Το ροζ και το μαύρο

Η λογική έλεγε πως δύο κυρίως πράγματα έπρεπε να προσεχτούν στον πρώτο γύρο των φετινών γαλλικών εκλογών: η απόσταση ανάμεσα στον πρώτο και τον δεύτερο (με τα ονόματα, αλλά και τη σειρά, να θεωρούνται κλειδωμένα) και το ύψος της συμμετοχής (με την αποχή να θεωρείται εκ προοιμίου ενισχυμένη και ως ποσοστό και ως τάση). Σταδιακά κι υπόκωφα αναδύθηκε και μια τρίτη αβεβαιότητα: Κατά πόσον η πραγματικότητα θα ακολουθούσε τη λογική.

Ηταν αυτές εκ των πραγμάτων εκλογές με εντελώς ειδικό χαρακτήρα. Ποτέ άλλοτε στην ιστορία της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας, δηλαδή από το 1958, δεν διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές σε συνθήκες ταυτοχρόνως πανδημίας (έστω σε ύφεση), διεθνούς πολέμου (σε πλήρη έξαρση), κατοχής από τη Γαλλία της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ύπαρξης δύο μη περιθωριακών υποψηφίων της Ακροδεξιάς και σχεδόν πλήρους μη συμμετοχής του υποψηφίου για επανεκλογή προέδρου στον προεκλογικό αγώνα. Αυτό το τελευταίο γεγονός, που προκλήθηκε εν μέρει από τον συνδυασμό των τεσσάρων άλλων, αλλά και αποτέλεσε προσωπική επιλογή του Εμανουέλ Μακρόν, δεν σφράγισε, ωστόσο, όπως αναδρομικά μπορούμε να διαπιστώσουμε, το αποτέλεσμα του πρώτου και πιθανότατα και του δεύτερου γύρου.

Πέρα από την πολεμική ένταση και την πανδημική πίεση, ζούμε σε εποχή γενικευμένης δυσαρέσκειας, προέλασης του λαϊκισμού και του αντιορθολογισμού, υποχώρησης των δημοκρατικών αξιών, αμεσοδημοκρατικής ψευδαίσθησης (Διαδίκτυο, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έμμεση ή άμεση προπαγάνδα σφηνώνουν στο κεφάλι των ψηφοφόρων ότι γνωρίζουν τα πάντα εξίσου καλά με τους πολιτικούς ηγέτες). Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο Μακρόν επέλεξε να δείξει στον γαλλικό λαό, έστω και με ελαφρώς «αυτοκρατορικό» τρόπο, ότι υπάρχουν σημαντικότερα πράγματα από το να σφίγγει χέρια σε όλα τα χωριά και να ενδιαφέρεται για την τύχη των τοπικών ομάδων και την υγεία των τοπικών αγελάδων. Και δεν το πλήρωσε: Ο γαλλικός λαός δεν είναι τελικά τόσο ανώριμος.

Το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου είναι συγχρόνως λογικό και ανοιχτό, ανακουφιστικό και ανησυχητικό. Ενας σοβαρός πρόεδρος υπεράνω κομμάτων αύξησε το ποσοστό του χωρίς να προκαλεί ενθουσιασμό. Εκείνη που εμφανίστηκε ως η φυσική ηγέτιδα μιας ακομπλεξάριστης – αλλά όχι και μετριοπαθούς – Δεξιάς μπαίνει στον «τελικό», με καλύτερη κι εκείνη σκορ από το 2017, αλλά ξεκάθαρα πίσω από τον απερχόμενο πρόεδρο. Ο Μελανσόν, μεγάλος νικητής και συγχρόνως μεγάλος χαμένος (20% αλλά αποκλεισμός), δεν έκανε την έκπληξη αλλά ο κόσμος του ενστικτωδώς θα αποφύγει την Ακροδεξιά. Η πανωλεθρία του απεχθούς Ζεμούρ είναι σημαντικότερη από τριών δημοκρατών υποψηφίων, που όλοι τάχθηκαν υπέρ του Μακρόν. Τέλος, η αποχή υπήρξε σημαντική μεν, αλλά κάτω από το συμβολικό φράγμα του 30% και χωρίς απονομιμοποιητικό αποτέλεσμα.

Το κόκκινο της ζωής (και της Αριστεράς) δεν υπάρχει πια στη γαλλική πολιτική σκηνή, μόνο ένα ροζ μιας αρκετά ξεθωριασμένης – αλλά πάντα ζωντανής – ελπίδας. Το δε μαύρο θεριεύει με κάθε εκλογή – αλλά δεν θα κερδίσει ούτε σε αυτήν.