Οσο δεν αντιδρούμε σε ενδείξεις

Καθώς η λίστα των γυναικών που βρήκαν βασανιστικό θάνατο από το χέρι του άνδρα που είχαν επιλέξει ως συμ-βίο συμπληρώνεται από ακόμα ένα όνομα, αυτό της Αΐντα, ένα «γιατί» προκύπτει αυθόρμητα. Είναι μεμονωμένες περιπτώσεις που η επικαιρότητα διογκώνει; Είναι κάτι που αφορά συγκεκριμένο προφίλ ζευγαριών; Υπάρχουν ενδείξεις που αν είχαν πέσει στην αντίληψη κάποιου, ίσως να είχε μπορέσει να αποτραπεί το έγκλημα; Είναι φαινόμενο της εποχής ή διαχρονικό; Και, εφόσον πλέον το αναγνωρίζουμε όλοι ως πρόβλημα και θέλουμε να εκλείψει, γιατί κάθε φορά τα γεγονότα μας προλαβαίνουν; Οι γυναίκες που το τελευταίο διάστημα θανατώθηκαν από τον σύντροφό τους, ήταν γυναίκες αυτοδημιούργητες, σύγχρονες, ανεξάρτητες, με μόρφωση, φιλόδοξες, από οικογένειες λειτουργικές. Γυναίκες που γνωρίζουν τα δικαιώματά τους. Που δεν ανέχονται τη βία στις άλλες γυναίκες. Γυναίκες με επιθυμία η σχέση τους να ριζώσει. Γυναίκες που, ακόμα και αν είχαν πληροφορίες για παλαιότερη βίαιη συμπεριφορά του συντρόφου τους, ήλπιζαν ως την τελευταία στιγμή να μπορέσουν να «βγάλουν» την καλή του πλευρά, αυτή που είχαν ζήσει στην αρχή της γνωριμίας τους. Και έτσι, μεταμόρφωναν τη ζήλια σε ενδιαφέρον, την πρώτη πράξη βίας σε «φυσιολογική ανδρική πράξη» και το «συγγνώμη, δεν θα το ξανακάνω», σε μια κακιά στιγμή, δίνοντας άλλη μια ευκαιρία σε έναν άνδρα που είχε ανδρωθεί σε ένα πλαίσιο που του έμαθε ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει και όλα να του συγχωρούνται. Εν αντιθέσει με τη γυναίκα που μεγάλωνε μαθαίνοντας να συγχωρεί και να ανέχεται.

Οσο στις οικογένειες οι κοπέλες θα ακούνε, «βρες κάποιον γιατί ο χρόνος περνά» και οι νεαροί, «καλή είναι αλλά μη σου πάρει τον αέρα γιατί φαίνεται ανεξάρτητη», ναι, θα πρέπει να ανησυχούμε. Οσο δημιουργούμε σχέσεις και οικογένειες χωρίς να είμαστε αυτόφωτοι, οι δυναμικές που θα αναπτύσσονται θα είναι άνισες. Οσο οι κοινωνίες θα καθορίζονται από το «ανδρικό – γυναικείο» και όχι από το «ανθρώπινο», οι ανισότητες θα κυριαρχούν. Οσο οι κοινωνικές δομές παρέχουν μόνο τηλεφωνικό κέντρο και όχι ουσιαστική προστασία, δύσκολα η γυναίκα που αντιδρά για να επιβιώσει, θα απευθυνθεί για βοήθεια. Οσο όλοι εμείς, οι «δίπλα», καθησυχαζόμαστε από το «φαίνονται καλό ζευγάρι» και δεν αντιδρούμε σε ενδείξεις, θα παραμένουμε η γειτονιά που «πέφτει απ’ τα σύννεφα». Οσο πολλές γυναίκες, όταν ζητούν βοήθεια, η οικογένεια τους λέει «εσύ τον διάλεξες, γύρνα πίσω και βρείτε τα», κάποια στιγμή αυτό το «πατρικό» θα κλείσει τα παντζούρια λόγω πένθους. Οσο η βοήθεια από ειδικούς είναι στιγματισμένη, το ζευγάρι θα μπαίνει σε αδιέξοδες συζητήσεις που θα γίνονται όλο και πιο βίαιες. Οσο πορευόμαστε έτσι, θα πρέπει να αποδεχθούμε ότι όλοι είμαστε μέρος του ενδεχόμενου είτε να υποστούμε, είτε να διαπράξουμε βία.

Η Μάγδα Δασκαλάκη είναι ψυχολόγος