Νέο ΕΣΠΑ, νέες υποσχέσεις

Τις τελευταίες δεκαετίες, βασική πηγή ενίσχυσης της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας αποτελούν τα προγράμματα και οι δράσεις που συγχρηματοδοτούνται από πόρους της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως σχεδιάζονταν από τα πρώτα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης (ΚΠΣ) μέχρι το τελευταίο πακέτο στήριξης που αφορά το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) 2021-2027.

Τα δυνατά σημεία και οι ευκαιρίες μιας δράσης χρηματοδότησης για μία επιχείρηση είναι λίγο-πολύ γνωστά και αφορούν τη δυνατότητα ενίσχυσης στα πρώτα της βήματα ή την αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό της εφόσον αναφερόμαστε σε υφιστάμενη επιχείρηση.

Ποια είναι ωστόσο τα αδύνατα σημεία και οι διαχρονικές παθογένειες του συστήματος που αποτελούν διαρκείς απειλές στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων;

Με το νέο ΕΣΠΑ να βρίσκεται προ των πυλών, είναι σημαντικό να επισημανθούν οι δυσκολίες και τα εμπόδια που διαπιστώνονται σε επίπεδο σχεδιασμού και υλοποίησης των δράσεων ενίσχυσης από τους φορείς χάραξης των πολιτικών χρηματοδοτήσεων.

Μεγάλο στοίχημα συνεχίζει να παραμένει η απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών των προγραμμάτων. Από την υποβολή της αίτησης έως και την έγκριση και τη χρηματοδότηση μιας επιχείρησης υφίστανται πολλές και σημαντικές καθυστερήσεις που ποικίλλουν από δράση σε δράση και έχουν διάρκεια από πολλούς μήνες έως έτη. Επιτακτική ανάγκη λοιπόν είναι η ουσιαστική μείωση των χρόνων αυτών, περιορίζοντας γραφειοκρατικά και διαχειριστικά ζητήματα και προτεραιοποιώντας τα απολύτως απαραίτητα βήματα.

Σημαντικά εμπόδια εντοπίζονται επίσης και στον τρόπο πληροφόρησης και ενημέρωσης των επιχειρήσεων. Ελάχιστοι επιχειρηματίες μπαίνουν στον κόπο να διαβάσουν μία προκήρυξη δράσης χρηματοδότησης που έχει έκταση τουλάχιστον 60-70 σελίδες και περιλαμβάνει δυσνόητες ορολογίες και περιγραφές, από τις οποίες κάποιος πρέπει να αλιεύσει την πληροφορία που τον ενδιαφέρει. Απαιτείται λοιπόν μια άλλη νέα προσέγγιση στην ενημέρωση των επενδυτών που να είναι βασισμένη σε σύγχρονα μέσα και εργαλεία, απλές οδηγίες, συμπληρωμένα παραδείγματα κ.ά.

Αγκυλώσεις, τέλος, δημιουργούνται και από την ίδια τη δομή του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) όπου καταχωρίζονται οι αιτήσεις, γίνεται η αξιολόγησή τους, προετοιμάζονται οι πληρωμές κ.ο.κ. Το εν λόγω σύστημα ενώ θα έπρεπε να είναι απόλυτα φιλικό στην πρόσβαση και τη χρήση από έναν μέσο επιχειρηματία, λόγω της πολυπλοκότητας που παρουσιάζει και της δύσκολης αρχιτεκτονικής που έχει, αποτελεί μέχρι πρότινος «άβατο» για τις επιχειρήσεις και κατεξοχήν χώρο δραστηριότητας για έμπειρα στελέχη των αρμόδιων υπηρεσιών και συμβούλους επιχειρήσεων.

Οι παραπάνω διαχρονικές δυσκολίες και δυσλειτουργίες αποτελούν πάγιες προκλήσεις οι οποίες με την εκκίνηση του νέου ΕΣΠΑ  θα πρέπει επιτέλους να αξιοποιηθούν ως πραγματικές ευκαιρίες βελτίωσης του νέου πλαισίου χρηματοδότησης. Οι μέχρι τώρα υποσχέσεις, όπως για άμεσες πληρωμές, νέο ΠΣΚΕ κ.ο.κ., για να φέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα, θα πρέπει να έρθουν σε ευθεία σύγκρουση με το μέχρι σήμερα σύστημα των χρηματοδοτήσεων, το οποίο δεν επιδέχεται απλή βελτίωση αλλά απαιτείται η άμεση αντικατάστασή του.

Ο Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης είναι επιστημονικό στέλεχος του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας