Κοσμογονία

Τη θυμάστε την εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα ενεργειακά; Αυτή με τα υποτιθέμενα μέτρα – ή μη μέτρα – για την αντιμετώπιση των ανατιμήσεων; Σύντομα αν όχι εντός της ημέρας – υπάρχει προγραμματισμένο Συμβούλιο υπουργών Ενέργειας – θα αποτελεί παρελθόν. Ενδεχομένως θα μείνει στην ιστορία ως την πιο χλιαρή αντιμετώπιση ενός κύματος ακρίβειας που έχει δημιουργηθεί στην ιστορία. Μαζί στην Ευρώπη δείχνουν να το έχουν πάρει απόφαση ότι πρέπει να κάνουν ένα βήμα πίσω συνολικά στην ενεργειακή μετάβαση, προκειμένου να προστατευτούν οι ευρωπαίοι καταναλωτές και η ευρωπαϊκή οικονομία από την ενεργειακή ακρίβεια. Ενα βήμα πίσω, που θα επιτρέψει να προχωρήσει στο μέλλον και μόλις εξομαλυνθούν οι συνθήκες στην αγορά, να κάνουν πολλά βήματα μπροστά.

Στις συζητήσεις δείχνουν οι Ευρωπαίοι ότι έχουν αντιληφθεί τα λάθη τους. Πρώτο λάθος ότι βιάστηκαν να αποκλείσουν τα έργα που σχετίζονται με το φυσικό αέριο από κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, επειδή είναι ορυκτό καύσιμο. Είναι ορυκτό καύσιμο, αλλά προφανώς και το λένε όλοι μολύνει λιγότερο από τον άνθρακα. Εν πάση περιπτώσει χρειαζόμαστε και ένα καύσιμο μετάβασης. Δεν γίνεται ως δια μαγείας και με τον Πούτιν να επελαύνει να γεμίσουμε με ανεμογεννήτριες και ηλιακά πάρκα. Χρειάζεται χρόνος. Εξαιτίας αυτής της στάσης «πάγωσε» η χρηματοδότηση του αγωγού EastMed που θα έφερνε αέριο στην Ευρώπη από τα κοιτάσματα του Ισράηλ και της Αιγύπτου. Εξαιτίας αυτής της απόφασης δεν χρηματοδοτούνται έργα υπόγειας αποθήκευσης αποθεμάτων φυσικού αερίου, με γνωστό ελληνικό παράδειγμα την υπόγεια αποθήκη Καβάλας.

Δεύτερο λάθος, κυρίως λόγω της συγκυρίας, το στήσιμο δύο ενεργειακών αγορών, αυτή του ρεύματος και αυτή των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων, χωρίς πρόνοια για τις πιθανές μεγάλες διακυμάνσεις του πρώτου διαστήματος. Αυτές οι διακυμάνσεις συνάντησαν τις αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου, προκαλώντας έμφραγμα πανευρωπαϊκά αλλά και στην Ελλάδα στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Πλέον στην κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο Ενέργειας το κατάλαβαν ότι αυτές οι αγορές με τον «νηπιακό» τρόπο που λειτουργούν αποτελούν πρόβλημα. Εξού και προτείνουν ανοιχτά στην Ευρώπη την εισαγωγή πλαφόν στην αποζημίωση κάθε τεχνολογίας παραγωγής ενέργειας. Μάλιστα, εφόσον υπολείπονται οι τιμές του πραγματικού κόστους, τότε θα αναλαμβάνει την επιδότηση του ρεύματος το ίδιο το κράτος. Τι μπορεί να πετύχει η κυβέρνηση με αυτή την πρόταση; Να βάλει τέλος στην παράνοια που επικρατεί στον σχηματισμό της τιμής της ενέργειας στη χονδρική. Οπου με το πρόσχημα τη λειτουργία δύο νεοσύστατων αγορών και ενός «τυφλού» κανονισμού που επιβάλει την υψηλότερη ημερήσια τιμή να την παίρνουν και οι φθηνότερες μορφές ενέργειας, έχει δημιουργηθεί ένα πρωτοφανές σπιράλ ακρίβειας, που απλά οι «τρέλες» Πούτιν το επέτειναν.

Δεν είναι δυνατόν ως οικονομικός και όχι μόνο σχηματισμός η Ευρώπη να παρακολουθεί με αγωνία, αν θα ανοίξει ή θα κλείσει τις κάνουλες ο ρώσος «νεοτσάρος». Απλά δεν επιτρέπεται. Ειδικά όταν την ίδια στιγμή, έχουμε κολλήσει σε δογματικές απαγορεύσεις, σε κανονισμούς και αγορές που δεν λαμβάνουν υπόψη την κρισιμότητα των στιγμών, ενώ έχουν όλο τον χρόνο να «περπατήσουν» όταν εξομαλυνθεί η κατάσταση.