Η κατάχρηση ενός δικαιώματος

Η νέα διακοπή της δίκης για τον φόνο της Ελένης Τοπαλούδη είναι απαράδεκτη από κάθε πλευρά. Είναι αδιανόητη η ταλαιπωρία των γονέων, που αναζητούν δικαιοσύνη για τον θάνατο του παιδιού τους και αντ’ αυτής απλώς παρατείνουν την αγωνία και ξαναζούν το δράμα τους, όσο οι δίκες αναβάλλονται. Μεγάλη είναι η ταλαιπωρία και των υπόλοιπων μαρτύρων, οι οποίοι καλούνται στο δικαστήριο, αναβάλλουν τις υποχρεώσεις τους, υποβάλλονται σε έξοδα για να φτάσουμε στο σημείο ένας δικηγόρος, ο ίδιος που πριν από ένα μήνα ήθελε χρόνο να μελετήσει τη δικογραφία, χθες να ζητάει κι άλλο χρόνο – και στην εύλογη άρνηση του δικαστηρίου, να ανακοινώνει την παραίτησή του.

Είναι σύνηθες φαινόμενο να ζητούνται αναβολές προκειμένου να μη γίνουν δίκες. Και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες γίνεται κατάχρηση του δικαιώματος ενός επαγγελματία. Αν δεν φτάνει ένας μήνας για να συμπληρώσει κανείς τη μελέτη μιας δικογραφίας, πόσο θα χρειαστεί; Η απονομή της δικαιοσύνης δεν μπορεί να περιμένει έναν δικηγόρο που διαβάζει αργά.

Αδιανόητη είναι και η άρνηση τριών δικηγόρων, οι οποίοι επελέγησαν από τη λίστα του Δικηγορικού Συλλόγου για τη διαδικασία του αυτεπάγγελτου διορισμού τους. Τρεις επαγγελματίες, ο ένας μετά τον άλλο, αρνήθηκαν τον διορισμό. Η μία ήταν από τη Ρόδο, η άλλη ήταν ταραγμένη και ο τρίτος, όπως είπε, είναι «άνδρας που σέβεται τη γυναίκα». Ποινικολόγοι που δεν αναλαμβάνουν εγκλήματα! Γκραν σουξέ.

Ευλόγως η πρόεδρος του δικαστηρίου χρειάστηκε να υπενθυμίσει σε επαγγελματίες τα βασικά: «Γνωρίζετε πολύ καλά», τους είπε, «πώς λειτουργεί το δικαιικό μας σύστημα. Υπάρχει νομικός πολιτισμός, ευτυχώς, και κάθε κατηγορούμενος δικαιούται υπεράσπισης, ό,τι και να έχει κάνει. Πάντως και στα ποινικά, αυτούς που υπερασπίζεστε τέτοια ειδεχθή εγκλήματα έχουν διαπράξει. Αυτό είναι ντροπή για το νομικό σύστημα. Αυτό μπορεί να το θέλει η κοινή γνώμη αλλά δεν είναι σωστό. Η σύμβαση δικαιωμάτων του ανθρώπου και η ΕΣΔΑ που τόσες φορές επικαλείστε προβλέπει το δικαίωμα στην υπεράσπιση. Αν πάει έτσι, τότε κανείς δεν θα έρθει».

Η απονομή της δικαιοσύνης είναι θεμέλιο της κοινωνίας. Συμβολίζει την τάξη και την ασφάλεια και, επίσης, εκφράζει το αίσθημα του δικαίου. Χωρίς την τάξη, το κοινωνικό συμβόλαιο χάνει το νόημά του. Εχει μεγάλη σημασία για τους πολίτες να απονέμεται η δικαιοσύνη. Προφανώς, η υπεράσπιση του κατηγορούμενου είναι δικαίωμά του στο κράτος δικαίου. Αλλά τα δικαιώματα τρέπονται στο αντίθετό τους αν γίνει κατάχρηση.

