Ο εισαγόμενος πληθωρισμός επιδεινώνεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς μεγάλο μέρος των αγορών ενέργειας της Ευρώπης τιμολογούνται σε δολάρια. Ενα ασθενέστερο ευρώ απλώς μεγεθύνει το βραχυπρόθεσμο πρόβλημα. Είναι το αντίστροφο της κατάστασης που επικρατούσε το μεγαλύτερο μέρος του 21ου αιώνα, όταν ένα αναμφισβήτητα υποτιμημένο κοινό νόμισμα αποτελούσε όχημα για τις εξαγωγές προς την Κίνα και τη Ρωσία.

Ολη αυτή κατάσταση επιδεινώνει περαιτέρω τον πληθωρισμό, καθώς οι εισαγωγές γίνονται έτσι πιο ακριβές. Ο ρυθμός της διολίσθησης είναι τόσο γρήγορος που δεν επιτρέπει σχεδόν σε καμία χώρα να αξιοποιήσει τα οφέλη από τις φτηνότερες και ανταγωνιστικότερες εξαγωγές, σε ένα περιβάλλον σχεδόν ημίκλειστων οικονομιών, λόγω της διαταραχής που συνεχίζει να προκαλεί στο παγκόσμιο εμπόριο η καραντίνα στην Κίνα.

Σε αυτό το περιβάλλον, χώρες όπως η Ελλάδα, που είναι εκτεθειμένη σε μεγάλες εισαγωγές, λόγω χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων, πληρώνουν την κατάσταση ακριβότερα, επιβαρύνοντας υπέρμετρα το έλλειμμα του εμπορικού τους ισοζυγίου αλλά και τις πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία τους.

Το θέμα είναι αν η μόνη λογική απάντηση σε όλη αυτή την κατάσταση, ένα μπαράζ αυξήσεων των επιτοκίων από την ΕΚΤ, ώστε στο τέλος του έτους να περάσει σε θετικό επιτόκιο, είναι πλέον αρκετή. Η άποψη ότι όλες αυτές οι περίτεχνες και αόριστες διατυπώσεις που ακούγονταν επί μήνες πως το Διοικητικό Συμβούλιο «θα ενεργήσει εάν χρειαστεί», τη στιγμή που ο πληθωρισμός ανέβαινε προς διψήφια επίπεδα, οδήγησαν σε απώλεια του μομέντουμ. Πληρώνουμε αυτή την καθυστέρηση, και μάλιστα πανάκριβα. Πλέον ως ΕΕ στα θέματα και των επιτοκίων και της σταθερότητας του κοινού νομίσματος ακολουθούμε τις εξελίξεις, και όταν συμβαίνει αυτό στην οικονομία, σχεδόν ποτέ δεν είναι καλό…