Η έξοδος από {LF}τη φάση του φόβου

Τα κρούσματα μειώνονται, ο κόσμος το βράδυ, μολονότι ακόμα όλα τα μαγαζιά κλείνουν τα μεσάνυχτα, κυκλοφορεί λίγο πιο πολύ. Κανένα ματς του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου δεν αναβλήθηκε αυτό το Σαββατοκύριακο. Τα σχολεία λειτούργησαν χωρίς να προκύψουν εκατοντάδες χιλιάδες νοσούντες, όπως κάποιοι πρόβλεψαν. Εχει καιρό τώρα σταματήσει να μας κάνει εντύπωση η είδηση ότι κάποιος δικός μας ασθένησε: περίεργο μας φαίνεται ότι υπάρχουν σπίτια όπου κανείς δεν έχει ακόμα κολλήσει την περίφημη Ομικρον. Δεν μπορείς να πεις ότι αυτό που ζούμε είναι απλό και συνηθισμένο – με 17.000 κρούσματα καθημερινά και 680 διασωληνωμένους στα νοσοκομεία υπάρχει ακόμα μια κατάσταση συναγερμού. Αλλά όχι πανικού. Κι αυτό είναι το πρώτο ευχάριστο της νέας χρονιάς.

Ο πανικός ως γνωστόν είναι κακός σύμβουλος. Η έλλειψή του πρέπει να βοηθήσει τους αρμοδίους να σχεδιάσουν από τώρα την επιστροφή της χώρας σε μια κάποια κανονικότητα: μιλάω για την ανάγκη μιας προετοιμασίας πρώτα από όλα επικοινωνιακής. Αυτά τα δύο τελευταία χρόνια, όπου υπήρξε σωστή επικοινωνία (δηλαδή μηνύματα που οδήγησαν σε προτεραιότητες), υπήρξαν και καλά αποτελέσματα. Οπου αυτό δεν συνέβη προέκυψε μπλέξιμο μεγάλο.

Ας θυμηθούμε μερικά από τα προηγούμενα. Τον Μάρτιο του 2020 υπήρξε μια απαραίτητη και χρήσιμη καλλιέργεια φόβου: ας μην παίζουμε με τις λέξεις – αυτό έγινε. Τα σποτ στην τηλεόραση, οι συμβουλές των αρμοδίων να μείνουμε σπίτι, οι συχνότατες εμφανίσεις λοιμωξιολόγων και καθηγητών στην τηλεόραση έφεραν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Πέρυσι τον Ιανουάριο το δεύτερο lockdown δεν το σεβαστήκαμε τόσο, γιατί δεν υπήρξε ανάλογη επικοινωνιακή στρατηγική υποστήριξή του: το ανανέωναν κάθε τόσο χωρίς και οι ίδιοι που το αποφάσισαν να το υπερασπίζονται. Η δύναμη της επικοινωνίας φάνηκε και στην περίπτωση του εμβολιασμού: το ξεκίνημα ήταν καλό γιατί δημιουργήθηκε η χρήσιμη εντύπωση ότι παίρνουμε πίσω τη ζωή μας κ.τ.λ. Ηταν επικοινωνιακά πιασάρικο και το Επιχείρηση «Ελευθερία» – ως όνομα του προγράμματος. Δεν υπήρξε, όμως, ανάλογα σωστή επικοινωνιακή διαχείριση, ούτε της αναπόφευκτης καλοκαιρινής χαλαρότητας, ούτε της δεύτερης φάσης του εμβολιασμού. Οι παλινωδίες με τα εμβόλια της AstraZeneca, οι ασταμάτητες συζητήσεις για την αναγκαιότητα της τρίτης δόσης, η δυσκολία να γίνει κατανοητή η επικινδυνότητα της μετάλλαξης Δέλτα, οδήγησαν σε περιπέτειες.

Για να επιστρέψει η χώρα σε μια κανονικότητα χρειάζεται από τώρα ένας σχεδιασμός της επόμενης μέρας: πρέπει να επανέρθουμε στην κανονικότητα συντεταγμένα. Πρώτα πρέπει να είναι ξεκάθαροι όλοι οι κανόνες που πρέπει να συνεχίσουν να τηρούνται και μετά τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων: αναφέρομαι σε κανόνες υγιεινής, στην προσοχή που πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει στα σχολεία, στα νοσοκομεία, στα καταστήματα κ.τ.λ. Επειτα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι μια νέα μετάλλαξη μπορεί να προκαλέσει νέες περιπέτειες: θα είναι λάθος να πιστέψει ο κόσμος πως επειδή κάποια μέτρα χαλάρωσαν δεν υπάρχει ιός. Τέλος, πρέπει να υπάρξει αύξηση της πίεσης (και μέσω προστίμων) στους ανεμβολίαστους – ειδικά στους άνω των 65 ετών που πεθαίνουν κατά δεκάδες καθημερινά. Αλλά με προσχεδιασμένο τρόπο χρειάζεται σιγά σιγά να βγούμε από την ασταμάτητη συζήτηση για την πανδημία για να επανέρθει μια κάποια καλή ψυχολογία στην ίδια την κοινωνία, που έχει κουραστεί από όλο αυτό που ζει. Και για να ξαναπάρει μπροστά η οικονομία, στην οποία η ψυχολογία παίζει ρόλο τεράστιο.

Προγραμματισμένα (κι όχι γιατί ένα ωραίο πρωί αποφασίστηκε) πρέπει να σταματήσει να ανακοινώνεται ο αριθμός των κρουσμάτων αρχικά και στη συνέχεια των νεκρών και των διασωληνωμένων: αν οι τελευταίοι πέσουν κάτω από τους 550 η κατάσταση θα είναι διαχειρίσιμη. Αυτό θα είναι το πρώτο σοβαρό βήμα, ώστε να αλλάξει η ατζέντα της επικαιρότητας και να ασχοληθούν οι κυβερνώντες με νέα προβλήματα. Η κοινωνία έχει ανάγκη να βγει από το θερμοκήπιο ενός αυτοτροφοδοτούμενου φόβου. Καιρός να πάμε παρακάτω. Αλλά με σχέδιο. Τουλάχιστον επικοινωνιακό…