Χιονισμένα κι άπλυτα

Το πρόβλημα ξεκίνησε από τη βεβαιότητα: οι κάτοικοι της πρωτεύουσας δεν πίστεψαν ποτέ ότι θα πέσει τόσο χιόνι στην Αττική, οι αρμόδιοι θεώρησαν πως η ΕΜΥ υπερβάλλει στις προβλέψεις της, στους δήμους ήταν βέβαιοι πως δεν θα χρειαστεί να φτυαρίσουν σοκάκια, στην Αττική Οδό ήταν σίγουροι πως, ό,τι καιρό κι αν κάνει, ο δρόμος θα μείνει ανοιχτός. Και κάπως έτσι, η «Ελπίδα» αμφισβήτησε όλες τις βεβαιότητές μας: το κέντρο της Αθήνας και η παραλία της Γλυφάδας θύμιζαν σκανδιναβικό τοπίο, οι αρμόδιοι ολιγώρησαν, οι δήμοι χρειάστηκε, μέσα σε λίγες ώρες, να φτυαρίσουν όχι σοκάκια, αλλά ολόκληρες λεωφόρους και η Αττική Οδός έγινε φόντο της οργής και της απόγνωσης των πολιτών που έμειναν εγκλωβισμένοι στα οχήματά τους. Βεβαιότητα, υπερβολική σιγουριά πως στο τέλος όλο και κάπως θα τη βγάλουμε. Μέχρι που τελικά τίποτα δεν πήγε όπως το θέλαμε και τώρα ψάχνουμε να βρούμε τι έφταιξε και τι πήγε λάθος.

Ενα μόνο δεν ψάχνουμε ποτέ, αυτό που κρύβεται βαθιά πίσω από τις βεβαιότητές μας – μια πληγή που δεν έκλεισε ούτε στον χιονιά, ούτε στην περίπτωση της πανδημίας. Γιατί τα ποσοστά των αρνητών στη χώρα αγγίζουν ποσοστά που σε αντίστοιχες ευρωπαϊκές δεν βλέπουν ούτε με τα κιάλια; Πώς από ένα εξαιρετικά οργανωμένο πρώτο λοκντάουν οδηγηθήκαμε σε ελεύθερα καλοκαίρια και κατεβασμένες μάσκες; Το καλοκαίρι είδαμε τη μισή Αττική και την Εύβοια να καίγονται, όμως φέτος πάλι κακοσυντηρημένο θα είναι το δίκτυο της ΔΕΗ, περιμένοντας την κακιά στιγμή και έναν άνεμο παραπάνω.

Οι βεβαιότητες της συλλογικής μας ανεπάρκειας δεν είναι τωρινό φαινόμενο, όμως οι αλλεπάλληλες κρίσεις το ενέτειναν: δεν εμπιστευόμαστε κανέναν, ούτε το κράτος που υπόσχεται να μας προστατεύσει ούτε τον εαυτό μας πως θέλει να σωθεί. Δεν εμπιστευόμαστε τα ΜΜΕ, γιατί «δεν λένε την αλήθεια» ούτε για τον χιονιά ούτε για τα εμβόλια. Η μια υπηρεσία δεν πιστεύει ποτέ πως η άλλη μπορεί και να κάνει τη δουλειά της σωστά. Ο ένας υπεύθυνος κοιτάει με μισό μάτι τον άλλο, προτιμώντας να προσπαθήσει εκ των υστέρων να καλύψει τις ανεπάρκειες με περισσότερη γραφειοκρατία παρά να συνεννοηθεί για τα αυτονόητα. Ολοι πιστεύουν πως ο απέναντι θα τους τη φέρει – και πολύ πιθανό να το κάνει, γιατί ούτε εκείνος εμπιστεύεται κανέναν.

Κάπου στην πορεία των κρίσεων, που όλο και αυξάνονται όσο μετράμε, κάποιος κρίκος της αλυσίδας έσπασε. Η καχυποψία απέναντι στους θεσμούς, γι’ αυτούς που τους εκπροσωπούν και από αυτούς που τους εκπροσωπούν, πλάθουν μια χώρα φοβική και μια κοινωνία που οι μισοί δεν ανέχονται τους άλλους μίσους: «να φύγουν νύχτα, με ελικόπτερο», «να πεθάνουν αφού αυτό επιλέγουν», «να τιμωρηθούν», «να πληρώσουν». Ποια εμπιστοσύνη; Εδώ μετά βίας υπάρχει κατανόηση. Η «Ελπίδα», η κακοκαιρία με το πιο τρολ όνομα στην ιστορία των χιονιάδων, ήταν μια ευκαιρία να φτιάξουμε λίγο από αυτό που χάθηκε. Να το μαντάρουμε τόσο όσο, μπας και κάποια στιγμή το διορθώσουμε χωρίς πισωγυρίσματα. Μάλλον το αντίθετο έγινε. Η «Ελπίδα» ήρθε και έφυγε αφήνοντας (δίκαια) έναν καβγά για την πολιτική προστασία που όσο πάει και θα φουντώνει, για να προστεθεί στη στοίβα με τους υπόλοιπους, αντιπολιτευτικό και κυβερνητικό χαρτί προς σύγκριση με τα άπλυτα του άλλου.

Ισως γι’ αυτό το ρίξαμε πρόσφατα στην ερμηνεία της σύγχρονης ιστορίας, με νοσταλγικές σειρές, ντοκιμαντέρ και βιβλία εποχής. Ψάχνουμε να πιαστούμε από τα συλλογικά άπλυτα που μπαίνουν σιγά-σιγά στην μπουγάδα. Μέχρι να ξαναλερωθούν.