Ο μεταρρυθμιστικός οίστρος της κυβέρνησης δεν έχει καμφθεί

Ολοι μας είμαστε απορροφημένοι στις οθόνες μας από τις βάρβαρες εικόνες της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τα νοικοκυριά δοκιμάζονται από τους αυξημένους λογαριασμούς ενέργειας, απόρροια της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Η διαχείριση της καθημερινότητας – όποια και αν είναι αυτή – πρέπει να είναι προτεραιότητα κάθε κυβέρνησης. Ωστόσο, αθόρυβα, οι μεταρρυθμίσεις προχωρούν. Η δίψα της χώρας για εκσυγχρονισμό δεν μπορεί και δεν πρέπει να εκτροχιαστεί από τις αλλεπάλληλες κρίσεις. Το χρωστάμε στους εαυτούς μας αλλά και στην επόμενη γενιά. Η χώρα μας πέρασε πολλά κατά τη διάρκεια των ετών της κρίσης για να πούμε σήμερα «δεν πειράζει, το αφήνουμε για αργότερα». Βέβαια, μια μεταρρύθμιση σπανίως θα είναι πρωτοσέλιδο στις εφημερίδες, και ακόμα και οι θιασώτες των μεταρρυθμίσεων πολλές φορές δεν δίνουν σ’ αυτές τη δέουσα προσοχή. Ομως μια προσεκτικότερη ανάγνωση των νομοθετικών παρεμβάσεων αναδεικνύει σημαντικές παρεμβάσεις σε πολλές πτυχές της ζωής των πολιτών.

Για παράδειγμα, ο ΟΑΕΔ μπαίνει με καθυστέρηση στον 21ο αιώνα. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας που έχει κατατεθεί στη Βουλή μετασχηματίζει τις δομές, τις λειτουργίες, και τους δικαιούχους του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού. Χρησιμοποιούμε δοκιμασμένα συστήματα και ευρωπαϊκά εργαλεία προς όφελος όσων  χρειάζονται στήριξη και με σεβασμό στους φόρους των πολιτών.

Σε αυτή την προσπάθεια αξιοποιούμε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία. Κάθε πολίτης είναι διαφορετικός. Γι’ αυτό και ο κάθε εγγεγραμμένος στον ΟΑΕΔ αποκτά το δικό του ψηφιακό σχέδιο, με προγράμματα κατάρτισης που είναι καλύτερα συνδεδεμένα με την αγορά εργασίας, αλλά και υποχρεώσεις. Καθαρίζει το μητρώο από εγγεγραμμένους που είναι πλούσιοι. Οπως και όσους δεν δέχονται τρεις συνεχόμενες προτάσεις των εργασιακών συμβούλων για εύρεση εργασίας.

Εκσυγχρονίζεται και το πλαίσιο κατάρτισης της χώρας. Κάθε καταρτιζόμενος θα πιστοποιείται από ανεξάρτητο πιστοποιητή. Και οι πάροχοι προγραμμάτων θα αξιολογούνται με βάση την εργασιακή εξέλιξη των καταρτισθέντων. Τέλος στις καταρτίσεις-μαϊμού. Μπροστά μας έχουμε τη διαχείριση πάνω από 1 δισ. πόρων από το Ελλάδα 2.0. Στη νέα Ελλάδα είναι επιτακτικό να λειτουργεί σωστά το πλαίσιο κατάρτισης της χώρας.

Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, σύντομα θα βγει σε διαβούλευση ο αναθεωρημένος νόμος για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Που θα περιλαμβάνει και τον σχεδιασμό για την απομείωση της συμμετοχής του στο μετοχικό κεφάλαιο των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

Στην υγεία, το νομοσχέδιο που βρίσκεται σε διαβούλευση προβλέπει ριζική αναμόρφωση του πρωτοβάθμιου συστήματος που δυστυχώς στη χώρα μας είναι σχεδόν ανύπαρκτο, αλλά και εξορθολογισμό του clawback. Ο προσωπικός γιατρός αναλαμβάνει τη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων και επιμελείται της πρόληψης και της ενημέρωσης του προσωπικού ιατρικού φακέλου των ασθενών. Αναβαθμίζεται το ισχύον καθεστώς των απογευματινών ιατρείων και χειρουργείων. Δημιουργείται πλαίσιο συνεργασίας με ιδιώτες για την κάλυψη των κενών του ΕΣΥ. Και σε συνέχεια της υλοποίησης της στρατηγικής ισότητας ΛΟΑΤΚΙ+, θα απαγορευτούν οι λεγόμενες θεραπείες μεταστροφής, όπως επίσης και οι εγχειρήσεις σε intersex βρέφη.

Η απονομή της δικαιοσύνης παραμένει απελπιστικά αργή. Στο Ελλάδα 2.0 έχουν ενταχθεί αρκετές δράσεις για ψηφιοποίηση εγγράφων, αναβάθμιση κτιρίων και οργάνωση της κατάρτισης των δικαστικών λειτουργών. Τα δικόγραφα απονέμονται ήδη ηλεκτρονικά. Και μία μεγάλη μεταρρύθμιση – η σύνδεση της προαγωγής του δικαστή με την απόδοσή του – είναι στα σκαριά.  Στην ανώτατη εκπαίδευση, εισάγονται τα διπλά προπτυχιακά, όπως και το εσωτερικό πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus. Ο ΔΟΑΤΑΠ, που έχει ταλαιπωρήσει τόσα χρόνια τόσο κόσμο, επιτέλους εκσυγχρονίζεται ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία αναγνώρισης των πτυχίων από το εξωτερικό. Δίνεται επίσης η δυνατότητα οργάνωσης βιομηχανικών διδακτορικών, και προωθείται η αναδιάρθρωση του συστήματος εκλογής και εξέλιξης μελών ΔΕΠ.

Στο περιβάλλον, σύντομα θα κατατεθεί ο κλιματικός νόμος της χώρας που θα θέτει στόχους και πλαίσιο παρακολούθησης, όπως επίσης και το νομοσχέδιο για την απλούστευση της αδειοδότησης των επενδύσεων ΑΠΕ και της θέσπισης πλαισίου για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα.

Κάθε μεταρρύθμιση χρειάζεται και τους υποστηρικτές της. Και λαϊκισμός υπάρχει ακόμα και σε αυτοπροσδιοριζόμενους μεταρρυθμιστές. Με την ταμπέλα του «τεχνοκράτη» που βρίσκεται σε μία διαφορετική θέση σήμερα, μου έχει κάνει εντύπωση πόσο λίγη προσοχή λαμβάνουν νομοσχέδια που αποτελούν τομές για τη χώρα από αυτούς που χρόνια τώρα λένε ότι τίποτε δεν προχωράει. Το καλύτερο είναι ο εχθρός του καλού, και στη μάχη για τον εκσυγχρονισμό της χώρας δεν περισσεύει κανένας.

Η κυβέρνηση σύντομα θα μπει στο τέταρτό της έτος. Πίσω από τα πρωτοσέλιδα της επικαιρότητας, ο μεταρρυθμιστικός μας οίστρος δεν έχει καμφθεί. Μαζί θα αλλάξουμε τη χώρα.

Ο Αλέξης Πατέλης είναι προϊστάμενος στο Οικονομικό Γραφείο της Γενικής Γραμματείας Πρωθυπουργού της Προεδρίας της Κυβέρνησης, με αρμοδιότητα να συμβουλεύει τον Πρωθυπουργό για θέματα οικονομικής πολιτικής