«Τρόμος, έμπνευση, ελπίδα»

«Ο ηρωισμός στην υπεράσπιση της ελευθερίας δεν έχει εξαφανιστεί από τον κόσμο», έγραψε ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν. Και χώρεσε τρεις λέξεις στο τιτίβισμά του για τις εξελίξεις της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία: τον τρόμο, την έμπνευση, την ελπίδα. Οσα δηλαδή αποτυπώνονται σε φωτογραφικούς φακούς και ρεπορτάζ από την 24η Φεβρουαρίου. Ή τόσα άλλα που (θα) συμβαίνουν και πιθανότατα δεν θα μαθευτούν ποτέ, μα οι πρωταγωνιστές τους τα ζουν και θα τα θυμούνται για πάντα. Μέρα με την ημέρα έρχονται μπροστά συγκλονιστικές εικόνες, ανθρώπινες ιστορίες από τις ουκρανικές πόλεις, τα σύνορα της χώρας ή από τη Ρωσία, που πράγματι αποτελούν «ντοκουμέντα» τρόμου, έμπνευσης, ελπίδας, αλλά και θάρρους, τόλμης, γενναιότητας, προσφοράς…

Είναι το πρόσωπο με τις ματωμένες γάζες της 52χρονης ουκρανής δασκάλας Ολένα Κουρίλο στην πρώτη μέρα της ρωσικής επίθεσης στο ουκρανικό έδαφος. Είναι στη συνέχεια το δακρυσμένο πρόσωπο – όπως το κατέγραψε ο φακός της Λίνσεϊ Αντάριο για τους «New York Times» – μιας άλλης δασκάλας, της Τζούλια. Της γυναίκας που αποφάσισε να πάρει αγκαλιά το καλάσνικοφ και μαζί με άλλους/άλλες να αναπτυχθεί σε δυνάμεις κατά των ρωσικών στρατευμάτων. Είναι το προσωπικό της μονάδας νεογνών σε μαιευτήριο της πόλης Ντνίπρο – νοσηλευτές και μαίες, που τύλιξαν τα νεογέννητα σε κουβέρτες και άρον άρον έστησαν αυτοσχέδια ΜΕΘ στο υπόγειο καταφύγιο του κτιρίου. Και ενόσω φρόντιζαν τα μωρά με ό,τι είχαν, χειροκίνητους αναπνευστήρες κυρίως, δεν ξεχνούσαν να τους χαμογελούν – άραγε δίνοντάς τους ή παίρνοντας από αυτά λίγη δύναμη;

Είναι επίσης η Ελένα Κοβάλσκαγια, κάτοικος Μόσχας, κριτικός θεάτρου και γενική διευθύντρια τα τελευταία χρόνια του ρωσικού πολιτιστικού κέντρου Μέγερχολντ. Η γυναίκα που με τη φράση «δεν μπορείς να δουλεύεις για έναν δολοφόνο και να πληρώνεσαι από αυτόν» ανακοίνωσε ότι παραιτείται από τη θέση της. Και μεταξύ πολλών άλλων είναι οι ρώσοι διαδηλωτές που έσπευσαν σε αντιπολεμική συγκέντρωση, γνωρίζοντας προφανώς τι θα υποστούν. Οπως ο νεαρός που την ώρα της σύλληψής του φώναζε «μην πιάνετε εμένα, να συλλάβετε τον Πούτιν».