Ψυχογράφημα

Την τελευταία εικοσαετία πολλοί στη Δύση – μεγάλα μίντια, ινστιτούτα, πολιτικοί – έχουν προσπαθήσει να συντάξουν το ψυχογράφημα του Βλαντίμιρ Πούτιν. Εχουν, με άλλα λόγια, αποπειραθεί να προβλέψουν τις επόμενες κινήσεις ενός απρόβλεπτου ηγέτη βασιζόμενοι σε λεπτομέρειες της προσωπικότητάς του. Για μερικούς το κλειδί στην κατανόηση του τρόπου σκέψης του κρύβεται στα φωτογραφικά στιγμιότυπα που δίνει κατά καιρούς το Κρεμλίνο – αυτά που ιππεύει γυμνός από τη μέση και πάνω, βουτάει στα παγωμένα νερά μιας πισίνας σε σχήμα σταυρού με μείον 14 βαθμούς Κελσίου, ξαπλώνει τους αντιπάλους του στο τζούντο στο δάπεδο. Αλλά και στα βίντεο που συχνά καλύπτουν σημαντικό μέρος του ρωσικού τηλεοπτικού χρόνου – όπως εκείνο που υμνεί τους κοσμοναύτες της Σοβιετικής Ενωσης τραγουδώντας ενώπιον φοιτητών «σε σκονισμένα μονοπάτια μακρινών πλανητών θα παραμείνουν οι πατημασιές μας» ή το άλλο που τραβάει το σκοινί για να ανοίξει το κλουβί τριών σπάνιων τίγρεων της Σιβηρίας. Για κάποιους πάλι, κρίσιμη παράμετρος είναι το παρελθόν του, στην KGB ή στο διαμέρισμα των παιδικών του χρόνων, το οποίο μοιράζονταν τρεις οικογένειες.

Υλικό

Τις προηγούμενες μέρες προσέφερε στους επίδοξους ψυχαναλυτές του πολύ υλικό. Από τα εξάμετρα στολισμένα με φύλλα χρυσού τραπέζια, που τοποθέτησε ανάμεσα στον εαυτό του και τους εκπροσώπους του γαλλογερμανικού άξονα, μέχρι το ύφος με το οποίο επέπληξε τον ρώσο αρχικατάσκοπο on camera ή τα μαθήματα ουκρανικής ιστορίας που παρέδωσε στο δευτεριάτικο διάγγελμά του, υποσχόμενος σχεδόν απειλητικά αποκομμουνισμό σε όσους τον αναζητούν. Ο ρώσος πρόεδρος, υποστηρίζουν δυτικοί που έχουν γράψει βιογραφίες του, ελέγχει όλες τις ιστορίες που κυκλοφορούν γι’ αυτόν. Ομως, ακόμη και τα σκηνοθετημένα κάδρα και πλάνα μπορούν να ιδωθούν με βλέμμα τελείως διαφορετικό απ’ αυτό που προσδοκά όποιος τα στήνει. Το βάθος της πουτινικής συνείδησης – κι άρα οι απώτεροι στόχοι του υποκειμένου της – είναι ορατό μέσα από τα φίλτρα που βάζουν είτε οι καθεστωτικοί επικοινωνιολόγοι είτε ο ίδιος ο Πούτιν. Κάτω από την εικόνα του μάτσο πατερούλη που εργάζεται για την παλινόρθωση της ένδοξης Ρωσίας διαφαίνεται ο κυβερνητικός χαρακτήρας εκείνου ο οποίος τον περασμένο Απρίλιο υπέγραψε τις συνταγματικές τροποποιήσεις που του επιτρέπουν να διεκδικήσει δύο επιπλέον εξαετείς θητείες.