Η Μόνικα Βίτι κι ο μοντερνισμός

Αν ο μοντερνισμός είχε μορφή, θα είχε τη μορφή της Μόνικα Βίτι. Της γυναίκας με το αινιγματικό χαμόγελο στην αποκληθείσα «τριλογία της αποξένωσης» του Μικελάντζελο Αντονιόνι («Η περιπέτεια», «Η νύχτα», «Η έκλειψη»). Η ανθρωπότητα έμπαινε στη δεκαετία του 1960 και ο ιταλός σκηνοθέτης άφηνε πίσω τη στράτευση του ιταλικού νεορεαλισμού και στρεφόταν στα ανθρώπινα πάθη, πίσω από την ακίνητη επιφάνεια των δυτικών κοινωνιών (και της Ιταλίας) που ήδη πραγμάτωναν το όνειρο της προόδου.

Κλάουντια στη Σικελία πλάι στον Γκαμπριέλε Φερτσέτι, Βαλεντίνα στο Μιλάνο απέναντι στον συγγραφέα Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, Βιτόρια στη Ρώμη και στη Βερόνα στη διεκδίκηση του χρηματιστή Αλέν Ντελόν, η Μόνικα Βίτι είναι το γυναικείο πρόσωπο που αναζητεί την ευτυχία. Δεν την κατακτά, επειδή στο σύμπαν του Αντονιόνι, παρά την υλική αυτάρκεια, οι ψυχές των ανθρώπων είναι ραγισμένες.

Οπως και τις σταρ του Χόλιγουντ, μπορούσες να τη διεκδικείς συνεχώς ωστόσο δεν θα την είχες ποτέ. Δεν εμπόδιζε όμως να αγγίξουμε τη μελαγχολική ομορφιά της η βιομηχανία του θεάματος, αλλά η αλλοτρίωση. Εμεινε, λοιπόν, η Μόνικα Βίτι μια οπτασία. Ξεβόλεψε τους μοντέρνους ανθρώπους της εποχής της, αναγκάζοντάς τους να σκεφτούν όχι την πορεία μέσα από την πρόοδο αλλά την πορεία μέσα από τα προσωπικά ερείπια καθενός και καθεμιάς – τη συμφιλίωση του εαυτού μας με τη ζωή, παρά τις συνεχείς, αδόκητες πλην αναπόφευκτες απώλειες. Αντίο.