Κούβα και Ουκρανία

Οι χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία από Δυτικά προς Ανατολικά είναι: Φινλανδία, Εσθονία, Λετονία, Λευκορωσία, Ουκρανία, Γεωργία, Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Μογγολία, Κίνα. Όλες με πληθυσμό μικρότερο από 10 εκατομμύρια, πλην της Κίνας των 1,5 δισεκατομμυρίων και της Ουκρανίας των 45 εκατομμυρίων.

Η Ρωσία δεν μπορεί «να σβήσει από τον χάρτη» την Κίνα ή να προσπαθήσει να την ελέγξει. Το αποπειράθηκε ως ΕΣΣΔ, απέτυχε, προέκυψαν «η σινοσοβιετική ρήξη» και πολεμικές συγκρούσεις. Μήπως η κατάσταση αντιστράφηκε και η πρόσφατη σημαντική συνάντηση Πούτιν-Σι οδήγησε σε συμπαράταξη έναντι των ΗΠΑ με αναγνώριση των πρωτείων της Κίνας;

Η Ουκρανία, των 45 εκατομμυρίων (53 εκατομμύρια πριν 20 χρόνια), είναι χώρα που θα μπορούσε δυνητικά να προκαλέσει προβλήματα στη πυρηνική Ρωσία των 145 εκατομμυρίων αν γίνει μέλος του ΝΑΤΟ.

Ας θυμηθούμε ότι οι ΗΠΑ μία μόνο εχθρική δύναμη είχαν στον περίγυρό τους, τη μικρή Κούβα, που έγινε όμως απειλητική όταν οι Ρώσοι προσπάθησαν να εγκαταστήσουν πυρηνικά όπλα. Ακολούθησε η «Κρίση της Κούβας» και η ανθρωπότητα έφθασε στο χείλος του πυρηνικού πολέμου. Η «Ουκρανική Κρίση» είναι ίδιας υφής και αφορά αυτό που η Ρωσία αντιλαμβάνεται ως «ασφάλεια» – ως διασφάλιση της ηγεμονίας της, μάλλον, όπως και οι ΗΠΑ.

Αν θυμηθούμε ότι η κουβανική πολιτική ελίτ ήταν υπέρ της αναμέτρησης, ακόμα και του πυρηνικού πολέμου,  προκειμένου να διατηρηθεί στην εξουσία, κατανοούμε ίσως γιατί η ουκρανική πολιτική ελίτ κατέστησε το 2019 συνταγματική επιταγή την ένταξη στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ: η εξουσία της ενισχύεται στο εσωτερικό και διεθνώς όσο Ρωσία-ΗΠΑ ανταγωνίζονται για προνομιακή σχέση μαζί της.

Η Κούβα οδηγήθηκε στην εξαθλίωση από την οικογένεια Κάστρο. Το πώς διαχειρίζεται την εξουσία η ουκρανική πολιτική ελίτ προκύπτει από γεγονότα, όπως: α) μεγάλη μετανάστευση των πολιτών της και συνεχής μείωση του πληθυσμού της· β) οι πολιτικές διαδικασίες, αφορούν όλο και λιγότερους: η συμμετοχή στις εκλογές ήταν 75% το 1991 και 49% το 2019. γ) ο πολιτικός ανταγωνισμός έχει συχνά βίαιο, πεζοδρομιακό χαρακτήρα δ)  ο κωμικός ηθοποιός Βολοντιμίρ Ζελένσκι εξελέγη το 2019 με το καταπληκτικό ποσοστό 75%, μιμούμενος τον ξεχασμένο Ιταλό των «Πέντε Αστέρων» Πέπε Γκρίλο.

Τα συνθήματα «αυτοδιάθεση των λαών», «εθνική ανεξαρτησία», «εθνική κυριαρχία» συχνά συνεπάγονται εξουσία αυτάρεσκων πολιτικών ελίτ, χωρίς αντίκρισμα για τους πολίτες. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν για να επιβιώσουν και να ισχυροποιηθούν οι ελίτ προκαλούν συνεχώς εσωτερικές αναταραχές και διεθνείς κρίσεις.

Μήπως πρέπει να αντλήσουμε και εμείς διδάγματα από την «ουκρανική κρίση»;