Οι Αγανακτισμένοι επιστρέφουν

Ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης επισκέφτηκε την Πέμπτη την Καστοριά. Με το που έφτασε στην αντιπεριφέρεια όπου θα συναντούσε τους δημάρχους της περιοχής, από μια ομάδα συγκεντρωμένων άρχισαν να τον γιουχάρουν. Για την ακρίβεια, για το ακριβό ρεύμα, για «την αναλγησία» του κράτους, της κυβέρνησης και βέβαια του ιδίου «απέναντι στο λαϊκό εισόδημα». Η τηλεόραση τράβηξε πλάνα που μοιραία θα έπαιζαν το βράδυ στα δελτία προκειμένου να αναπαραχθεί η αποδοκιμασία. Ολη την ημέρα, επίσης, τα σόσιαλ μίντια δεν έκαναν παρά να κάνουν αυτό: να διαμορφώνουν ένα κλίμα αγανάκτησης.

Εχοντας ζήσει αυτές τις μεθόδους μετά τη χρεοκοπία της χώρας δεν εκπλήσσομαι. Οσο πλησιάζουν οι εκλογές, φαίνεται ότι θα γίνει προσπάθεια να επαναληφθεί η παράσταση των Αγανακτισμένων: επιλεγμένα θέματα αγκαλιάζονται από υποτίθεται ανεξάρτητες ομάδες και κινήσεις πολιτών, με σφοδρή αντικυβερνητική ρητορική και με έμφαση σε πρόσωπα που πάνω τους μπορεί να διοχετευτεί ευκολότερα ένα καλλιεργημένο χρόνια κοινωνικό μίσος. Οσο για τα θέματα, είναι γνωστά. Η συγκυρία της ακρίβειας δίνει πατήματα σε εγκάθετους να βάλουν ξανά στο στόχαστρο τον ανάλγητο νεοφιλελευθερισμό – ενώ το κύμα ύβρεων κατά των πολιτικών αντιπάλων, που κυριαρχεί, πολύ εύκολα μπορεί να εμπλουτιστεί από το πολυπαιγμένο αριστερό ρεπερτόριο του μελό: αυτοκτονίες από απελπισία λόγω χρεών, μαγκάλια αντί για θερμαντικά σώματα.

Η αλήθεια είναι ότι, το προηγούμενο διάστημα, ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε πολλές προσπάθειες να δημιουργήσει συνθήκη αγανακτισμένων πολιτών. Σε όλες απέτυχε. Ηταν πολύ νωπή ακόμα η διακυβέρνησή του και ήταν περιθωριακές οι πολιτικές επιλογές στις οποίες επένδυσε προκειμένου να φτιάξει κλίμα αποσταθεροποίησης και, άρα, αγανάκτησης. Η προσπάθειά του να διαβάλει ό,τι αποκαλούσε υποτιμητικά «νόμος και τάξη», το πρώτο διάστημα της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, απέτυχε. Η αστυνομία με σύστημα καθάρισε περιοχές όπως τα Εξάρχεια από τους ιδιότυπους καταληψίες τους χωρίς να ανοίξει ρουθούνι – και παρά την προσπάθεια μερικών καλοθελητών να επιστρέψει η βία στην περιοχή (η πρόσφατη επίθεσης στο αστυνομικό τμήμα της Καλιδρομίου έχει και συμβολικό χαρακτήρα) κάτι τέτοιο δεν φαίνεται δυνατό.

Η δεύτερη μεγάλη ευκαιρία νόμιζε ο ΣΥΡΙΖΑ ότι δόθηκε χάρη στην πανδημία. Επιδίωξε εξαρχής να υπονομεύσει την κυβέρνηση. Αλλ’ η επένδυση στους φίλους του Κουφοντίνα να διαδώσουν τον κορωνοϊό διεκδικώντας δήθεν τα καταπιεσμένα δικαιώματα του πολυϊσοβίτη απέτυχε παταγωδώς όταν ο τρομοκράτης διέκοψε την απεργία πείνας με την οποία εκβίαζε την Πολιτεία. Δεν πέτυχε ούτε η επένδυση στο δήθεν δημοκρατικό δικαίωμα των ανεμβολίαστων (να μεταδίδουν τον ιό) και, ιδίως, στις ευάριθμες ομάδες αρνητών υγειονομικών, τους οποίους ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε να εκφράσει.