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης έλεγε ότι δημοκρατία είναι η τέχνη του αυτοπεριορισμού. Αν οι επαγγελματίες της δικαιοσύνης δεν έχουν τη δυνατότητα να υπερνικήσουν τις αδυναμίες τους, οδηγούν το επάγγελμα στον ευτελισμό. Και υπονομεύουν το κράτος δικαίου.

Δυστυχώς, σε πολλά επαγγέλματα με δημόσιο ενδιαφέρον, από εκείνα μάλιστα που προσδιορίζονται πομπωδώς ως «λειτουργήματα», οι επαγγελματίες παραγκωνίζουν τον κοινωνικό χαρακτήρα του επαγγέλματός τους για ιδιοτελείς λόγους. Στον χώρο της δικαιοσύνης, π.χ., είναι σύνηθες να μην ενδιαφέρει ούτε η τάξη, ούτε το κοινό περί δικαίου αίσθημα, επειδή ο σκοπός αγιάζει τα μέσα – και εν προκειμένω ο σκοπός είναι μια απόφαση όσο πιο κοντινή στα συμφέροντα του πελάτη γίνεται.

Αλλά αυτή η στάση προσβάλλει το κύρος του δικηγορικού επαγγέλματος. Απορώ που τα επαγγελματικά σωματεία δεν έχουν φροντίσει να το προστατεύσουν με πιο αυστηρούς κανόνες.

Η πανδημία είναι εδώ

Τις τελευταίες ημέρες, η πανδημία του κορωνοϊού έχω την εντύπωση ότι αρχίζει ξανά να κερδίζει έδαφος. Η κούραση από τους περιορισμούς είναι μεγάλη, η βιασύνη μας να ξαναβρούμε ελεύθεροι τις παλιές μας συνήθειες και τις συναναστροφές μας είναι εύλογη, αλλά αν ο ιός παραμένει στις κοινωνίες μας, η χαλάρωση απλώς μας κάνει πιο ευάλωτους. Και πιο πιθανό να κολλήσουμε τώρα τον ιό.

Διάβασα χθες την έκθεση του καθηγητή Γιώργου Ατσαλάκη του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο οποίος δεν είναι καθησυχαστικός. Μετά την απότομη άνοδο του κύματος της παραλλαγής Ομικρον, διαπιστώνει, ακολούθησε απότομη πτώση η οποία δεν έφθασε στα προηγούμενα χαμηλά και φαίνεται ότι δημιουργεί βάση και προϋποθέσεις για ένα νέο κύμα. Κάτι που έχει αρχίσει να διαφαίνεται μετά τις 7 Μαρτίου, οπότε και τα κρούσματα ακόμα μία φορά τραβάν την ανηφόρα.

Και το χειρότερο; Περίπου το 40% του πληθυσμού είναι ιδιαίτερα ευάλωτο. Είτε είναι ανεμβολίαστοι, είτε δεν έχουν κάνει την τρίτη δόση. Κι αυτό δεν προοιωνίζεται καλές προοπτικές το επόμενο διάστημα. Νομίζω, κακώς η πολιτεία δίνει την αίσθηση ότι ξεμπερδεύουμε. Η ώρα της ανεμελιάς δεν έχει έρθει ακόμα.

***

Μου κάνει μεγάλη εντύπωση η ένταση με την οποία αναφέρονται στην ακρίβεια της ενέργειας οι εκπρόσωποι ιδίως της Αριστεράς. Διότι είναι ο ίδιος πολιτικός χώρος που τα τελευταία χρόνια υπέθαλψε διάφορους οικολόγους και οικολογίζοντες που πολέμησαν τις ανεμογεννήτριες ή τα αιολικά πάρκα. Η κραυγή «Λεύτερα νησιά (ή βουνά) χωρίς αιολικά» δεν είναι τσάμπα – όπως δεν είναι τσάμπα καμία πολιτική πρόταση, καμία επιλογή. Ολα εδώ πληρώνονται.