«Βάζει ο Πούτιν τη στολή του…»

Κάνω μεγάλο χάζι με τους διεθνολόγους, τους εξ επαγγέλματος ή τους εξ αρπαχτής. Ολοι ή σχεδόν όλοι έπεσαν έξω στην Ουκρανία.

Οι περισσότεροι έλεγαν ότι ο Πούτιν δεν θα επέμβει κι αυτά είναι παραμύθια των Δυτικών. Οι άλλοι ότι απειλεί να επέμβει απλώς για να αποτρέψει την είσοδο της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Κολοκύθια τούμπανα.

Ο Πούτιν έκανε ό,τι έχει ξανακάνει με τη Γεωργία, το 2008. Επενέβη στη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία κι όταν σταμάτησαν οι εχθροπραξίες αναγνώρισε την ανεξαρτησία των δύο περιοχών.

Μόνος του φυσικά την αναγνώρισε και μόνος του κάνει κουμάντο. Διότι όλα εξαντλούνται σε ένα νταβατζιλίκι στην περιοχή.

Δεν γνωρίζω πολλούς που αναγνωρίζουν σήμερα ή θυμούνται την ανεξάρτητη Οσετία ή Αμπχαζία. Και πιθανότατα ούτε αύριο θα ασχοληθεί κανείς με το ανεξάρτητο Λουγκάνσκ ή Ντονέτσκ.

Το πιθανότερο είναι ότι πολύ δύσκολα θα μετατραπούν όλες αυτές οι τοπικές οντότητες σε πραγματικά ανεξάρτητα κράτη.

Αλλά φυσικά ούτε η Ρωσία επενέβη για να αποτρέψει την είσοδο της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Δεν την ενδιάφερε μια ουδέτερη Ουκρανία (που ούτως ή άλλως ήταν ήδη ουδέτερη) αλλά μια ρωσική Ουκρανία.

Στο διάγγελμα της 21ης Φεβρουαρίου, ο Πούτιν είπε καθαρά (μέσα από μια πρωτότυπη διάλεξη ιστορικής αναδρομής…) ότι «η Ουκρανία δεν είχε ποτέ παράδοση γνήσιου κράτους» κι ότι «δεν κατάφερε να εξασφαλίσει μια σταθερή κρατική υπόσταση».

Κατά τον Πούτιν, η Ουκρανία ήταν «ένα λάθος του Λένιν». Ενα «τεχνητό κράτος» – καλά να πάθει, λοιπόν…

Για να είμαι ειλικρινής, δεν γνωρίζω τι σόι Ιστορία μαθαίνουν στις σχολές της KGB, αλλά μάλλον απέχει πολύ από την Ιστορία που διδάσκεται στην École Pratique des Hautes Études ή στο Trinity College.

Διότι αν ο Πούτιν είχε την πρόνοια να καλλιεργήσει την «αστική αυτοπεποίθησή του» μαζί με τον Τσακαλώτο σε «ένα κολέγιο στην Οξφόρδη που ιδρύθηκε το 1341», ίσως να μην αισθανόταν ανασφάλεια.

Και ασφαλώς θα είχε μάθει πως τα πρώτα πραγματικά «τεχνητά κράτη» στην περιοχή ήταν η Ρωσική Αυτοκρατορία κι ύστερα η Σοβιετική Ενωση. Η Ουκρανία ωχριά μπροστά τους.

Η ουσία λοιπόν είναι πως ούτε το ΝΑΤΟ, ούτε ζητήματα ασφάλειας, ούτε οι πύραυλοι ή οι αυτονομιστές είχαν καμία σχέση με την υπόθεση. Σχέση είχε μόνο η Ουκρανία, της οποίας η κρατική υπόσταση κρίθηκε «τεχνητή».

Είναι φυσιολογικό; Οχι.

Αυτό έλειπε αν η ύπαρξη, η υπόσταση ή η γνησιότητα ενός κράτους κρινόταν κατά περίσταση από τους γείτονές του. Κι αυτό έλειπε αν τα σημερινά κράτη αναλάμβαναν την ευθύνη να διορθώνουν ό,τι κρίνουν ως «λάθος» στο παρελθόν του διπλανού.

Αυτά όμως για την κρίση στην Ουκρανία ως γεγονός. Πάμε στην κρίση ως προηγούμενο.

Ο Πούτιν ουσιαστικά διακήρυξε δύο πράγματα.

