Ευρωπαϊκές πρακτικές{CR} και λιγότερη ιδεολογία

Πριν από ενάμιση μήνα (11 Φεβρουαρίου), σε δημόσια συζήτηση, είπα ότι, εφόσον διαπιστωθούν υπερβολικά κέρδη στους παραγωγούς ηλεκτρισμού, μια φιλελεύθερη διακυβέρνηση δεν θα διστάσει να επιδιώξει έκτακτη φορολόγησή τους. Λίγο αργότερα το ζήτημα έβαλε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση υιοθετήθηκε ήδη από τον Πρωθυπουργό και, κάπως ακαταλαβίστικα, από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Να παρατηρήσω ότι δεν πρόκειται για «ουρανοκατέβατα» κέρδη (μετάφραση Τσίπρα του windfall αντί του κατανοητού «αναπάντεχα»). Κατανοούν(;) επιτέλους στον ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν πρόκειται για κερδοσκοπία ή αισχροκέρδεια ή για ενεργειακό καρτέλ. Αλλά για ατελή λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου επειδή πρόκειται για χρηματιστήριο χωρίς εμπειρία, χωρίς ιδιαίτερο εύρος και, κυρίως επειδή η πλευρά της προσφοράς, δηλαδή η τροφοδοσία με ρωσικό αέριο έχει πλήρως διαταραχθεί. Γι’ αυτό άλλωστε η πρόταση Μητσοτάκη για κοινή αντιμετώπιση αυτής της αδυναμίας με την από κοινού προμήθεια αερίου ώστε να επιτυγχάνονται καλύτερες τιμές και, τελικά, να τεθούν ανώτατα όρια τιμής προμήθειας από τις εθνικές «τοπικές» αγορές.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι και τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις και, προφανώς, το κράτος πιέζονται εξαιρετικά. Αυτό όμως δεν σημαίνει, όπως κάποιοι υποστηρίζουν, ότι θα αρκούσε να φορολογηθούν – εφόσον προκύψουν – τα όποια κέρδη των εταιρειών για να μειωθεί το κόστος που προσθέτουν στις ζωές μας η μετά την πανδημία ξαφνική ανάκαμψη της διεθνούς ζήτησης και η ανισορροπία στο διεθνές εμπόριο και ακόμη λιγότερο η έξαρση των προηγουμένων προβλημάτων λόγω της άμεσης συσχέτισης μεταξύ της ιμπεριαλιστικής εκστρατείας Πούτιν και της τροφοδοσίας με πετρέλαιο και αέριο της ευρωπαϊκής παραγωγής.

Κανείς δεν γνωρίζει πότε θα τελειώσουν όλα τούτα. Δεν υπάρχει κουμπί να το γυρνάς στη θέση «κανονικότητα» ή «πόλεμος» και να περιμένεις ότι οι οικονομίες θα προσαρμοστούν, αυτομάτως, σε προκαθορισμένες συμπεριφορές. Το εξήγησε σωστά ο κ. Μητσοτάκης: «Το αποτύπωμα της γεωπολιτικής αναταραχής ενδέχεται να είναι βαθύτερο από εκείνο της 11ης Σεπτεμβρίου (ενώ) ο οικονομικός απόηχος παραπέμπει στην κρίση του 2008».

Ούτε είναι λογικά αποδεκτή η εμμονή ορισμένων σε δήθεν «προφητείες» τους όταν κανείς μα κανείς στον κόσμο όλον δεν είχε προβλέψει, γιατί ήταν αδύνατον, την ανατροπή. Η Γερμανία, μέχρι τον Νοέμβριο, πήγαινε για πληθωρισμό περί το 2% με ανάπτυξη πάνω από 4% και τώρα βλέπει τις τιμές πάνω από 5% και το ΑΕΠ στο μισό. Η ίδια ανατροπή ισχύει και με την Ελλάδα.

Το χειρότερο που μπορεί να κάνει κανείς σε παρόμοια συγκυρία είναι να προπαγανδίζει ότι το κράτος έχει τη δυνατότητα να πάρει πάνω του το βάρος ώστε οι επιπτώσεις να μη φτάσουν στη βάση. Σημειώστε ότι κανείς από όσους υποστηρίζουν κάτι παρόμοιο δεν τολμούν να μιλήσουν για αύξηση φόρων. Γι’ αυτό το έχουν ρίξει στη βαθιά φιλοσοφία: αλλαγή «υποδείγματος» θέλει ο κ. Τσίπρας, αλλαγή «παραδείγματος» ο κ. Τσακαλώτος. Ευτυχώς η κυβέρνηση επιμένει πρακτικά και με το βλέμμα στραμμένο στους έχοντες περισσότερη ανάγκη.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής