Ο χορός της μομφής

Σε εποχή μεγάλης ξηρασίας κι αναβροχιάς, οι Ινδιάνοι είχαν βρει μια ιδιαίτερη μέθοδο να διορθώσουν τα πράγματα. Χόρευαν τον χορό της βροχής.

Είναι αλήθεια πως ποτέ δεν μάθαμε, ούτε αποδείχτηκε αν κάποιος χορός της βροχής έφερε βροχή. Αυτό όμως δεν νομίζω ότι πτόησε τους χορευτές αφού κάθε φορά ξανάρχιζαν τον χορό τους.

Κι ό,τι βρέξει, ας κατεβάσει – αν μου επιτραπεί η έκφραση…

Το ίδιο συμβαίνει με τις προτάσεις μομφής. Ποτέ δεν έχουν ρίξει καμία κυβέρνηση αλλά αυτό δεν εμποδίζει την εκάστοτε αντιπολίτευση να στήνει το πανηγύρι της.

Ετσι και τώρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης.

Είτε θα ακολουθήσει και εκείνη τη μοίρα των προηγούμενων, μια μοίρα άνευ σημασίας και χωρίς περαιτέρω.

Είτε θα προκαλέσει σοβαρό πλήγμα, απώλειες, ακόμη και πτώση της κυβέρνησης. Στην περίπτωση αυτή η πρόταση δυσπιστίας θα αποδειχτεί κίνηση ματ.

Προς το παρόν είμαστε μακριά από το ματ. Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι στόχος του Τσίπρα ήταν να ρίξει την κυβέρνηση, πράγμα καθόλου βέβαιο.

Το πιθανότερο είναι ότι ο Τσίπρας αισθάνθηκε την ανάγκη «να κάνει κάτι». Και γι’ αυτό κατέληξε σε μια κίνηση που λιγότερο στρέφεται κατά της κυβέρνησης και περισσότερο κατά του Ανδρουλάκη, της εσωκομματικής αντιπολίτευσης και των δημοσκοπήσεων.

Πάμε πίσω στις 18 Δεκεμβρίου, ούτε σαράντα μέρες δεν έχουν περάσει. Τότε ψηφίστηκε στη Βουλή ο προϋπολογισμός του 2022, μια ψηφοφορία που επέχει τον ρόλο ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση. Ενώ ο Τσίπρας είχε ζητήσει εκλογές.

Τι ακολούθησε;

Καταρχήν, οι εορτές των Χριστουγέννων και του Νέου Ετους.

Κι ύστερα η καταγραφή της ανόδου του ΠΑΣΟΚ στις δημοσκοπήσεις μετά την εκλογή Ανδρουλάκη, οι αντιδράσεις της εσωκομματικής αντιπολίτευσης στην πρόθεση του Τσίπρα να εκλεγεί όχι από το Συνέδριο αλλά από τα μέλη του κόμματος και πρόσφατα το κλείσιμο της Αττικής Οδού.

Δεν θεωρώ ιδιαίτερα πιθανό η πρόταση μομφής να αποτελεί ένα είδος παράτασης του εορταστικού κλίματος. Ούτε ιδιαίτερα σοβαρό να επιδιώκεται η πτώση της κυβέρνησης επειδή έκλεισε ένας δρόμος από το χιόνι.

Τι μένει; Οι δημοσκοπήσεις, ο Ανδρουλάκης και η εσωκομματική αντιπολίτευση. Εναντίον τους λοιπόν κατέθεσε ο Τσίπρας πρόταση δυσπιστίας.

Και κάνει πολύ καλά. Για δύο λόγους.

— Πρώτον, επειδή και τα τρία αυτά ζητήματα είναι συνδεδεμένα και αποτελούν την ουσία του πολιτικού προβλήματος του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ.

— Δεύτερον, επειδή το καράβι μπάζει νερά και δεν μπορεί ο καπετάνιος να μην κάνει τίποτα.  Ακόμη κι αν η μέθοδος στερείται λογικής συνέχειας. Πρώτα καταθέτεις πρόταση δυσπιστίας και μετά ζητάς εκλογές. Δεν το πηγαίνεις ανάποδα.

Πάμε στην ουσία. Ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας προσωπικά βρίσκονται αντιμέτωποι με μια νέα πραγματικότητα.

Την αντοχή και την κυριαρχία της κυβέρνησης τη γνωρίζαμε. Τι γνωρίζαμε επίσης; Οτι ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν η εναλλακτική λύση απέναντι σε αυτήν την κυβέρνηση. Μια λύση αξιόπιστη ή αναξιόπιστη, καλή η κακή, δημοφιλής ή όχι, αλλά πάντως λύση.

Αυτός ο αυτοματισμός έπαψε να ισχύει.

Αφενός επειδή η απλή αναλογική που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ ακυρώνει τα ανακλαστικά του δικομματισμού και καθιστά τη ΝΔ μοναδικό διεκδικητή της εξουσίας.

Αφετέρου επειδή η αλλαγή ηγεσίας στη Χαριλάου Τρικούπη δημιούργησε τη γενικότερη αίσθηση ότι «υπάρχει ζωή» στο ΠΑΣΟΚ.

Με άλλα λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ κατόρθωσε και να στερηθεί του επιχειρήματος της εναλλαγής και να αποκτήσει ανταγωνιστή στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Πρόκειται για μάλλον πρωτοφανή πολιτική κασκαρίκα από την οποία απορρέουν όλα τα υπόλοιπα. Ούτε Ινδιάνοι βροχοποιοί δεν θα την πάθαιναν έτσι.

Η συνέχεια πήγε μόνη της.

Η προσπάθεια να οικοδομηθεί μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας βυθίστηκε μαζί με την εκλογή του Γ. Παπανδρέου στο ΠΑΣΟΚ και την παινεμένη «προοδευτική διακυβέρνηση».

Ετσι ο Τσίπρας επιχειρεί παρά τις αντιδράσεις της εσωκομματικής αντιπολίτευσης να επανέλθει σε μια λογική δικομματισμού μέσα από τη μετατροπή του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα προσωποπαγές και περισσότερο αρχηγικό κόμμα.

Μια προσπάθεια όμως την οποία ακυρώνουν ουσιαστικά οι επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ στις δημοσκοπήσεις. Δεν υπάρχει δικομματισμός με το δεύτερο κόμμα στο 20% – όπως κι αν εκλέγεται ο αρχηγός του.

Τι βρίσκει λοιπόν ο Τσίπρας απέναντί του σε αυτήν την προσπάθεια; Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη, την εσωκομματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ και τις δημοσκοπήσεις. Σε αυτούς τελικά έκανε πρόταση δυσπιστίας.

Με άλλα λόγια, οι κινήσεις του Τσίπρα έχουν κάποια λογική. Αλλά ελάχιστη ψυχραιμία κι ακόμη λιγότερο σχεδιασμό. Τι θα κάνει, για παράδειγμα, αν οι δημοσκοπήσεις συνεχίσουν να είναι αρνητικές; Θα καταλάβει το Μαξίμου;

Είναι προφανές ότι οι αντοχές του Μητσοτάκη και της κυβέρνησης τον έχουν φέρει στα όριά του. Ενώ οι αλλαγές στο ΠΑΣΟΚ τον έπιασαν κυριολεκτικά στον ύπνο.

Για να είμαι ειλικρινής δεν είναι πρώτη φορά που ο Τσίπρας συλλαμβάνεται να υποτιμά τους αντιπάλους του. Το έκανε με τον Μητσοτάκη στην αντιπολίτευση. Το επανέλαβε με τον Μητσοτάκη στην κυβέρνηση. Το κάνει τώρα και με τον Ανδρουλάκη στο ΠΑΣΟΚ.

Η πικρή αλήθεια είναι ότι όπως τα κατάφερε ο Τσίπρας καλείται από εδώ και πέρα να δώσει μια νέα, σκληρή μάχη. Τη μάχη της επιβίωσης.

Ολες του οι τελευταίες κινήσεις αυτό υπονοούν κι εκεί οδηγούν.

Αλλά όπως ποτέ δεν μάθαμε αν ο χορός της βροχής έφερε τελικά βροχή, έτσι και τώρα θα χρειαστεί χρόνο να δούμε αν με τον χορό της μομφής θα καταφέρει ο Τσίπρας να ισορροπήσει το παιχνίδι.