Σιωπή

Η αρχική αντίδραση – ο έπαινος – έδωσε γρήγορα τη θέση της στις δεύτερες σκέψεις – την καχυποψία. Η τόλμη της δημοσιογράφου του Πρώτου Καναλιού της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης, που εισέβαλε στον «αέρα» κρατώντας ένα πλακάτ με αντιπολεμικό μήνυμα, έγινε ύποπτη, αφού έπρεπε να περάσουν οκτώ χρόνια από την προσάρτηση της Κριμαίας για να θυμηθεί τις ουκρανικές της ρίζες. Ή γλίτωσε με μόλις 250 ευρώ πρόστιμο όταν άλλοι, για λιγότερο ορατές στο ευρύ κοινό διαμαρτυρίες, είτε βασανίζονται σε κελιά της Ρωσίας, είτε αγνοούνται. Δεν κέρδισε, λοιπόν, μια μικρή έστω μάχη εναντίον της ρωσικής προπαγάνδας – όπως υποστηρίζουν όποιοι είδαν την πράξη της ως γενναία. Αντίθετα, συνέβαλε στην ωραιοποίηση του καθεστώτος – όπως, κατά την άποψη των επικριτών της, έκανε όσο δούλευε για εκείνο. Σύμφωνα πάντως με έναν ρώσο συνάδελφό της – απ’ αυτούς που εργάζονταν σε ανεξάρτητο τηλεοπτικό δίκτυο, το Ντοζντ ή TV Rain στα αγγλικά, το οποίο είχε συμπεριληφθεί από την κυβέρνηση στο μητρώο «ξένων πρακτόρων» -, τον Ντένις Κατάεφ, η Μαρίνα Οβσιανίκοβα έσπασε μια σιωπή που κρατούσε για πολύ καιρό.

Υπόθεση

Ο ίδιος – παρουσιαστής ενημερωτικής εκπομπής στο ρωσικό κανάλι που σταμάτησε τελευταίο να εκπέμπει από το Διαδίκτυο στις 3 Μαρτίου – γράφει στην «Guardian» πως μαθαίνει για δύο γνωστούς ανταποκριτές που υπέβαλαν ήδη τις παραιτήσεις τους, ενώ μια πηγή του στη δημόσια τηλεόραση της Ρωσίας τού ανέφερε ότι αρκετοί στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων σκέφτονται σοβαρά να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους. Οσο για τις σοσιαλμιντιακές συζητήσεις για το κατά πόσο ήταν στημένα από το Κρεμλίνο τα πέντε δευτερόλεπτα που η Οβσιανίκοβα εμφανίζεται πίσω από τη σοβιετικά ανέκφραστη παρουσιάστρια; Είναι μια «παράλογη υπόθεση» που τελικά εξυπηρετεί τον πουτινικό μηχανισμό, λέει. Επειδή θα βόλευε τα μυαλά που τον κατευθύνουν να πιστεύουν πολλοί πως είναι τόσο ισχυρός, κι αποτελεσματικός στον έλεγχο των πάντων, ώστε να μην υπάρχει μεμονωμένο άτομο το οποίο να μπορεί να του εναντιωθεί. Σωστή ή λάθος η εκτίμησή του κρύβει μια αλήθεια: τα ανελεύθερα πολιτικά συστήματα θεμελιώνονται και πάνω σε κάθε είδους θεωρίες συνωμοσίας. Αρα, χειραγωγούμενοι ίσως βρίσκονται κι ανάμεσα σε όσους νομίζουν ότι αντιλαμβάνονται τις προσπάθειες άλλων να τους μανιπουλάρουν.