Η αξιωματική αντιπολίτευση είχε πολύ χρόνο μπροστά της να προετοιμάσει τη σοσιαλδημοκρατική ταυτότητά της, την οποία προσπαθούσε να ενισχύσει με μετεγγραφές από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ ήδη από τα χρόνια που κυβερνούσε. Απέδειξε ότι αδυνατεί. Για να είσαι σοσιαλδημοκράτης, πρέπει να μάθεις όχι μόνο τον σοσιαλισμό αλλά και τη δημοκρατία, το πρωτείο της. Και ανάμεσα στα χαρακτηριστικά της δημοκρατίας είναι η αναγνώριση της αρχής της πλειοψηφίας. Η αποδοχή της ήττας και η προετοιμασία να αναλάβεις τη διακυβέρνηση στις επόμενες εκλογές, με τη στάση και τις προτάσεις σου.

Οπότε, με αιχμή του δόρατος την ακρίβεια, ο ΣΥΡΙΖΑ ποντάρει ακόμα μια φορά στην αναβίωση της εχθροπάθειας. Ματαιοπονεί. Με αγανάκτηση και με το Τwitter δεν γίνεται δουλειά σύντροφοι – μάλιστα σε μια συγκυρία που δεν υπάρχει Καμμένος να βάλει ένα χεράκι.

**

Διαβάζω ότι ο Κωνσταντίνος Μπογδάνος είναι στενοχωρημένος. Ο λόγος; Δεν τον καλούν στα κανάλια μετά τη διαγραφή του από τη ΝΔ. Ενα κατεξοχήν μιντιακό πρόσωπο, που βγήκε βουλευτής ως μιντιακό πρόσωπο, έχει παράπονο από τα μίντια. Αλλά, πλέον, δεν εκφράζει παρά τον εαυτό του. Κι οι συχνά ξενοφοβικές απόψεις τις οποίες διακινεί είναι μειοψηφικές – ή έχουν άλλους εκφραστές. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ έλεγε: Οποιος είναι έξω από το μαντρί τον τρώει ο λύκος. Ο Μπογδάνος όφειλε να ξέρει καλύτερα τους κλασικούς.

***

Η βία ως πολιτισμικό κενό

Διαβάζω στα σόσιαλ μίντια για την ιδεολογική καταγωγή των γονιών ενός από τους κατηγορούμενους στην υπόθεση της δολοφονίας του Αλκη Καμπανού. Επειδή η μητέρα του είναι μεσαίο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, πολλοί αντισυριζαίοι βρήκαν ευκαιρία να συνδυάσουν την ιδεολογική ταυτότητα με την εγκληματική συμπεριφορά.

Είναι απόλυτη στρεψοδικία, τέτοια κατηγορία δεν ισχύει, δεν μπορεί να ισχύει. Κανένας γονιός δεν θέλει το παιδί του να κατηγορηθεί για εγκληματική συμπεριφορά. Αρα, οι κλειστοί ορίζοντες τέτοιων περιπτώσεων, όπως οι κατηγορούμενοι, δεν οφείλονται στην ιδεολογία των οικείων τους. Δεν είναι οι ιδέες των γονιών του κατηγορούμενου που τον οδήγησαν εδώ που έφτασε. Ο αμοραλισμός μιας νεότερης γενιάς που μπορεί να οδηγήσει στην τυφλή βία παράγεται στο σημείο της ρωγμής με τον κόσμο των γονιών τους και είναι αποτέλεσμα, σε μεγάλο βαθμό, της κοινωνικοποίησής τους: η μουσική, όπως έλεγα και χθες, μπορεί να δείχνει τον δρόμο που ακολουθεί το μυαλό τους, από το ραπ και το τραπ στον κόσμο της λαϊκής νύχτας. Εδώ δεν υπάρχουν ιδεολογικές ταυτότητες, υπάρχει η επιβολή και η βία ως μέσο γι’ αυτήν. Ενας ιδεολογικός πρωτογονισμός και ένα πολιτισμικό κενό που βρίσκονται πάνω κι από το σχολείο, πάνω κι από την οικογένεια.