Από τα λόγια στις πράξεις

Το τραγικό περιστατικό της Πάτρας, με τον θάνατο των τριών ανήλικων παιδιών, αλλά και οι επαναλαμβανόμενες αποτρόπαιες πράξεις γονικής κακοποίησης και παιδικής παραμέλησης που παρακολουθούμε μέσω των ΜΜΕ αναδεικνύουν ένα πρόβλημα που η Αυτοδιοίκηση θέτει διαρκώς τα τελευταία χρόνια. Αυτό της έλλειψης ουσιαστικής θεσμικής κατοχύρωσης και συστηματικής οργάνωσης του ευαίσθητου τομέα της παιδικής προστασίας, με άξονα τις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων.

Ως δήμαρχος, που έχει υπό την εποπτεία του τη λειτουργία της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Δήμου Τρικκαίων, αλλά και ως πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδος, που θέτει διαρκώς το συγκεκριμένο ζήτημα στα αρμόδια όργανα της Πολιτείας, γνωρίζω καλά ότι οι δήμοι, ως θεσμός που βρίσκεται εγγύτερα στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος, παρεμβαίνοντας σε τοπικό επίπεδο στην οικογένεια, στο σχολείο και στη γειτονιά.

Οι εργαζόμενοι στις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων όλης της χώρας έχουν αποδείξει την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται σε δύσκολες καταστάσεις και να διαχειρίζονται με επιτυχία μια σειρά από κοινωνικά προβλήματα, παρά τη σημαντική έλλειψη επαρκούς προσωπικού. Την ικανότητα της αυτοδιοίκησης την αποδείξαμε στη διάρκεια της πρόσφατης υγειονομικής κρίσης, την αποδεικνύουμε καθημερινά έχοντας αναλάβει την υλοποίηση της επιδοματικής πολιτικής της χώρας με δεκάδες χιλιάδες εξυπηρετούμενους, αλλά και την ευθύνη λειτουργίας δεκάδων κοινωνικών δομών σε όλη τη χώρα, με εκατοντάδες χιλιάδες ωφελουμένους.

Ομως, τα κοινωνικά προβλήματα διογκώνονται διαρκώς και δεν επαρκεί πλέον ούτε το προσωπικό που έχουμε, αλλά ούτε και οι πόροι που διαθέτουμε, για να βρισκόμαστε διαρκώς παντού και πάντα, όπου υπάρχει εστία κοινωνικής έντασης. Οχι γιατί δεν θέλουμε, αλλά γιατί δεν μπορούμε. Στο ζήτημα της παιδικής προστασίας, έχουμε προτείνει συγκεκριμένες θεσμικές και οικονομοτεχνικές αλλαγές και παρεμβάσεις. Εχουμε ζητήσει μεταξύ άλλων:

• Αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των δήμων όσον αφορά τον ρόλο τους στο ζήτημα παιδική προστασία. Καθώς και διάθεση των απαραίτητων πόρων για να ανταποκριθούν στις αρμοδιότητες αυτές, που να καλύπτει το 100% του κόστους τους.
• Υποχρεωτική σύσταση οργανικής μονάδας σε όλες τις δημοτικές κοινωνικές υπηρεσίες, που θα είναι αρμόδια για την προστασία της οικογένειας και του παιδιού, καθώς και στελέχωσή της από διεπιστημονική ομάδα επαγγελματιών παιδικής προστασίας σε επαρκή αριθμό.
• Σύγχρονο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ δήμων και πρωτοδικείων (τμημάτων ανηλίκων), ώστε να μπορεί η Αυτοδιοίκηση να φέρει εις πέρας το έργο που θα έπρεπε να εκτελεί το κεντρικό κράτος. Βασικά στοιχεία του νέου αυτού πλαισίου είναι η διεπιστημονική συνεργασία και οι κατάλληλες δομές φιλοξενίας, που σήμερα δεν υφίστανται.

Ηρθε η ώρα να περάσουμε από τα λόγια στις πράξεις. Αυτό απαιτεί ο σεβασμός στη μνήμη της Τζωρτζίνας, της Μαλένας, της Ιριδας, του κάθε παιδιού που πέφτει θύμα άρρωστων μυαλών και συμπεριφορών, ακόμη και μέσα στην οικογένειά του.

* Ο Δημήτρης Παπαστεργίου είναι δήμαρχος Τρικκαίων και πρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ)