Κοντά στον πολίτη

Οταν είχε αρχίσει να φαίνεται το τέλος της κρίσης, οι οικονομολόγοι μας έλεγαν ότι μια πιθανή εξέλιξη για την επόμενη μέρα θα ήταν η «ανάπτυξη τύπου V». Η οικονομία θα μπορούσε να ανακάμψει δηλαδή απότομα και να δούμε οργασμό επενδύσεων και γρήγορη ανάπτυξη. Η πανδημία και ο πόλεμος έβαλαν φρένο στην εξέλιξη αυτή, το μοντέλο «V» όμως το βλέπουμε να εφαρμόζεται στην παραδοσιακή πολιτική επικοινωνία! Οι περιοδείες σε πόλεις και χωριά των πολιτικών αρχηγών και οι εκδηλώσεις των κομμάτων είχαν λόγω Covid περιοριστεί δραματικά. Και ξαφνικά βλέπουμε τώρα να επιστρέφουν, και μάλιστα με ρυθμό που μόνο σε προεκλογικές περιόδους είχαμε δει στο παρελθόν. Δεν γυρίσαμε απλώς στην κανονικότητα – το ελατήριο έχει πεταχτεί προς τα επάνω με ορμή!

Η αλήθεια είναι ότι σε όλες τις δυτικές δημοκρατίες παρατηρούμε μια προσαρμογή του πολιτικού συστήματος σε αυτό που εμφανίζεται ως αίτημα των πολιτών «να βγουν οι πολιτικοί από το κάστρο τους» και να ακούσουν από πρώτο χέρι τα προβλήματα του κόσμου. Το αίτημα είναι υπαρκτό, η ικανοποίησή του είναι πρακτικά αδύνατη! Ενας πρωθυπουργός, ένας υπουργός, ακόμη και ένας αρχηγός κόμματος της αντιπολίτευσης, αν θέλει να κάνει σωστά τη δουλειά του, δεν μπορεί να αφιερώνει πολύ χρόνο «εκτός κάστρου»! Πρέπει να μελετήσει, να συζητήσει με τους συνεργάτες του, να έχει διεθνείς επαφές. Πόσο συχνά να βγαίνει στον δρόμο για να συναντά πολίτες σε όλη τη χώρα ή για να συζητά με τα κομματικά μέλη σε συνδιασκέψεις και προσυνέδρια; Αλλά ας τολμήσει να το πει αυτό δημόσια… Οπως μας έδειξαν για μια ακόμη φορά οι γαλλικές εκλογές, για σημαντική μερίδα ψηφοφόρων ο πολιτικός πρέπει να είναι «κοντά στον πολίτη» και να το δείχνει. Δεν έχει σημασία αν αφιερώνει χρόνο στο να κατανοήσει το πρόβλημα της ανόδου των τιμών της ενέργειας και αναζητά τρόπους να το λύσει. Εχει μεγαλύτερη αξία να συμμερίζεται δημόσια τον πόνο των συμπολιτών του για τον λογαριασμό του ρεύματος και να υπόσχεται ότι θα κάνει ό,τι μπορεί, ακουμπώντας ιδανικά το χέρι στον ώμο του συνομιλητή του.

Στην πραγματικότητα δεν θα ακουμπήσει πάρα πολλούς ώμους ο πολιτικός! Είπαμε ότι είναι πρακτικά αδύνατο. Ομως κατεβαίνοντας στη βάση, δημιουργείται η ευκαιρία για πλάνα και φωτογραφίες «μέσα στον κόσμο». Το αίτημα ικανοποιείται!

Φαίνεται ότι και ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Αλέξης Τσίπρας και ο Νίκος Ανδρουλάκης έχουν αποφασίσει να ακολουθήσουν αυτό το μοντέλο. Αλλωστε και οι τρεις έχουν δείξει ότι απολαμβάνουν την άμεση επαφή είτε γιατί έχουν στο DNA τους κάτι από παραδοσιακό έλληνα πολιτικό (που συζητούσε στο καφενείο του χωριού και υποσχόταν λύση σε κάθε πρόβλημα) είτε γιατί έχουν εκπαιδευθεί στο αμερικανικό μοντέλο (όσο πιο πολλές χειραψίες με απλό κόσμο, τόσο το καλύτερο). Καλή η τηλεόραση, καλές και οι ομάδες κρούσης στα social media αλλά καλύτερο απ’ όλα μια φωτογραφία με τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας!

Θα μου πείτε ότι όλα αυτά μυρίζουν εκλογές. Δεν είμαι σίγουρος. Μάλλον δείχνουν ότι έχουμε προσαρμοστικούς πολιτικούς που έχουν καταλάβει ότι η εικόνα του απόμακρου, σοβαρού ηγέτη που δουλεύει 24 ώρες για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα δεν πουλάει αυτή την εποχή. Δυστυχώς (ε ναι, ας το πούμε) ο πολίτης που ξέρει ότι μπορεί να στείλει μήνυμα στο Instagram στον πολιτικό αρχηγό και που έχει πρόσβαση στις προσωπικές στιγμές του πολιτικού, θεωρεί ότι πρέπει και να έχει την ευκαιρία να τον συναντάει και να του «τη λέει» από κοντά. Ή έστω να βλέπει σε φωτογραφία έναν άλλο απλό πολίτη να έχει αυτή την ευκαιρία!

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος, διευθυντής Marketing MEGA