Πρώτον, ότι κάθε κράτος δικαιούται να δρα και να επιβάλλει τη θέλησή του στη βάση ενός συσχετισμού ισχύος. Δεν υπάρχουν περιορισμοί νομιμότητας ή δικαίου.

Η θέση αυτή βρίσκεται στον αντίποδα της μεταπολεμικής οργάνωσης του διεθνούς συστήματος.

Δεύτερον, ότι τα μετασοβιετικά σύνορα όπως έχουν διαμορφωθεί έως τώρα δεν είναι δεδομένα, ούτε αδιαμφισβήτητα.

Συνεπώς, η όποια μεταβολή τους υπόκειται απλώς στον παραπάνω συσχετισμό.

Ωραία, θα μου πείτε. Κι εμάς τι μας νοιάζει αν σκοτώνονται μεταξύ τους στο Ντονέτσκ ή την Αμπχαζία και τι ζόρι τραβάμε αν το Ντονμπάς είναι Ρωσία ή Ουκρανία;

Δεν είναι έτσι. Διότι και οι δύο αυτές παραδοχές του Πούτιν έχουν άμεση εφαρμογή στο ελληνοτουρκικό πεδίο.

Αφενός, όπως δεν είναι δεδομένα τα σύνορα της μετασοβιετικής εποχής, έτσι δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένα και σύνορα που έχουν προκύψει σε άλλες γεωγραφικές περιοχές από άλλες διεθνείς συμβάσεις.

Για παράδειγμα, στο Αιγαίο και στη Θράκη από τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923) ή και από τη Συνθήκη των Παρισίων (1947).

Αφετέρου, η βάση ενός ενδεχόμενου επαναπροσδιορισμού τους θα είναι ο συσχετισμός ισχύος.

Οταν λοιπόν η Αγκυρα ισχυρίζεται ότι η παραχώρηση των νησιών του Αιγαίου στην Ελλάδα έγινε «υπό τον όρο» της αποστρατιωτικοποίησής τους κι ότι η μη εκπλήρωση αυτού του όρου θέτει θέμα κυριαρχίας τους, να καταλάβουμε καλά τι λέει.

Μιλάει ουσιαστικά για αλλαγή συνόρων. Η οποία θα προκύψει μέσα από έναν συσχετισμό στρατιωτικής ισχύος. Καλώς τηνα την πέρδικα!

Θα πρέπει να θυμηθούμε ότι στη μετασοβιετική εποχή υπήρξαν αλλαγές στον χάρτη της Ευρώπης.

Οι αλλαγές αυτές προέκυψαν άλλοτε από συγκρούσεις κι άλλοτε από ειρηνικούς διακανονισμούς. Πάντοτε όμως έγιναν σεβαστά τα εξωτερικά σύνορα των χωρών.

Η Σοβιετική Ενωση, η Γιουγκοσλαβία ή η Τσεχοσλοβακία έλυσαν τις διαφορές τους και διαμόρφωσαν νέες κρατικές οντότητες αλλά μέσα στα σύνορα αυτά.

Το δόγμα της μη μεταβολής των εξωτερικών συνόρων ήταν μια «δικλίδα ασφαλείας» στη μετασοβιετική Ευρώπη που επέτρεψε να μην επεκταθούν οι συγκρούσεις και να αναζητηθεί μια νέα ισορροπία.

Αυτό το δόγμα παραβιάζει σήμερα ο Πούτιν. Κι αν γίνει αποδεκτή ή νομιμοποιηθεί η παραβίασή του, θα υπάρξει και συνέχεια. Ο ίδιος θέλει να ελέγχει την Ουκρανία ή την Αμπχαζία, ο Ερντογάν το Αιγαίο ή τη Θράκη κι ό,τι άλλο του φανεί του Λωλοστεφανή.

Θα επιστρέψουμε δηλαδή σε μια εποχή γενικευμένης ανασφάλειας όπου ο καθένας θα μπορεί να θεωρεί «τεχνητό κράτος» τον διπλανό του.

Και πάντα θα βρίσκεται ένας Πούτιν ή ένας Ερντογάν να βάλει «τη στολή του και τη σκούφια την ψηλή του με όλα τα φτερά» για να λύσει τις διαφορές που μπορεί να έχει.

Αρκεί να έχει περισσότερες μεραρχίες, που έλεγε και ο αείμνηστος Ιωσήφ Βισαριόνοβιτς.