«Πληγή» η αναδιάρθρωση των ΑΕΙ

Εάν ο στόχος της πρόσφατης «πανεπιστημιοποίησης» των ΤΕΙ ήταν να πεισθούν εμμέσως τα ανώτατα ιδρύματα της χώρας να κλείσουν τα «αδύναμα» τμήματά τους και να αναδιοργανωθούν χωροταξικά, τότε φαίνεται ότι οι πολιτικές των τελευταίων ετών έχουν αποτύχει παταγωδώς… Οπως αναφέρουν οι πληροφορίες από τον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης, οι διοικήσεις των ΑΕΙ δεν θα ζητήσουν ούτε φέτος να κλείσουν ή να συγχωνευτούν τμήματά τους με κριτήριο ποια από αυτά αποτελούν επιστημονικό προορισμό μειωμένου ενδιαφέροντος ή δέχτηκαν πέρυσι ελάχιστους φοιτητές και φοιτήτριες. Κι αυτό γιατί στην πλειονότητά τους φαίνεται ότι θεωρούν το θέμα… υποχώρηση από «εδαφικές» κατακτήσεις. Αντιθέτως, ανώτατα ιδρύματα ετοιμάζονται να ζητήσουν τώρα να ανοίξουν και νέα τμήματα, που θα θεραπεύουν αντικείμενα της Πληροφορικής ή των Νέων Τεχνολογιών, να μετονομαστούν άλλα ή και να ενταχθούν σε δυο επιστημονικά πεδία ώστε να… καταφέρουν την είσοδο περισσοτέρων φοιτητών ή φοιτητριών στα προγράμματά τους.

Καμία πρόταση. Από την άλλη πλευρά, άβουλη μοιάζει η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) που δεν έχει κάνει ως σήμερα καμία πρόταση επί του θέματος, με την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας να παρεμβαίνει και να ζητάει εκ νέου από τα πανεπιστήμια να κάνουν προτάσεις χωροταξικής αναδιάρθρωσης. Οπως αναφέρουν, δε, στελέχη του κτιρίου του Αμαρουσίου, από τη βιαστική «πανεπιστημιοποίηση» των ΤΕΙ που έγινε επί ηγεσίας Κώστα Γαβρόγλου στην Παιδεία έχουν ανακύψει σημαντικές στρεβλώσεις: «Οπως η αλληλοεπικάλυψη αρκετών γνωστικών αντικειμένων από διαφορετικά πανεπιστήμια, η ύπαρξη συγγενών τμημάτων εντός του ίδιου ιδρύματος και ο κατακερματισμός των γνωστικών αντικειμένων σε επιμέρους τμήματα, η αναντιστοιχία των προγραμμάτων σπουδών με το υπάρχον ανθρώπινο δυναμικό, ζητήματα υποδομών και εξοπλισμού, η αναντιστοιχία των προγραμμάτων σπουδών με τις διεθνείς επιστημονικές εξελίξεις, τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας».

Ετσι, όπως όλα δείχνουν, το φετινό μηχανογραφικό δελτίο των υποψηφίων για τα ανώτατα ιδρύματα της χώρας θα έχει αλλαγές, αλλά αυτές δεν θα είναι σε μεγάλη έκταση, όπως, εξάλλου, έγινε και πέρυσι που έκλεισαν μόνο τέσσερα τμήματα του Πανεπιστημίου Πατρών μετά από πρόταση της διοίκησής του. Φέτος το μόνο πανεπιστήμιο που προτείνει αλλαγές είναι αυτό της Δυτικής Μακεδονίας. Συγκεκριμένα, το ίδρυμα πρότεινε τη συγχώνευση ενός τμήματός του και τη μετονομασία ενός άλλου. Ιδανικά, οι μελετητές των δεδομένων που διαμορφώθηκαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια στην ανώτατη εκπαίδευση εκτιμούν ότι 15-20 τμήματα των ΑΕΙ θα έπρεπε να εξαιρεθούν από το φετινό μηχανογραφικό δελτίο, με τον αριθμό εκείνων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις λειτουργίας να είναι σημαντικά υψηλότερος.

Χαρακτηριστικά, πληροφορίες από το εσωτερικό της ΕΘΑΑΕ αναφέρουν ότι υπάρχουν αυτή τη στιγμή τμήματα με μόνο πέντε καθηγητές, από τους οποίους στο ακριβές επιστημονικό τους αντικείμενο είναι οι… δυο. Τα παραπάνω, ωστόσο, δεν έχουν αποτυπωθεί ακόμη σε κάποια έκθεση της Αρχής, η οποία τα τελευταία δυο χρόνια παρουσιάζει μόνο μελέτες στις οποίες καταγράφονται κυρίως… διεθνή στατιστικά δεδομένα.

Επιχορήγηση. Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί ότι η επιχορήγηση των ΑΕΙ θα βασίζεται από φέτος σε ποσοστό 20% του προϋπολογισμού τους στην αξιολόγηση, η οποία μοιάζει «κενή περιεχομένου», καθώς εάν «κανονικοποιηθούν» τα ποσά αυτά με το 80% της τακτικής τους χρηματοδότησης βάσει αντικειμενικών κριτηρίων (μέγεθος ιδρύματος, αριθμός φοιτητών κ.ο.κ.), προκύπτει ότι οι πραγματικές αλλαγές στη χρηματοδότησή τους είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Δύο ή τρία ιδρύματα παίρνουν ελάχιστα μικρότερα ποσά φέτος λόγω αξιολόγησης και αντίστοιχα δύο ή τρία στην κορυφή της κατάταξης παίρνουν ελάχιστα περισσότερα. Πολλά περισσότερα, εν τω μεταξύ, μπορεί να εμφανίζονται να αποτυγχάνουν σε δείκτες της αξιολόγησης, με βασική υπαιτιότητα του κράτους (ακατάλληλες υποδομές ή εργαστήρια χωρίς βασικό εξοπλισμό).

Πανελλαδικές. Σε αυτό το φόντο ξεκινάει από τις αρχές Μαρτίου η άτυπη «αντίστροφη μέτρηση» για τις πανελλαδικές εξετάσεις που υπολογίζεται να εκκινήσουν τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου για τη διεκδίκηση του ίδιου αριθμού θέσεων με τις περυσινές. Ο αριθμός των εισακτέων, άλλωστε, δεν απασχολεί πλέον ιδιαίτερα την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, καθώς υπάρχει η εξεταστική αξιολόγηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής που θα εφαρμοστεί και φέτος, αποκλείοντας τους υποψήφιους με χαμηλές βαθμολογίες.

Ολα αυτά οι πρυτάνεις των ΑΕΙ θα τα συζητήσουν σε έκτακτη σύνοδό τους την ερχόμενη Τετάρτη με «οικοδεσπότη» το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και τον πρύτανή του Τριαντάφυλλο Αλμπάνη. Η επόμενη τακτική σύνοδος θα γίνει στις 2, 3 και 4 Απριλίου, πάλι από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων..