Βλέπουμε τον πόλεμο τώρα διαφορετικά

Οι προθέσεις της Ρωσίας είναι σαφείς: Το Κρεμλίνο ονομάζει τον πόλεμο που έχει εξαπολύσει κατά της Ουκρανίας ως «ειδική στρατιωτική επιχείρηση για την απελευθέρωση του Ντονμπάς». Επιδιώκει να έχει κάποια πραγματικά κέρδη για να παρουσιάσει στο εσωτερικό της χώρας πριν από την επέτειο της νίκης της Ρωσίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στις 9 Μαΐου. Μετά την αποτυχία των ρωσικών στρατευμάτων να κινήσουν τον ουκρανικό στρατό και να καταλάβουν το Κίεβο και μεγάλες πόλεις όπως το Χάρκοβο, η Μόσχα επικεντρώνει την προσοχή της στην κατάληψη των τμημάτων του Ντονμπάς που παραμένουν στον έλεγχο της Ουκρανίας.

Στις μη κατειλημμένες περιοχές του Ντονμπάς ζουν ως και 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι, σύμφωνα με τη Μόσχα. Η περιοχή έχει υποφέρει τρομερά από την έναρξη του πολέμου, ειδικά στο νότιο τμήμα της. «Ενενήντα τοις εκατό της Μαριούπολης δεν μπορεί να επιδιορθωθεί. Από την έναρξη της πολιορκίας, την 1η Μαρτίου, είναι πιθανό ότι έχουν χάσει τη ζωή τους ως και 5.000 άνθρωποι» λέει ο Πάβλο Κιριλένκο, κυβερνήτης της περιφέρειας του Ντονέτσκ.

Στην περιφέρεια του Λουγκάνσκ ο ουκρανικός στρατός ελέγχει σήμερα μόλις τρεις σημαντικές βιομηχανικές πόλεις. Η πολυπληθέστερη, το διοικητικό κέντρο του Σεβεροντόνετσκ, συνεχίζει να δέχεται σφοδρούς βομβαρδισμούς. Εκεί όπου ζούσαν περίπου 100.000 άνθρωποι, παραμένουν μόλις 30.000.

Ο κυβερνήτης Κιριλένκο έχει καλέσει τον πληθυσμό να εγκαταλείψει την περιφέρεια του Ντονέτσκ. Εντονα ανήσυχος, προετοιμάζει την περιοχή για να δεχτεί μια κολοσσιαία επίθεση. Στόχος του δεν είναι να επιδείξει ηρωισμό, αλλά να σώσει ζωές. Αλλωστε, ο συνάδελφός του από το Λουγκάνσκ, Σέρχι Γκαϊντάι, εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι συνειδητοποίησαν πως έπρεπε να εγκαταλείψουν την περιοχή τους μόνο όταν τα σπίτια των γειτόνων τους είχαν καταστραφεί.

Την ίδια στιγμή, στην πόλη που γεννήθηκα, το Κίεβο, με έχουν συγκλονίσει οι εικόνες από την Μπούτσα και το Ιρπιν. Πρόκειται για προάστια της πρωτεύουσας στα οποία κατοικούν άνθρωποι της μεσαίας τάξης. Μεταξύ τους και πολλοί συνάδελφοι και φίλοι μου. Εχω δει φωτογραφίες ενός μαζικού τάφου και έχω διαβάσει μαρτυρίες περί βιασμών και βασανιστηρίων. Κάνω ρεπορτάζ για τον πόλεμο στην Ανατολική Ουκρανία εδώ και οκτώ χρόνια, όμως ποτέ δεν έχω δει οτιδήποτε που να μπορεί να συγκριθεί με αυτό.

Μετά τη σφαγή της Μπούτσα νιώθει κανείς πως πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι σε αυτόν τον πόλεμο. Πριν από αυτήν, προσπαθούσαμε να κατανοήσουμε τη στρατιωτική στρατηγική της Ρωσίας, ώστε να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι. Ομως, ύστερα από έναν βιασμό σε ένα χωριό κοντά στο Χάρκοβο, τις νάρκες στον βοτανικό κήπο του Τροστιάνετς και τις εκτελέσεις ανθρώπων με δεμένα τα χέρια σε φιλειρηνικά προάστια του Κιέβου όλα αλλάζουν – αυτές οι πράξεις δεν έχουν άλλο νόημα πέρα από την επιθυμία να τιμωρηθούν οι Ουκρανοί.

Μετά τις φρικαλεότητες στην Μπούτσα, τρομάζω στην ιδέα του τι θα μπορούσε να συμβεί στους ανθρώπους του Ντονμπάς οι οποίοι δήλωναν πιστοί στο κράτος της Ουκρανίας τα προηγούμενα οκτώ χρόνια. Δεν πρόκειται απλώς για γραφειοκράτες και στρατιωτικούς. Υπήρχαν ντόπιοι που εργάζονταν σε ουκρανικές επιχειρήσεις και δίδασκαν σε ουκρανικά σχολεία. Μετά την Μπούτσα, δεν υπάρχει άλλη επιλογή για την Ουκρανία από το να πολεμήσει για το Ντονμπάς. Η μάχη ενδέχεται να είναι πολύ σκληρή και μακρόχρονη.

Ουκρανή δημοσιογράφος, ίδρυσε το Public Interest Journalism και έχει συγγράψει το «Lost Island: Tales from the Occupied Crimea»