Οι προϋποθέσεις για μια εισβολή της Κίνας

Εν μέσω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και της αποσταθεροποίησης του διεθνούς συστήματος δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που στρέφουν το βλέμμα τους προς την Ταϊβάν ως ένα από τα πιθανά σημεία ανάφλεξης στο προσεχές μέλλον. Υπάρχει διάχυτος ο φόβος πως η μεγάλη αναστάτωση στη Γηραιά Ηπειρο θα δώσει στο Πεκίνο την ευκαιρία να εισβάλει στη νήσο, την οποία θεωρεί αναπόσπαστο μέρος του κινεζικού κράτους και δηλώνει πως είναι θέμα χρόνου η επιστροφή της στη «μητέρα πατρίδα».

Εκτός από τον στόχο της «εθνικής ολοκλήρωσης», οι Κινέζοι ιθύνοντες λαμβάνουν υπόψη τους και την υψηλή γεωοικονομική αξία της Ταϊβάν, λόγω των προηγμένων τεχνολογιών που διαθέτει και κυρίως σε ό,τι αφορά τους ημιαγωγούς τελευταίας γενιάς ως βασικό συστατικό σε πολλούς τομείς της βιομηχανίας και στις τηλεπικοινωνίες. H Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) είναι αποδεδειγμένα πρωτοπόρος σε παγκόσμια κλίμακα και το μεγαλύτερο «περιουσιακό στοιχείο» της νήσου.

Θεωρείται απίθανο να επιτευχθεί ειρηνική προσέγγιση μεταξύ της κομμουνιστικής Κίνας και της Ταϊβάν που έχει στέρεους δημοκρατικούς θεσμούς και παρακολουθεί με έκδηλη ανησυχία τον δραστικό περιορισμό των ελευθεριών που απολάμβανε μέχρι πρότινος το Χονγκ Κονγκ. Καταγράφονται σχεδόν καθημερινά πτήσεις κινεζικών μαχητικών αεροσκαφών στη ζώνη αεράμυνας της Ταϊβάν, κάτι που εκλαμβάνεται ως απροκάλυπτη απειλή και συνιστά επικίνδυνη κλιμάκωση της έντασης.

Ωστόσο, είναι λιγότερο σαφές το πότε η Κίνα θα είναι σε θέση να υλοποιήσει το σχέδιό της για κατάληψη του νησιού. Οι προϋποθέσεις για τη λήψη της σχετικής απόφασης είναι πολλές – επιχειρησιακές, οικονομικές και εν τέλει πολιτικές.

1 Οι αμιγώς στρατιωτικές παράμετροι σχετίζονται με την αποτρεπτική ικανότητα της Ταϊβάν και την αντίσταση που αναμένεται να προβάλουν οι ένοπλες δυνάμεις της, χάρη στα εξελιγμένα οπλικά συστήματα και την τεχνική βοήθεια που λαμβάνουν σταθερά από τις ΗΠΑ.

2 Το μεγαλύτερο ερωτηματικό έχει να κάνει με την αντίδραση της Ουάσιγκτον σε περίπτωση κινεζικής εισβολής. Ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη ότι δεν σκοπεύει να αναγνωρίσει την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος. Ωστόσο, αντίθετα με την περίπτωση της Ουκρανίας, δεν είναι δεδομένο ότι οι Αμερικανοί θα αρκεστούν στην «εξ αποστάσεως» συνδρομή προς την Ταϊβάν, προκειμένου απλών και μόνον να διατηρήσει επαρκή επίπεδα αυτοάμυνας. Το αμερικανικό Ναυτικό έχει μόνιμη παρουσία στην περιοχή με τη μορφή ασκήσεων, κατά καιρούς από κοινού με άλλους συμμάχους των ΗΠΑ.

3 Η κινεζική ηγεσία δεν μπορεί να μη συνυπολογίσει τον διεθνή αντίκτυπο που θα προκαλούσε η βίαιη προσάρτηση της νήσου, όπως και τις αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία που θα ακολουθούσαν την πιθανή διακοπή λειτουργίας μεγάλων επιχειρήσεων στην Ταϊβάν.

4 Τέλος, χωρίς να είναι ήσσονος σημασίας, η Κίνα θέτει πολύ υψηλά τον στόχο της οικονομικής της σταθερότητας που εξασφαλίζει πολιτική νομιμοποίηση στο κυβερνών κομμουνιστικό κόμμα. Στην παρούσα φάση η οικονομική ανάκαμψη της χώρας παραμένει εύθραυστη και όλα δείχνουν ότι ο ασιατικός γίγαντας έχει αποχωριστεί ανεπιστρεπτί πλέον τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Αυτήν τη σύνθετη και πολυπαραγοντική εξίσωση καλείται να λύσει το Πεκίνο πριν λάβει την απόφαση για δυναμική επέμβαση στην Ταϊβάν. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η ενίσχυση του αναθεωρητισμού σε παγκόσμια κλίμακα ευνοούν – κατ’ αρχήν – μια τέτοια εξέλιξη, αλλά μένει να δούμε αν πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις για την ανάληψη στρατιωτικής δράσης με πολλές απρόβλεπτες προεκτάσεις.

Ο Πλάμεν Τόντσεφ είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ)