Ενεργειακή αυτονομία και εθνική ισχύς

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία επιδείνωσε σημαντικά την ήδη υπάρχουσα ενεργειακή κρίση. Στο αβέβαιο περιβάλλον που έχουν διαμορφώσει οι διεθνείς πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, οι πρόσφατες ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, για την επιτάχυνση των ερευνών για φυσικό αέριο στη χώρα μας, αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Συγκεκριμένα, οι προκαταρκτικές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί στην περιοχή των Ιωαννίνων, στο Ιόνιο – βορειοδυτικά της Κέρκυρας – και στον Κυπαρισσιακό, όπως και νοτιοδυτικά της Κρήτης, δείχνουν πως είναι πιθανό να υπάρχουν σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου, τόσο στον ηπειρωτικό όσο και στον θαλάσσιο χώρο.

Για αυτόν τον λόγο ο Πρωθυπουργός έθεσε ως στόχο την εξακρίβωση των πραγματικών τους μεγεθών έως το τέλος του 2023. Ενα πρόγραμμα δηλαδή εντατικών ερευνών που θα αποδείξει αν πρόκειται για εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα.

Και μπορεί πράγματι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία να έχει προκαλέσει ραγδαία αύξηση των τιμών ενέργειας, για την Ελλάδα όμως, που δεν δραστηριοποιείται στην εμπορική εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων, η συγκυρία που δημιουργείται στο πεδίο της ενέργειας ίσως είναι πρόσφορη. Μέχρι τώρα η όποια επένδυση για την εξακρίβωση ύπαρξης κοιτασμάτων ήταν εξόχως κοστοβόρα, ωστόσο τα δεδομένα έχουν αλλάξει: η τιμή του φυσικού αερίου καταγράφει ραγδαία αύξηση, η ΕΕ δρομολογεί την ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία, ενώ, ακριβώς επειδή έχει χαμηλότερους ρύπους, το φυσικό αέριο αποκτά σημαίνοντα ρόλο για τις επόμενες δεκαετίες.

Αντιλαμβανόμενη αυτή την καμπή, η κυβέρνηση προσαρμόζει τις πολιτικές της και προχωρά αποφασιστικά στον επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής και των προτεραιοτήτων που έχει θέσει στον τομέα της διαχείρισης πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Το μέγεθος των κοιτασμάτων θα προσδιοριστεί σαφώς με την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ερευνών, ωστόσο τα πρώτα «σημάδια» είναι ενθαρρυντικά. Ο εντοπισμός, επί παραδείγματι, των κοιτασμάτων «Πύρρος» και «Αχιλλέας» δυτικά – νοτιοδυτικά της Κέρκυρας δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία.

Εφόσον αποδειχθεί η ύπαρξη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, η χώρα μας θα βρεθεί σε προνομιακή θέση, αποκτώντας αναβαθμισμένο ρόλο στο νέο ενεργειακό τοπίο που διαμορφώνεται. Παράλληλα η κυβέρνηση προωθεί όλες εκείνες τις δράσεις που θα καταστήσουν την Ελλάδα μια ισχυρή χώρα – κόμβο για τη μεταφορά και την αποθήκευση φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη. Και είναι τώρα το κατάλληλο timing, αν αναλογιστούμε τις κινήσεις που έχει ήδη κάνει η Τουρκία επενδύοντας εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε μέσα και δυνατότητες για να πραγματοποιεί έρευνες στην Αν. Μεσόγειο, αδιαφορώντας για τις πρόνοιες του Δικαίου της Θάλασσας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων Κύπρου και Ελλάδας. Δεν είναι άλλωστε τυχαίες οι πρόσφατες προκλητικές δηλώσεις του τούρκου υπουργού Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού ότι τα ενεργειακά αποθέματα της Αν. Μεσογείου «ανήκουν» στην Τουρκία!

Οπως εξελίσσεται η νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας, η ενεργειακή αυτονομία και ασφάλεια αποτελούν βασικές παραμέτρους γεωπολιτικής και εθνικής ισχύος και συνιστούν μονόδρομο.

Ο Στέφανος Σωτ. Γκίκας είναι βουλευτής Κέρκυρας της ΝΔ, αρχιπλοίαρχος ΠΝ ε.α.