Φυγή προς τα εμπρός

Xαρακτηρίστηκε αιφνιδιασμός – και προφανώς ήταν, αφού δεν το περίμενε κανείς. Κάποιοι θυμήθηκαν επίσης τη λέξη που έγινε viral πριν από χρόνια εξαιτίας της στρατηγικής στροφής του ίδιου αυτού προσώπου, την kolotoumba, κάτι που είναι επίσης αλήθεια, αφού ο Αλέξης Τσίπρας μέχρι πρόσφατα υποστήριζε τα αντίθετα από αυτά που πρότεινε την Τετάρτη το μεσημέρι. Λογικό είναι λοιπόν η πρόταση για απευθείας εκλογή προέδρου και Κεντρικής Επιτροπής από τη βάση να εκληφθεί ως ένδειξη αδυναμίας: ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι πλέον απλώς βαλτωμένος στις δημοσκοπήσεις, δεν αδυνατεί απλώς να αποκομίσει κέρδη από τη φθορά της Νέας Δημοκρατίας, αλλά αρχίζει και να χάνει έδαφος λόγω της εμφάνισης ενός νέου και φιλόδοξου παίκτη, του Νίκου Ανδρουλάκη. Ο αρχηγός του έπρεπε λοιπόν να ηγηθεί μιας φυγής προς τα εμπρός.

Κι αυτό σωστό είναι. Και, θεωρητικά, μπορεί να φέρει αποτέλεσμα. Γιατί ο μόνος τρόπος να επιστρέψει ο ΣΥΡΙΖΑ στο πολιτικό παιχνίδι είναι να ξεχάσει τα «λαός εναντίον ελίτ» και «ή εμείς ή αυτοί», να πάψει να μιλάει για «ηθικά πλεονεκτήματα» και «έλεγχο των αρμών της εξουσίας» και να γίνει ένα κανονικό πολιτικό κόμμα που σέβεται τους θεσμούς, αναγνωρίζει τη διάκριση των εξουσιών και – εδώ είναι το καινούργιο στοιχείο – υιοθετεί τις «μεταδημοκρατικές» τακτικές των αντιπάλων του. Ο αριστερός μεσσιανισμός νίκησε μια φορά επειδή πάτησε πάνω στην απελπισία στην οποία είχε οδηγήσει τους πολίτες η οικονομική κρίση. Δεν μπορεί να ξανανικήσει.

Η προεδρική πρωτοβουλία προσκρούει σε δύο εμπόδια. Το ένα ορθώνεται από τα στελέχη της Ομπρέλας και τους συμμάχους της, που θεωρούν ότι η εκλογή από τη βάση εντάσσεται στο «σταρ σίστεμ» και είναι αντίθετη με την κουλτούρα της Αριστεράς: ο αυθαίρετος αυτός ισχυρισμός, που στο Πολιτικό Συμβούλιο έλαβε 11 ψήφους, κατατέθηκε μάλλον για ιδεολογικούς λόγους και είναι καταδικασμένος να ξεπεραστεί από τη ζωή. Οχι επειδή έχει εκλείψει η διάκριση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, ούτε επειδή καταργήθηκαν τα κόμματα, αλλά επειδή τα πολιτικά όργανα όλων των μεγάλων κομμάτων αντλούν όλο και συχνότερα τη νομιμοποίησή τους από τον λαό.

Το δεύτερο εμπόδιο, όχι τόσο στην προσφυγή στη βάση όσο στην «κανονικοποίηση» του ΣΥΡΙΖΑ, έχει ονοματεπώνυμο. Παραπέμπει σε έναν βουλευτή, μια νοοτροπία και μια αισθητική που αντιτίθενται όχι απλώς στους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά στο ίδιο το παιχνίδι. Ο «πολακισμός», μια ελληνική εκδοχή του «τραμπισμού», δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τη σύγχρονη κοινοβουλευτική δημοκρατία γιατί αρνείται την ισοτιμία των αντιπάλων, περιφρονεί τους νόμους και δοξάζει το «ξέρεις ποιος είμαι εγώ;». Αυτός είναι ο λόγος που ο Πολάκης είναι ο καλύτερος σύμμαχος του Μητσοτάκη.

Αλλά ο Τσίπρας δεν μπορεί, τόσο για αντικειμενικούς όσο και για υποκειμενικούς λόγους, να τον διώξει. Μαζί του, όπως και μαζί με την Ομπρέλα, θα επιδιώξει την επιστροφή. Μόνο που δεν είναι πια στο χέρι του.