Τα όρια της ανοχής μας

Τι οδήγησε, άραγε, ένα νέο παιδί να καθίσει μπροστά σ’ έναν υπολογιστή και να σχεδιάσει ένα κηδειόχαρτο για έναν πανεπιστημιακό δάσκαλο; Ακόμη και οι αντιπαραθέσεις έχουν όρια, τα οποία υπερέβησαν οι καταληψίες του περίφημου πλέον «Στεκιού του Βιολογικού» στο ΑΠΘ, αναπαράγοντας ένα μακάβριο μήνυμα ως αντίδραση στην εκδίωξή τους από έναν πανεπιστημιακό χώρο, που επί 34 χρόνια τον θεωρούσαν δικό τους.

Το κεντρικό ερώτημα που τίθεται είναι αν, μέσα στο ελληνικό πανεπιστήμιο, όλα επιτρέπονται, τελικά. Φαίνεται πως τα όρια της δράσης κάποιων ομάδων εντός του πανεπιστημίου τίθενται όχι από την Πολιτεία, τους νόμους, την πανεπιστημιακή κοινότητα ή οποιοδήποτε άλλο θεσμοθετημένο όργανο, αλλά από τον ίδιο τον «τσαμπουκά» τους. Διότι, αποδεδειγμένα, μέχρι πρότινος τουλάχιστον, αν ήθελαν να κάνουν κάτι μέσα εκεί, μπορούσαν να το επιχειρήσουν, εν γνώσει τους πως δεν θα συναντούσαν κανέναν άλλο φραγμό από αυτόν που τους έθεταν τα όρια της δικής τους θρασύτητας.

Τι επέτρεψε, άραγε, τη δημιουργία αυτού του φαινομένου; Ενα πράγμα: η ταυτόχρονη και πολυετής ανοχή τριών παραγόντων: πρώτον, της ίδιας της πανεπιστημιακής κοινότητας και των διοικούντων της, δεύτερον, της Πολιτείας και των δυνάμεων επιβολής της τάξης και, τρίτον, της κοινωνίας που γαλουχήθηκε δεκαετίες ολόκληρες στο άβατο του πανεπιστημίου. Η τελευταία ήταν η πρώτη που στη συντριπτική της πλειοψηφία είπε «ώς εδώ» και κατέβηκε από το τρένο της ανοχής. Η πανεπιστημιακή κοινότητα τελεί μονίμως σε καθεστώς τρομοκράτησης και δεν θέλει να «μπλέξει», ιδίως όταν δεν είναι βέβαιη ότι η δεύτερη, δηλαδή η Πολιτεία, θα της εξασφαλίσει μια ασφαλή επόμενη μέρα, όταν αποσυρθούν τα όργανά της και μείνει μόνη με τα «παιδιά» μετά από μια επιχείρηση όπως αυτή της εκκένωσης του Στεκιού στο ΑΠΘ.

Τα οποία «παιδιά» δεν είναι ακριβώς «ορφανά». Θα το πω σχηματικά, αλλά τα «παιδιά» αυτά έχουν «πατεράδες» στη Σύγκλητο και «παππούδες» στο Κοινοβούλιο. Δεν είναι μόνα κι έρημα μέλη ενός απροσδιόριστου «αντιεξουσιαστικού χώρου». Εχουν συμμαχίες και βρίσκουν ώτα ακουόντων βαθιά μέσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα και ακόμη βαθύτερα στην πολιτική ζωή της χώρας.

Μόνον όταν απομονωθούν πραγματικά και από τους τρεις παράγοντες που τους ανέχονται θα εκλείψει το φαινόμενο αυτό. Οσο δεν απομονώνονται και από τους τρεις αυτούς παράγοντες, το φαινόμενο αυτό θα συνεχίσει να κρατά όμηρο το ελληνικό πανεπιστήμιο. Μόνον όταν συναντήσουν τα όρια της ανοχής της πανεπιστημιακής κοινότητας, της Πολιτείας και της κοινωνίας θα καταλάβουν ότι όλα δεν επιτρέπονται πλέον μέσα στο πανεπιστήμιο. Game over!

Ο Παναγιώτης Γκλαβίνης είναι κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